Turizmde Örgütsel Davranış Çalışmaları: Adım Üniversiteleri’nde Tamamlanan Lisansüstü Tezler Üzerine Bibliyometrik Bir Araştırma (1995-2018)*

Turizm, multidisipliner ve disiplinler arası bir faaliyet olması nedeniyle, diğer disiplinlerden ayrılmaz ve bütünleşik bir yapıdadır. Emek yoğun bir sektör niteliği taşıması, çalışanların hizmet kalitesinde ve işletme performansında etki göstermesi gibi özellikleri sebebiyle turizmde örgütsel davranışa ilişkin konular öne çıkmaktadır. Turizmde örgütsel davranış kapsamındaki konular turizm akademisyenlerinin ve profesyonellerinin ilgi odağında olan ve çeşitli tutum ve davranışlar arasındaki ilişkilerin belirlenmesinin önem taşıdığı bir çalışma alanı niteliği taşımaktadır. Bu araştırmada, turizmde örgütsel davranış alanında ADIM Üniversiteleri’nde tamamlanan lisansüstü tezler bibliyometrik olarak incelenmektedir. Araştırma verilerine ulaşmak için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi verilerinden yararlanılmıştır. Her bir ADIM üniversitesi için filtreleme yapılarak, belirlenen tezlerin özetleri incelenerek araştırma verilerini oluşturan 195 lisansüstü tez tespit edilmiştir. Belirlenen tezlerin bibliyometrik analizinde kıstas olarak; tezin “düzeyi”, “tamamlandığı yıl”, “üniversite”, “anabilim dalı”, “araştırma yöntemi”, “sayfa sayısı”, “tez danışmanının unvanı” ve “özet kurgusu” belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, turizmde örgütsel davranış konulu tamamlanan lisansüstü tezlerin son on yıllık dönemde artış gösterdiği ve en fazla tezin 2016 yılında tamamlandığı belirlenmiştir. Araştırma konusunda en fazla tezin tamamlandığı ADIM üniversiteleri Adnan Menderes Üniversitesi ve Balıkesir Üniversitesi’dir. Lisansüstü tezlerin ağırlıklı olarak “Turizm İşletmeciliği” anabilim dalı çatısında yazıldığı, sayıca çok daha azının ise diğer anabilim dallarına ait olduğu belirlenmiştir. Yüksek lisans tezleri ağırlıklı olarak Doktor Öğretim üyeleri danışmanlığında, doktora tezleri ise Profesörler danışmanlığında yazılmıştır. Lisansüstü tezlerin ağırlıklı olarak nicel araştırma yöntemleriyle gerçekleştirildiği, az sayıda tezde nitel ve karma araştırma yöntemlerinin uygulanıldığı görülmüştür. Lisansüstü tezlerin özetleri incelendiğinde; çoğunluğunda amaç, yöntem, evren ve sonuç kısımlarının yer aldığı belirlenmiştir. Bu bibliyometrik çalışmanın, gelecekte turizm ve örgütsel davranış konusunda yapılacak yüksek lisans ve doktora düzeyindeki tez çalışmalarına ve genel olarak turizmde örgütsel davranış alanına yol göstererek katkıda bulunması beklenmektedir.