Araştırma Makalesi

Profesyonel Sürücülerde Mesleki Stres ve Sapkın Sürücü Davranışları İlişkisinde Tükenmişlik Seviyesinin Aracı Rolü

Cilt: 1 Sayı: 1 30 Nisan 2018
PDF İndir
EN TR

Profesyonel Sürücülerde Mesleki Stres ve Sapkın Sürücü Davranışları İlişkisinde Tükenmişlik Seviyesinin Aracı Rolü

Öz

İş kaynaklı stres, işin gerektirdikleriyle çalışanların sahip oldukları özellikler arasındaki uyumsuzluğa verilen, çalışanların başa çıkma becerilerini zorlayan bir tepki olarak tanımlanmaktadır. Tükenmişlik ise iş kaynaklı strese uzun süre maruz kalma sonucunda oluşabilecek olumsuzluklardan biridir. Mesleki stres ve tükenmişlik profesyonel sürücülerde birtakım olumsuz bireysel ve kurumsal sonuçlara yol açabileceği gibi, sürücü davranışlarını da etkileme potansiyeline sahiptir. Mevcut çalışmanın amacı, profesyonel sürücüler arasında mesleki stres, tükenmişlik, sapkın sürücü davranışları ve trafik kazaları arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda 120 erkek profesyonel sürücüden veri toplanmıştır. Katılımcılardan demografik soruları ve mesleki stres sorusunu cevaplamaları, Bergen Tükenmişlik Göstergesi-15’i (BTG-15) ve Sürücü Davranışları Anketi’ni (SDA) doldurmaları istenmiştir. Bulgular göstermektedir ki, toplam tükenmişlik seviyesi mesleki stres ile sapkın sürücü davranışları arasındaki ilişkide dolaylı etkiye sahiptir. Ayrıca, son 5 yılda en az 1 kazaya karışan ve hiç kazaya karışmayan profesyonel sürücüler karşılaştırıldığında, kazaya karışan sürücülerin karışmayanlara kıyasla yorgunluk seviyelerinin daha düşük olduğu; sıradan ihlal, ihmal ve hata sıklıklarının ise daha fazla olduğu bulunmuştur. Yol güvenliği bakımından ele alındığında mevcut çalışmanın sonuçları, stresin etkisinin bireyin ötesinde diğer yol kullanıcılarını da tehdit edebileceğini göstermektedir. Bu nedenle, profesyonel sürücülerin mesleki stres etmenlerinin belirlenmesi ve periyodik toplantılar ile kapsamlı sağlık kontrollerinin yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Cartwright, S., Cooper, C. L. ve Barron, A. (1996). The company car driver; occupational stress as a predictor of motor vehicle accident involvement. Human Relations, 49(2), 195–208.
  2. Chen, C. F. ve Kao, Y. L. (2013). The connection between the hassles-burnout relationship, as moderated by coping, and aberrant behaviors and health problems among bus drivers. Accident Analysis and Prevention, 53, 105–111. doi:10.1016/j.aap.2013.01.004
  3. Chung, Y. S. ve Wu, H. L. (2013a). Stress, strain, and health outcomes of occupational drivers: An application of the effort reward imbalance model on Taiwanese public transport drivers. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 19, 97–107. doi:10.1016/j.trf.2013.03.002
  4. Chung, Y. S. ve Wu, H. L. (2013b). Effect of burnout on accident involvement in occupational drivers. Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, 2388, 1–9. doi: 10.3141/2388-01
  5. Cordazzo, S. T. D., Scialfa, C. T., Bubric, K. ve Ross, R. J. (2014). The Driver Behaviour Questionnaire: A North American analysis. Journal of Safety Research, 50, 99–107.
  6. Couto, M. T. ve Lawoko, S. (2011). Burnout, workplace violence and social support among drivers and conductors in the road passenger transport sector in Maputo City, Mozambique. Journal of Occupational Health, 53, 214–221.
  7. Cunradi, C. B., Chen, M. J. ve Lipton, R. (2009). Association of occupational and substance use factors with burnout among urban transit operators. Journal of Urban Health, 86(4), 562–570. doi:10.1007/s11524-009-9349-4
  8. Cunradi, C. B., Greiner, B. A., Ragland, D. R. ve Fisher, J. M. (2003). Burnout and alcohol problems among urban transit operators in San Francisco. Addictive Behaviors, 28, 91–109.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2018

Gönderilme Tarihi

13 Ağustos 2017

Kabul Tarihi

1 Şubat 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Fındık, G., Lajunen, T., & Özkan, T. (2018). Profesyonel Sürücülerde Mesleki Stres ve Sapkın Sürücü Davranışları İlişkisinde Tükenmişlik Seviyesinin Aracı Rolü. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-13. https://izlik.org/JA86UC86XC
AMA
1.Fındık G, Lajunen T, Özkan T. Profesyonel Sürücülerde Mesleki Stres ve Sapkın Sürücü Davranışları İlişkisinde Tükenmişlik Seviyesinin Aracı Rolü. TUAD. 2018;1(1):1-13. https://izlik.org/JA86UC86XC
Chicago
Fındık, Gizem, Timo Lajunen, ve Türker Özkan. 2018. “Profesyonel Sürücülerde Mesleki Stres ve Sapkın Sürücü Davranışları İlişkisinde Tükenmişlik Seviyesinin Aracı Rolü”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 1 (1): 1-13. https://izlik.org/JA86UC86XC.
EndNote
Fındık G, Lajunen T, Özkan T (01 Nisan 2018) Profesyonel Sürücülerde Mesleki Stres ve Sapkın Sürücü Davranışları İlişkisinde Tükenmişlik Seviyesinin Aracı Rolü. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 1 1 1–13.
IEEE
[1]G. Fındık, T. Lajunen, ve T. Özkan, “Profesyonel Sürücülerde Mesleki Stres ve Sapkın Sürücü Davranışları İlişkisinde Tükenmişlik Seviyesinin Aracı Rolü”, TUAD, c. 1, sy 1, ss. 1–13, Nis. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86UC86XC
ISNAD
Fındık, Gizem - Lajunen, Timo - Özkan, Türker. “Profesyonel Sürücülerde Mesleki Stres ve Sapkın Sürücü Davranışları İlişkisinde Tükenmişlik Seviyesinin Aracı Rolü”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi 1/1 (01 Nisan 2018): 1-13. https://izlik.org/JA86UC86XC.
JAMA
1.Fındık G, Lajunen T, Özkan T. Profesyonel Sürücülerde Mesleki Stres ve Sapkın Sürücü Davranışları İlişkisinde Tükenmişlik Seviyesinin Aracı Rolü. TUAD. 2018;1:1–13.
MLA
Fındık, Gizem, vd. “Profesyonel Sürücülerde Mesleki Stres ve Sapkın Sürücü Davranışları İlişkisinde Tükenmişlik Seviyesinin Aracı Rolü”. Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi, c. 1, sy 1, Nisan 2018, ss. 1-13, https://izlik.org/JA86UC86XC.
Vancouver
1.Gizem Fındık, Timo Lajunen, Türker Özkan. Profesyonel Sürücülerde Mesleki Stres ve Sapkın Sürücü Davranışları İlişkisinde Tükenmişlik Seviyesinin Aracı Rolü. TUAD [Internet]. 01 Nisan 2018;1(1):1-13. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86UC86XC

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/