Türkiye’de Yaya Tutumları ve Yaya Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Öz
Bu çalışmanın amacı yaya tutum ve
davranışları arasındaki ilişkiyi, bu çalışma kapsamında geliştirilen bir yaya
tutum ölçeğini kullanarak incelemektir. Bu amaçla, veri toplama sürecinde yeni
geliştirilen Yaya Tutum Ölçeği ve Nordfjærn ve Şimşekoğlu (2013) tarafından geliştirilen
Yaya Davranış Ölçeği kullanılarak, yaşları 18 ile 55 arasında değişmekte olan
553 kişiden veri toplanmıştır. Yeni geliştirilen Yaya Tutum Ölçeği’nin faktör
yapısı açımlayıcı faktör analizi kullanarak analiz edilmiştir. Yapılan
açımlayıcı faktör analizi sonucunda Yaya Tutum Ölçeği’nin diğer yol kullanıcılarına ilişkin tutumlar ve trafik kurallarına ilişkin tutumlar olmak üzere iki faktörden
oluştuğu görülmüştür. Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla hiyerarşik
regresyon analizi uygulanmıştır. Sonuçlar, diğer yol kullanıcılarına ilişkin
tutumların kural ihlalleri ve saldırgan davranışlar ile pozitif, dikkate dayalı
ihlaller ile negatif ve trafik kurallarına ilişkin tutumların yayaların kural
ihlalleri, dikkatsiz ihlalleri ve saldırgan davranışlarıyla pozitif yönde
ilişkili olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ajzen, I. (1991). The theory of planned behaviour. Organ Behavior Human Decission Process, 50, 179–211.
- Alicke, M. D., Klotz, M. L., Breitenbecher, D. L., Yurak, T. J. ve Vredenburg, D. (1995). Personal contact, individuation, and the better-than-average effect. Journal of Personality and Social Psychology, 68, 213–226.
- Alicke, M. D., Dunning, D. ve Krueger, J. I. (2014). The self in social judgment. New York: Psychology Press.
- Barton, B., K., Kolongi, S., M. ve Siron, A. (2016). Distracted pedestrians in crosswalks: An application of the theory of planned behavior. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 37, 129–137. doi:10.1016/j.trf.2015.12.012.
- Bungum, T. J., Day, C. ve Henry, L. J. (2005). The association of distraction and caution displayed by pedestrians at a lighted crosswalk. Journal of Community Health, 30, 269–279.
- Charlton, J., Day, R., Fildes, B., Ihsen, E. ve Oxley, J. (2001). Road crossing behaviour of older pedestrians.10th European Conference on Developmental Psychology. Sweden, Uppsala: European Society for Developmental Psychology. Erişim Tarihi Kasım 7, 2017, http://hdl.handle.net/1959.3/3888
- Elliott, M. A., Armitage, C. J. ve Baughan, C. J. (2003). Drivers' compliance with speed limits: an application of the theory of planned behavior. Journal of Applied Psychology, 88, 964–972. doi:10.1037/0021-9010.88.5.964.
- Evans D. ve Norman, P. (1998). Understanding pedestrians’ road crossing decisions: an application of the theory of planned behaviour. Health and Education Research, 13, 481–489.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2018
Gönderilme Tarihi
14 Ağustos 2017
Kabul Tarihi
30 Mart 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 1