Akıllı Telefon Bağımlılığı ile Sürücü Davranışları Arasındaki İlişki
Öz
Türkiye İstatistik Kurumu 2018 yılı verilerine göre cep telefonu abone sayısı son 10 yılda %30 oranında artış göstererek 80637671’e ulaşmıştır (Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK], 2018). Cep telefonu kullanımındaki bu hızlı artışa bağlı olarak telefon kullanım alanları genişlemiş ve trafik ortamına da girmiştir. Bu duruma bağlı olarak trafik ortamında telefon kullanımı sürücülerin dikkatlerinin dağılmasına neden olmaktadır. Dikkati dağınık sürücülük ise, trafik ortamında pek çok soruna yol açmakta ve sürücü davranışlarını etkilemektedir. Bu bilgilerden yola çıkarak, bu çalışmada sürücü davranışları ile sürücülerin akıllı telefon bağımlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini 18-42 yaş aralığındaki ehliyeti olan 47’si kadın 87’si erkek olmak üzere toplam 134 katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmada Sürücü Davranışları Ölçeği (SDÖ) (Lajunen ve Özkan, 2004) ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği’nin (SAS) (Noyan, Enez-Darçın, Nurmedov, Yılmaz ve Dilbaz, 2015) kısa formu kullanılmıştır. Yapılan hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre, hatalar, sıradan ihlaller, agresif ihlaller ve ihmaller ile akıllı telefon bağımlılığı arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca, sıradan ihlaller ile cinsiyet ve günlük akıllı telefon kullanım sıklığı arasında da pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çalışmanın bulguları ilgili literatür kapsamında tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktaş, H. ve Yılmaz, N. (2017). Üniversite gençlerinin yalnızlık ve utangaçlık unsurları açısından akıllı telefon bağımlılığı. International Journal of Social Sciences and Education Research, 3(1), 85–100. doi:10.24289/ijsser.283590
- Amerikan Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (2011). Driver electronic device use in 2010. https://crashstats.nhtsa.dot.gov/Api/Public/ViewPublication/811517 adresinden edinilmiştir.
- Asbridge, M., Brubacher, J. R. ve Chan, H. (2012). Cell phone use and traffic crash risk: A culpability analysis. International Journal of Epidemiology, 42(1), 259–267. doi:10.1093/ije/dys180
- Bank of America (2015). Trends in Consumer Mobility Report. https://promo.bankofamerica.com/mobilityreport/assets/images/2015-Trends-in-Consumer-Mobility-Report_FINAL.pdf adresinden edinilmiştir.
- Batıgün A. D. ve Kılıç, N. (2011). İnternet bağımlılığı ile kişilik özellikleri, sosyal destek, psikolojik belirtiler ve bazı sosyo-demografik değişkenler arasındaki ilişkiler. Türk Psikoloji Dergisi, 26(67), 1–10.
- Boyce, T. E. ve Geller, E. S. (2002). An instrumented vehicle assessment of problem behavior and driving style: Do younger males really take more risks? Accident Analysis and Prevention, 34(1), 51–64. doi:10.1016/S0001-4575(00)00102-0
- Constantinou, E., Panayiotou, G., Konstantinou, N., Loutsiou-Ladd, A. ve Kapardis, A. (2011). Risky and aggressive driving in young adults: Personality matters. Accident Analysis and Prevention, 43(4), 1323–1331. doi:10.1016/j.aap.2011.02.002
- Dahlen, E. R. ve White, R. P. (2006) The Big Five factors, sensation seeking and driving anger in the predictors of unsafe driving. Personality and Individual Differences, 41(5), 903–915. doi:10.1016/j.paid.2006.03.016
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Serpil Büyükbaş
Bu kişi benim
0000-0003-4902-2924
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2019
Gönderilme Tarihi
20 Ocak 2019
Kabul Tarihi
18 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 1
Cited By
HEGEMONİK ERKEKLİK TRAFİKTE: ÜNİVERSİTELİ GENÇLERİN SÜRÜCÜ DAVRANIŞLARINA İLİŞKİSEL BİR BAKIŞ
Moment Journal
https://doi.org/10.17572/mj2021.2.388414KAMU HİZMETLERİNİN FONKSİYONEL OLMAYAN TÜKETİMİ: TÜKETİCİLERİN TRAFİKTE IŞIK İHLAL ETME EĞİLİMLERİ
Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1027021Fasılalı Geçiş Sistemlerinde Güvenli Geçiş Uygulamaları
İDEALKENT
https://doi.org/10.31198/idealkent.1059620Profesyonel Sürücülerde Psikolojik Semptomların ve Uyku Kalitesinin Sürücü Davranışlarına Etkisi
Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.38002/tuad.1442943The impact of smartphone addiction and social media addiction on traffic safety
Journal of Public Health
https://doi.org/10.1007/s10389-025-02578-yProfesyonel Sürücülerde Tükenmişlik ve Sürücü Davranışları İlişkisinde Kas İskelet Sistemi Bozukluklarının Aracılık Rolü
Türk Psikoloji Dergisi
https://doi.org/10.31828/turkpsikoloji.1586659Understanding Moral Justifications for Traffic Violations in Türkiye
Trafik ve Ulaşım Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.38002/tuad.1763082