ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE

Francesca Balossi Restelli; Gian Maria Di Nocera; Elisa Biancifiori; Metin Batihan; Meral Başaran Mutlu

doi:10.22520/tubaar.1277780

TR EN

ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE

Öz

Bu çalışmada Arslantepe’nin Geç Kalkolitik Çağ 3-4 (MÖ 3900/3800-3400) evrelerinde inşa edilen ve çakıl taşlı sokakların sürekli kullanımıyla karakterize edilen domestik mahalle tanımlanmakta ve analiz edilmektedir. Komşu bölgelerdeki çağdaş yerleşmelerle yapılan karşılaştırmalar sayesinde her ne kadar mimaride gerçek bir standartlaşma görülmese de muhtemelen Yukarı ve Orta Fırat, Habur ve Yukarı Mezopotamya’yı kapsayan ortak bir yerleşim planlaması ve inşaat teknolojisi geleneği olduğu anlaşılmaktadır. Ev donanımları ve materyallerin yanı sıra, ev tabanlarının altındaki ritüel çukurlar ve gömütler, domestik mekanın somutlaştırdığı sembolik değerin ifadesi olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada bahsi geçen bu konular kısaca sunulacak ve yorumlanacaktır.

Anahtar Kelimeler

Geç Kalkolitik, Yerleşim planlaması, Konut mimarisi, Yukarı Fırat, Haneiçi gömütler, Haneiçi ritüel.

Destekleyen Kurum

Sapienza Università di Roma

Kaynakça

Alessio M., Bella F., Improta S., Belluomini G., Calderoni G., Cortesi C., ve Turi B. (1976). University of Rome Carbon-Dates XIV. Radiocarbon, 18(3), 321-349.
Alessio M., Allegri L., Azzi C., Bella F., Calderoni G., Cortesi C., Improta S., ve Petrone V. (1983). 14C Dating of Arslantepe, Origini, 12(2), 575-580.
Balossi Restelli, F. (2006a). The Development of ‘Cultural Regions’ in the Neolithic of the Near East: the dark Faced Burnished Ware Horizon, BAR Publishing, S1482.
Balossi Restelli, F. (2006b). Local Late Chalcolithic (LC3) occupation at Zeytinli Bahçe (Birecik, Șanli-Urfa): the ceramic production. Anatolian Studies, 56, 17-46.
Balossi Restelli, F. (2012). At the Roots of the Late Chalcolithic Society in the Anatolian Euphrates Valley. Origini, 34, 41-58.
Balossi Restelli, F. (2015). Hearth and home. Interpreting fire installations at Arslantepe, Eastern Turkey, from the fourth to the beginning of the second millennium BCE. Paléorient, 41(1), 127- 151.
Balossi Restelli, F. (2019). Arslantepe Period VII. The Development of a Ceremonial/Political Centre in the First Half of the Fourth Millennium BCE (Late Chalcolithic 3-4). Sapienza Università di Roma.
Balossi Restelli, F., ve Erdal, Y. (2019). Late Chalcolithic Burials and Funerary Rituals. In F. Balossi Restelli (Ed.), Arslantepe Period VII. The Development of a Ceremonial/Political Centre in the First Half of the Fourth Millennium BCE (Late Chalcolithic 3-4) (pp. 222-259). Sapienza Università di Roma.
Bernbeck, R., ve Costello, S. (2011). Yenice Yanı: Bir Geç Kalkolitik – Demir Çağ Köyü’nde Sondaj Çalışmaları. In N. Tuna ve O. Doonan (Eds.), Ilısu ve Karkamış Baraj Gölleri Altında Kalacak Arkeolojik ve Kültür Varlıklarını Kurtarma Projesi 2002 Yılı Çalışmaları, Cilt II (pp. 653-674). ODTÜ-TAÇDAM.
Bernbeck, R., Pollock, S., ve Coursey, C. (1999). The Halaf settlement at Kazane Höyük. Anatolica, 25(0), 109-147. https://doi.org/10.2143/ ana.25.0.2015487

Calderoni G., Caneva I., Cazzella A., Frangipane M., ve Petrone V. (1994). Department of Earth Sciences at the University of Rome Radiocarbon Dates III. Radiocarbon, 36(1), 143-152.
Carter, R., Wengrow, D., Saber, S. A., Hamarashi, S. J., Shepperson, M., Roberts, K., Lewis, M. P., Marsh, A., Carretero, L. G., Sosnowska, H., D’Amico, A., Sagan, W., ve Lockyear, K. (2020). The later prehistory of the Shahrizor Plain, Kurdistan region of Iraq: Further investigations at Gurga Chiya and Tepe Marani. Iraq, 82, 41-71. https://doi.org/10.1017/ irq.2020.3
Colantoni, C., ve Ur, J. A. (2011). The architecture and pottery of a late third-millennium residential quarter at Tell Hamoukar, north-eastern Syria. Iraq, 73, 21- 69. https://doi.org/10.1017/s0021088900000073
Di Nocera G.M., (2000). Radiocarbon datings from Arslantepe and Norşuntepe: the Fourth-Third Millenium absolute Chronology in the Upper Euphrates and Transcaucasian Region. In C. Marro, H. Hauptmann (Eds.), Chronologies des Pays du Caucase et de l’Euphrate aux IVe-IIIe Millenaire (pp. 73-93). De Boccard.
Emberling, G., ve McDonald, H. (2003). Excavations at Tell Brak 2001-2002: Preliminary report. Iraq, 65, 1. https://doi.org/10.2307/4200533
Esin, U. (1986). Doğu Anadolu’da Bulunan Obeyd Tipi Çanak Çömlek ve Değirmentepe (Malatya) Kazısı. IX. Türk Tarih Kongresinden Ayrı Basım, 81-91.
Esin, U. (1989). An Early Trading Centre in Eastern Anatolia. In K. Emre, M. Mellink, B. Hrouda, ve N. Özgüç (Eds.), Anatolia and the Ancient Near East Studies in Honor of Tahsin Özgüç (pp. 135-141). Türk Tarih Kurumu Basımevi.
Esin, U., ve Harmankaya, S. (1987). 1985 Deǧirmentepe (Malatya, Imamlı Köyü) Kurtarma Kazısı, VIII. Kazı Sonuçları Toplantısı I, 95-137.
Frangipane, M. (1993). Local Components in the Development of Centralized Societies in Syro- Anatolian Region. In M. Frangipane, H. Hauptmann, M. Liverani, P. Matthie, M. Mellink (Eds.), Between the Rivers and over the Mountains, Archaeologica Anatolica et Mesopotamica Alba Palmieri Dedicata, (pp. 133-161). Sapienza Università di Roma.
Frangipane, M. (1997). A 4th-millennium temple/ palace complex at Arslantepe-Malatya. north-south relations and the formation of early state societies in the northern regions of greater Mesopotamia. Paléorient, 23(1), 45-73. https://doi.org/10.3406/ paleo.1997.4644
Frangipane, M. (2003). Developments in fourthmillennium public architecture in the Malatya plain: from simple tripartite to complex and bipartite pattern. In M. Özdoǧan, H. Hauptmann, ve N. Başgelen (Eds.), From Village to Cities, Studies Presented to Ufuk Esin (pp. 147-169). Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
Gurdil, B. (2005). Architecture and social complexity in the late Ubaid period: a study of the built environment of Değirmentepe in East Anatolia. Unpublished PhD dissertation, UCLA.
Hauptmann, H. (1976). Die Grabungen auf dem Norşun-tepe, 1972. Keban Project 1973 Activities, Keban Project Publication series 1, 6, 71-90.
Hackley, L.D, Yıldırım, B., ve Steadman, S. (2021). Not Seeing Is Believing: Ritual Practice and Architecture at Chalcolithic Çadır Höyük in Anatolia. Religions, 12, 665. https://doi. org/10.3390/rel12080665
Mallowan, M. E., ve Rose, J. C. (1935). Excavations at tall Arpachiyah, 1933. Iraq, 2(1), 1-178. https:// doi.org/10.2307/4241576
Marfoe, L., ve Ingraham, M.L. (1990). Excavation Areas and Stratigraphy: Area A. In G. Algaze (Ed.), Town and Country in Southeastern Anatolia - Vol. II: The Stratigraphic Sequence at Kurban Höyük (pp. 23-118). University of Chicago.
Marro C., ve Yılmaz, Y. (2018). The Infant Jar- Burials From the Late Chalcolithic Village of Ovçular Tepesi (Nakhchivan, Azerbaijan): A Mesopotamian Tradition? In A. Batmaz, G. Bedianashvili, A. Michalewicz ve A. Robinson (Eds.), Context and Connection. Studies on the Archaeology of the Ancient Near East in Honour of Antonio Sagona (pp. 29-48). Peeters.
Mignardi, S., De Vito, C., Botticelli, M., Favero, G., Balossi Restelli, F., Marinacci, L., Alkhasoneh, S., ve Medeghini, L. (2021). Lime production in the late chalcolithic period: The case of Arslantepe (Eastern Anatolia). Heritage, 4(1), 91-104. https://doi.org/10.3390/heritage4010005
Palmieri, A. (1969). Recenti dati sulla stratigrafia di Arslantepe. Origini, 3, 7-66.
Palmieri, A. (1973). Scavi nell’area sud-occidentale di Arslantepe. Origini, 7, 55-179.
Palmieri, A.M. (1978). Studio sedimentologico dell’area nord-occidentale di Arslantepe (Malatya, Turchia). Quaderno de la Ricerca Scientifica, 100, 353-64.
Parker, B. J., Foster, C. P., Nicoll, K., Kennedy, J. R., Graham, P., Smith, A., Hopwood, D. E., Hopwood, M., Butler, K., Healey, E., Uzel, M. B., ve Jensen, R. (2009). The upper Tigris archaeological research project (UTARP). Anatolica, 35(0), 85-152. https://doi.org/10.2143/ ana.35.0.2038073
Peyronel, L., ve Vacca, A. (2015). Northern Ubaid and Late Chalcolithic 1–3 Periods in the Erbil Plain. New Insights from Recent Researches at Helawa, Iraqi Kurdistan. Origini, 37, 89–127.
Reichel, C.D. (2009). Hamoukar. Oriental Institute 2008-2009 Annual Report, 77-87.
Skourtanioti, E., Erdal, Y. S., Frangipane, M., Balossi Restelli, F., Yener, K. A., Pinnock, F., Matthiae, P., Özbal, R., Schoop, U., Guliyev, F., Akhundov, T., Lyonnet, B., Hammer, E. L., Nugent, S. E., Burri, M., Neumann, G. U., Penske, S., Ingman, T., Akar, M., …ve Krause, J. (2020). Genomic history of Neolithic to Bronze Age Anatolia, northern Levant, and southern Caucasus. Cell, 181(5), 1158-1175.e28. https:// doi.org/10.1016/j.cell.2020.04.044
Steadman, S. R., S. Arbuckle, B., ve McMahon, G. (2018). Pivoting east. Documenta Praehistorica, 45, 64-85. https://doi.org/10.4312/dp.45.6
Stein, G.J. (1996). Producers, Patrons, and Prestige: Craft Specialists and Emergent Elites. In B. Wailes (Ed.), Craft Specialization and Social Evolution: In Memory of V. Gordon Childe (pp. 25-38). University of Pennsylvania.
Stein, G., Eedens, C., Pearce Edens, J., Boden, K., Laneri, N., Özbal, H., Earl, B., Adriaens, A. M., ve Pittman, H. (1998). Southeast Anatolia before the Uruk expansion. Anatolica, 24, 143-193. https://doi. org/10.2143/ana.24.0.2015479
Vacca, A., ve Peyronel, L. (2022). Towards a Definition of the Late Chalcolithic Period in the Erbil Plain. The Contribution of the Helawa Pottery Sequence. In J.S. Baldi, M. Iamoni, L. Peyronel, ve P. Sconzo (Eds.), Late Chalcolithic Northern Mesopotamia in Context: Papers from a Workshop held at the 11th ICAANE in Munich, April 5th, 2018, Subartu, 48 (pp. 85-103). Brepols.
Tobler, A. J. (1950). Excavations at Tepe Gawra, II, University of Pennsylvania.
Vignola, C., Marzaioli, F., Balossi Restelli, F., Di Nocera, G. M., Frangipane, M., Masi, A., Passariello, I., Sadori, L., ve Terrasi, F. (2019). Changes in the near eastern chronology between the 5th and the 3rd millennium BC: New AMS 14C dates from Arslantepe (Turkey). Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section B: Beam Interactions with Materials and Atoms, 456, 276- 282. https://doi.org/10.1016/j.nimb.2019.01.033
Vignola, C., Masi, A., Balossi Restelli, F., Frangipane, M., Marzaioli, F., Passariello, I., Stellato, L., Terrasi, F., ve Sadori, L. (2017). δ 13 C and δ 15 N from 14 C-AMS dated cereal grains reveal agricultural practices during 4300–2000 BC at Arslantepe (Turkey). Review of Palaeobotany and Palynology, 247, 164-174. https://doi.org/10.1016/j. revpalbo.2017.09.001
Yıldırım, B., Hackley, L. D., ve Steadman, S. R. (2018). Sanctifying the house: Child burial in prehistoric Anatolia. Near Eastern Archaeology, 81(3), 164- 173. https://doi.org/10.5615/neareastarch.81.3.0164

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Francesca Balossi Restelli ^*
0000-0001-8593-2621
Italy

Gian Maria Di Nocera
0000-0002-6393-0710
Italy

Elisa Biancifiori
0000-0001-9351-7348
Italy

Metin Batihan
0000-0002-4401-7213
Türkiye

Meral Başaran Mutlu
0000-0002-4965-0456
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

8 Nisan 2023

Kabul Tarihi

31 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 33

DOI

https://doi.org/10.22520/tubaar.1277780

IZ

https://izlik.org/JA46CT37DU

APA

Balossi Restelli, F., Di Nocera, G. M., Biancifiori, E., Batihan, M., & Başaran Mutlu, M. (2023). ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 33, 39-50. https://doi.org/10.22520/tubaar.1277780

AMA

1.Balossi Restelli F, Di Nocera GM, Biancifiori E, Batihan M, Başaran Mutlu M. ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE. TÜBA-AR. 2023;(33):39-50. doi:10.22520/tubaar.1277780

Chicago

Balossi Restelli, Francesca, Gian Maria Di Nocera, Elisa Biancifiori, Metin Batihan, ve Meral Başaran Mutlu. 2023. “ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 33: 39-50. https://doi.org/10.22520/tubaar.1277780.

EndNote

Balossi Restelli F, Di Nocera GM, Biancifiori E, Batihan M, Başaran Mutlu M (01 Aralık 2023) ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 33 39–50.

IEEE

[1]F. Balossi Restelli, G. M. Di Nocera, E. Biancifiori, M. Batihan, ve M. Başaran Mutlu, “ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE”, TÜBA-AR, sy 33, ss. 39–50, Ara. 2023, doi: 10.22520/tubaar.1277780.

ISNAD

Balossi Restelli, Francesca - Di Nocera, Gian Maria - Biancifiori, Elisa - Batihan, Metin - Başaran Mutlu, Meral. “ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 33 (01 Aralık 2023): 39-50. https://doi.org/10.22520/tubaar.1277780.

JAMA

1.Balossi Restelli F, Di Nocera GM, Biancifiori E, Batihan M, Başaran Mutlu M. ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE. TÜBA-AR. 2023;:39–50.

MLA

Balossi Restelli, Francesca, vd. “ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 33, Aralık 2023, ss. 39-50, doi:10.22520/tubaar.1277780.

Vancouver

1.Francesca Balossi Restelli, Gian Maria Di Nocera, Elisa Biancifiori, Metin Batihan, Meral Başaran Mutlu. ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE. TÜBA-AR. 01 Aralık 2023;(33):39-50. doi:10.22520/tubaar.1277780

Yayıncı

34406
https://tuba.gov.tr/tr/

Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA

tuba-ar@tuba.gov.tr
(+90) (212) 219 16 60

34410

^{TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi / Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR), dergide yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşleri resmî olarak benimsememekte ve derginin basılı ya da çevrim içi sürümlerinde yer alan herhangi bir ürün veya hizmet reklamı konusunda garanti vermemektedir. Yayımlanan makalelerin bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.}

^{Makalelerle birlikte gönderilen resim, şekil, tablo vb. materyaller özgün olmalı ya da daha önce yayımlanmışlarsa, hem basılı hem de çevrim içi sürümlerde yayımlanmak üzere eser sahibinden alınmış yazılı izinle birlikte sunulmalıdır. Yazar(lar), dergide yayımlanan çalışmalarının telif hakkını saklı tutar. Makale dergide yayımlandığında, mali haklar ve umuma iletim hakları, işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayın ve dağıtım hakları TÜBA’ya devredilecektir. Yayımlanan tüm içeriklerin (metin ve görsel materyaller) telif hakları dergiye aittir. Dergide yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için telif hakkı ya da başka bir ad altında ödeme yapılmaz ve yazar(lar)dan makale işlem ücreti alınmaz; ancak yeniden baskı (reprint) talepleri yazarın sorumluluğundadır.}

^{Bilimsel bilgi ve araştırmalara küresel açık erişimi teşvik etmek amacıyla TÜBA, çevrim içi olarak yayımlanan tüm içeriklerin (aksi belirtilmedikçe) okuyucular, araştırmacılar ve kurumlar tarafından serbestçe kullanılmasına izin vermektedir. Bu kullanım, eserin kaynağının belirtilmesi koşuluyla ve ticari amaç dışında, herhangi bir değişiklik yapılmaksızın}^{Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Uluslararası Lisansı}^{kapsamında mümkündür. Ticari kullanım veya lisans istisnaları ile ilgili izinler için lütfen dergi ile iletişime geçiniz.}

ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE

ARSLANTEPE GEÇ KALKOLİTİK 3-4 EVRELERİNE AİT DOMESTİK BİR MAHALLE

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

A DOMESTIC QUARTER OF LATE CHALCOLITHIC PHASES 3-4 IN ARSLANTEPE

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster