SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ

Gözde Şakar

doi:10.22520/tubaar.1364653

TR EN

SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ

Öz

İÖ 4. yüzyılın sonunda Pagos (İzmir/Kadifekale) eteklerinde yeniden kurulan antik Smyrna, Hellenistik Dönem’den MS 2. yüzyılın sonuna kadar Batı Anadolu’nun en önemli koroplastik merkezlerinden biri olmuştur. Smyrna koroplastik üretimleri içerisinde yer alan, ikonografileri ve stil özellikleri ile dikkat çeken grotesk kadın figürinleri ve benzer bir ikonografiye sahip, bereket ve doğurganlık kavramları ile ilişkilendirilen “Baubo” figürinleri Smyrna üretimleri içerisinde ilgi çekici iki grubu oluşturmaktadır. Bu çalışmada Smyrna kökenli Baubo ve grotesk kadın figürinlerinin aidiyet ve kontekst sorunu irdelenmiş, figürinler ikonografik ve stilistik özellikleri üzerinden incelenmiş ve muhtemel anlamları ve kullanım alanları ile ilgili öneriler oluşturulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Smyrna, figürin, grotesk, Baubo, Hellenistik, Roma

Kaynakça

Adriani, A. (1952). Annuaire du Musée Gréco-Romain III 1940-1950. Alexandrie. Imprimerie de la Société de publications égyptiennes.
Bailey, D. M. (2008). Catalogue of Terracottas in the British Museum IV Ptolemaic and Roman Terracottas from Egypt. The British Museum Press.
Barrett, C. E. (2011). Egyptianizing Figurines from Delos, A study in Hellenistic Religion. Brill.
Besques, S. (1972). Musée National du Louvre Catalogue Raisonné des Figurines et Reliefs en Terre Cuite Grecques, Etrusques et Romaines. III Epoques hellénistique et romaine – Grèce et Asie Mineure. Paris. Editions des Musées Nationaux.
Bieber, M. (1961). The History of Greek and Roman Theater. Princeton University Press.
Burn, L. ve Higgins, R.A. (2001). Catalogue of Greek Terracottas in The British Museum, Vol. III. London. The Trustees of The British Museum.
Burr-Thompson, D. (1954). Three centuries of Hellenistic Terracottas I.B. (the hedgehog well) and C. (the Demeter-cistern). Hesperia: The Journal of the American School of Classical Studies at Athens, 23, 72-107, Lev. 18-24.
Cadoux, C. J. (1938). Ancient Smyrna: a history of the city from the earliest times to 324 AD. Oxford. B.Blackwell.
Courtois-Farfara, C. (2006). Essai d’Identification de la Coroplathie Smyrniote dans la Collection de Candolle du Musée d’Art et d’Histoire de Genève [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Université Lille 3-Charles de Gaule.
Ersoy, A. (2015). Büyük İskender Sonrasında Antik Smyrna (İzmir). Izmir Büyükşehir Belediyesi Kitaplığı.

Ersoy, A., Kaya, N., Selçuk, S. ve Esen, V. (2015). Antik Smyrna/İzmir 2011-2013. H. Dönmez (Ed.), 36. Kazı Sonuçları Toplantısı Cilt 2. (17-34) içinde. Ankara. T.C. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Yayınları.
Ersoy, A., Alatepeli, S., ve Şakar, G. (2020). Preliminary Report on the Theatre of Smyrna / Izmir and the Excavations (2014-2019). Anatolia Antiqua, 28: 283-298.
Fischer, J. (1994). Griechisch-römische Terrakotten aus Ägypten: die Sammlungen Sieglin und Schreiber : Dresden, Leipzig, Stuttgart, Tübingen. Tübingen. Wasmuth.
Gençler-Güray, Ç. (2018). Erythrai’de Demeter Tapınımı. TAD, 37/64: 55-70.
Hasselin-Rous, I. (2009). Les ateliers de figurines en terre cuite de Smyrne. I. Hasselin-Rous, L. Laugier ve J.-L. Martinez (Ed.), D’Izmir à Smyrne: découverte d’une cité antique, Catalogue d’exposition, au Musée du Louvre, 11 octobre 2009-5 avril 2010 (100-103) içinde. Paris. Somogy Editions d’Art.
Hasselin Rous, I., Çaldıran Işık, E., ve Kongaz, G. (2015). Musées archéologiques d’Istanbul. Catalogue des figurines en terre cuite grecques et romaines de Smyrne. Varia Anatolica, XXIX. Istanbul-Paris. Institut Français d’Etudes Anatoliennes ve De Boccard.
Hasselin-Rous, I. ve Şakar, G. (2021). Les figurines d’Aphrodite orientale de Smyrne : anciennes et nouvelles découvertes. Anatolia Antiqua, 29, 77- 92.
Head, B.V.A (1892). Catalogue of Greek Coins in British Museum, Catalogue of the Greek Coins in Ionia. London. The Trustees of the British Museum.
Homeros İlahileri (Homerik Hymnos’lar) (2008). (A.Eti Sina, Çev.). Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
Karaghiorga-Stathacopoulou, T. (1986). Baubo. LIMC III (87-90) içinde. Artemis.
Karoglou, K. (2016). The Collection of Greek Terracotta Figurines at The Metropolitan Museum of Art. Les Carnets de l’ACoSt, 14, 1-9.
Laugier, L. (2009a). Les stèles funéraires et les nécropoles de Smyrne. I. Hasselin-Rous, L. Laugier ve J.-L. Martinez (Ed.), D’Izmir à Smyrne: découverte d’une cité antique, Catalogue d’exposition, au Musée du Louvre, 11 octobre 2009-5 avril 2010 (64-67) içinde. Paris: Somogy Editions d’Art.
Laugier, L. (2009b). Torse de vieille femme décharné. I. Hasselin-Rous, L. Laugier ve J.-L. Martinez (Ed.), D’Izmir à Smyrne: découverte d’une cité antique, Catalogue d’exposition, au Musée du Louvre, 11 octobre 2009-5 avril 2010 (186-187) içinde. Paris: Somogy Editions d’Art.
Laumonier, A. (1956). Exploration archéologique de Délos. 23, Les figurines de terre cuite. De Boccard.
Leyenaar-Plaisier, P.M. (1979). Les terres cuites grècques et romaines. Catalogue de la collection du Musée national des antiquités à Leiden. Leiden. Rijksmuseum van Oudheden.
Martinez, J.-L. (2009). Izmir au Louvre: Introduction aux antiquités smyrniotes conservées au Musée du Louvre. I. Hasselin-Rous, L. Laugier ve J.-L. Martinez (Ed.), D’Izmir à Smyrne: découverte d’une cité antique, Catalogue d’exposition, au Musée du Louvre, 11 octobre 2009-5 avril 2010 (14-17) içinde. Paris: Somogy Editions d’Art.
Mendel, G. (1908). Catalogue des Figurines Grecques de Terre Cuite, Musees Imperiaux Ottomans. Constantinople.
Mitchell, A. G. (2013). Disparate Bodies in Ancient Artefacts: The Function of Caricature and Pathological Grotesques among Roman Terracotta Figurines. C. Laes, C.F. Goodey ve M. Lynn Rose (Ed.), Disablities in Roman Antiquity. Disparate Bodies A Captive ad Calcem (275-297) içinde. Brill.
Nifosi, A. (2019). Becoming a Woman and Mother in Greco-Roman Egypt. Women’s Bodies, Society and Domestic Space. Routledge.
Olender, M. (1985). Aspects de Baubô. Textes et contextes antiques. Revue de l’histoire des religions, 202(1), 3-55.
Petzl, Georg. (1987). Die Inschriften von Smyrna, Inschriften griechischer Städte aus Kleinasien 24, II(1). Bonn. Österreichische Akademie der Wissenschaften.
Picaud, S. (2004). Misthos, Grec de Smyrne et Gaudin, ingénieur français, leur vision de l’archéologie dans l’Empire ottoman. V. Krings ve I. Tassigon (Ed.), Archéologie dans l’Emprie ottoman autour de 1900: entre politique, économie et science (133-140) içinde. Brussels-Rome: Institut historique belge de Rome.
Regnault, M.F. (1909). Terres cuites pathologiques de Smyrne. Bulletin et Mémoires de la Société d’anthropologie de Paris, V. Serie, Tome 10: 633- 635.
Reinach, S. (1884). Les terres cuites de Smyrne et la Statuaire du IVeme Siècle. Mélanges Graux (143- 158) içinde. Ernest Thorin Publications.
Rumscheid, F. (2006). Die figürlichen Terrakotten von Priene: Fundkontexte, Ikonographie und Funktion in Wohnhäusern und Heiligtümern im Licht antiker Parallelbefunde. Wiesbaden. Reichert.
Schipporeit, S.T. (2013). Kulte und Heiligtümer der Demeter und Kore in Ionien Byzas 16. Ege Yayınları
Shalaby, N. (2019). Graeco-Roman Fertility Figurines from Gayer-Anderson Museum, Cairo. International Academic Journal Faculty of Tourism and Hotel Management 5(1), 52-75.
Smith, R.R.R. (2002). Hellenistik Heykel. (A. Yoltar- Yıldırım, Çev.). Homer Kitabevi.
Soykal-Alanyalı, F. (2005a). Überlegungen zu dem Kult von Demeter und Kore im sog. Felsspalttempel in Ephesos. B. Brandt, V. Gassner ve S. Landstätner, (Ed.), Synergia. Festschrift für F. Krinzinger (319- 326) içinde. Phoibos.
Soykal-Alanyalı, F. (2005b). Efes’te Bulunmuş Bir Terrakotta Adak Figürini Işığında Doğumun Kült Hayatındaki yeri ve Önemi. Seres III. Uluslararası Katılımlı Seramik, Cam, Emaye, Sır ve Boya Semineri, 17-19 Ekim 2005, Eskişehir (295-306) içinde. Eskişehir: Türk Seramik Derneği Yayınları.
Soykal-Alanyalı, F. (2016). Efes’te Kourotrophos Tanrıçaların İzinde. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Kasım Özel Sayı: 1-7.
Stevenson, W. E. (1975). The Patological Grotesque Representation in Greek and Roman Art. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. University of Pennsylvania.
Şakar, G. (2019). Geç Osmanlı Dönemi’nde Arkeoloji ve İzmir. H. Göncü, A. Ersoy ve D.S. Akar-Tanrıver (Ed.), Smyrna/İzmir Kazı ve Araştırmaları III (395- 407) içinde. Ege Yayınları.
Webster, T. B. L. (1949). The Masks of Greek Comedy, Bulletin of the John Rylands Library, 32(1), 97-133.
Webster, T. B. L., Green, J. R. ve Seeberg, A. (1995). Monuments Illustrating New Comedy. Third edition revised and enlarged, University of London. Institute of Classical Studies Bulletin Supplement 50. Oxford. Oxford University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Helenistik Dönem Arkeolojisi, Yunan ve Roma Dönemi Arkeolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gözde Şakar ^*
0000-0001-8916-2185
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

22 Eylül 2023

Kabul Tarihi

23 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 33

DOI

https://doi.org/10.22520/tubaar.1364653

IZ

https://izlik.org/JA54ME96CH

APA

Şakar, G. (2023). SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 33, 91-110. https://doi.org/10.22520/tubaar.1364653

AMA

1.Şakar G. SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ. TÜBA-AR. 2023;(33):91-110. doi:10.22520/tubaar.1364653

Chicago

Şakar, Gözde. 2023. “SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 33: 91-110. https://doi.org/10.22520/tubaar.1364653.

EndNote

Şakar G (01 Aralık 2023) SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 33 91–110.

IEEE

[1]G. Şakar, “SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ”, TÜBA-AR, sy 33, ss. 91–110, Ara. 2023, doi: 10.22520/tubaar.1364653.

ISNAD

Şakar, Gözde. “SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 33 (01 Aralık 2023): 91-110. https://doi.org/10.22520/tubaar.1364653.

JAMA

1.Şakar G. SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ. TÜBA-AR. 2023;:91–110.

MLA

Şakar, Gözde. “SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 33, Aralık 2023, ss. 91-110, doi:10.22520/tubaar.1364653.

Vancouver

1.Gözde Şakar. SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ. TÜBA-AR. 01 Aralık 2023;(33):91-110. doi:10.22520/tubaar.1364653

Yayıncı

34406
https://tuba.gov.tr/tr/

Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA

tuba-ar@tuba.gov.tr
(+90) (212) 219 16 60

34410

^{TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi / Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR), dergide yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşleri resmî olarak benimsememekte ve derginin basılı ya da çevrim içi sürümlerinde yer alan herhangi bir ürün veya hizmet reklamı konusunda garanti vermemektedir. Yayımlanan makalelerin bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.}

^{Makalelerle birlikte gönderilen resim, şekil, tablo vb. materyaller özgün olmalı ya da daha önce yayımlanmışlarsa, hem basılı hem de çevrim içi sürümlerde yayımlanmak üzere eser sahibinden alınmış yazılı izinle birlikte sunulmalıdır. Yazar(lar), dergide yayımlanan çalışmalarının telif hakkını saklı tutar. Makale dergide yayımlandığında, mali haklar ve umuma iletim hakları, işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayın ve dağıtım hakları TÜBA’ya devredilecektir. Yayımlanan tüm içeriklerin (metin ve görsel materyaller) telif hakları dergiye aittir. Dergide yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için telif hakkı ya da başka bir ad altında ödeme yapılmaz ve yazar(lar)dan makale işlem ücreti alınmaz; ancak yeniden baskı (reprint) talepleri yazarın sorumluluğundadır.}

^{Bilimsel bilgi ve araştırmalara küresel açık erişimi teşvik etmek amacıyla TÜBA, çevrim içi olarak yayımlanan tüm içeriklerin (aksi belirtilmedikçe) okuyucular, araştırmacılar ve kurumlar tarafından serbestçe kullanılmasına izin vermektedir. Bu kullanım, eserin kaynağının belirtilmesi koşuluyla ve ticari amaç dışında, herhangi bir değişiklik yapılmaksızın}^{Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Uluslararası Lisansı}^{kapsamında mümkündür. Ticari kullanım veya lisans istisnaları ile ilgili izinler için lütfen dergi ile iletişime geçiniz.}

SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ

SMYRNA’DAN BAUBO VE GROTESK KADIN FİGÜRİNLERİ

Öz

Anahtar Kelimeler

BAUBO AND GROTESQUE FEMALE FIGURINES FROM SMYRNA

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster