ÜÇGEN BİR ALINLIK IŞIĞINDA SİNOPE’NİN ATÖLYE İLİŞKİLERİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Bu çalışmada Sinop’ta modern bir konut inşaatının temel hafriyat çalışmaları sırasında bulunmuş olan üçgen bir alınlık incelenmiştir. Hem kullanılan mermeri hem de bezemeleri açısından Sinop’ta ele geçen en nitelikli eserlerden birini oluşturan bu eserin ayrıntılı tanımlamaları yapılmış ve üzerinde yer alan mimari bezemeler ışığında kent atölyesinin Antik Dönem’de faaliyet gösteren diğer atölyeler olan olası ilişkisi sorgulanmıştır. Eserin üzerinde yer alan bezemelerin Antik Dönem’de çoğunlukla tiyatro sahne binaları ya da nymphaion cephe mimarilerinde kullanılması, Sinope'de önemli bir kamu yapısının; olasılıkla bir nymphaionun inşa edilmiş olabileceğine işaret etmektedir. Nitekim eserin ele geçtiği alanda nişlerle hareketlendirilmiş anıtsal bir podyumun yanı sıra kanalizasyon kanalı, künk ve rögar gibi, bir su sistemi ile bağlantılı çok sayıda mimari parçanın varlığı bu alanda bir nymphaionun olabileceği düşüncesini güçlendirmektedir. Tarihsel süreç içerisinde ticari faaliyetleri ile Karadeniz’de güçlü ve zengin bir kent olan Sinope’nin ekonomik gücüyle diğer kentlerden ayrılarak ön plana çıkmak ve imparatorların ilgisini ve beğenisini kazanabilmek amacıyla Anadolu’nun diğer güçlü kentleriyle paralel olarak özellikle MS 2. ve 3. yüzyıllar içerisinde görkemli inşaat programları gerçekleştirmiş olduğunu söylemek mümkündür. Bu amaçla kentin mimari heykeltıraşları anıtsal cephe konusunda dönemin en başarılı uygulayıcısı olan Pamphylialı ustalar ile bağlantıya geçmiş olabilirler. Eserin sahip olduğu mimari bezemelerin stilistik ve tipolojik özellikleri de bu konuda önemli ip uçları sunmaktadır.

In this study, a triangular pediment found during the excavation of the foundation of a modern housing construction in Sinop is analyzed. Detailed descriptions of this pediment, which constitutes one of the most qualified artifacts found in Sinop in terms of both the marble used and the decorations, were made and the possible relationship of the city workshop with other workshops operating in the Ancient Period was questioned in the light of the architectural decorations on it. The fact that the decorations on the artifact were mostly used on theater stage buildings or nymphaion façade architectures in the Ancient Period indicates that an important public building; probably a nymphaion, may have been built in Sinope. As a matter of fact, the presence of a monumental podium with niches in the area where the artifact was recovered, as well as numerous architectural fragments related to a water system such as sewerage canals, funnels and manholes strengthens the idea that a nymphaion may have been built in this area. It is possible to say that Sinope, which was a powerful and rich city in the Black Sea region with its commercial activities in the historical process, carried out magnificent construction programs especially in the 2nd and 3rd centuries AD in parallel with other powerful cities of Anatolia in order to stand out from other cities with its economic power and to gain the attention and admiration of the emperors. For this purpose, the architectural sculptors of the city may have contacted the Pamphylian masters, who were the most successful practitioners of the monumental facade of the period. The stylistic and typological features of the architectural decorations of the work also provide important information on this subject.