KYME/İDÇ Nekropolisi Ölü Gömme Gelenekleri

Yıl 2025, Sayı: 37, 27 - 52, 31.12.2025

Fuat Lebe

Öz

Kyme’nin güney nekropollerinden biri olan İDÇ nekropolisi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Nekropolde 2008-2011 yılları arasında kremasyon/urnea ve inhumasyon tarzında toplam 618 mezar ortaya çıkarılmıştır. İnhumasyon gömüler arasında Oyma Sanduka, Kiremit Çatı, Basit Toprak, Taş Sanduka, Lahit, Amphora ve Pithos mezarlar gibi farklı tipler görülmektedir. Yapılan çalışmalar sonucunda nekropolisin MÖ 7. yüzyıldan MÖ 2. yüzyılın sonuna kadar uzun bir süre kullanıldığı anlaşılmıştır. Mezar tipleri dönemlere göre analiz edilmiş, her bir dönemde hangi tiplerin kullanımda kaldığı, hangilerinin kaybolduğu ve hangilerinin yeni tipler olarak ortaya çıktığı değerlendirilmiştir. Öte yandan, mezar tiplerinin Kyme'nin diğer nekropolleri ve farklı bölgelerdeki diğer nekropollerle karşılaştırmalı bir analizi yapılmıştır. Buna göre oyma sanduka mezarların Aiolis dışında bulunmadığı ve bölgeye özgü bir mezar tipi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bu mezarların basit mimarisi ile buluntuları arasındaki farklılıklar göz önüne alındığında sosyal ve ekonomik açıdan farklı sonuçlar elde edilmiştir. Mezar mimarisi ile buluntular arasında her zaman doğru bir orantı olmadığı ve basit mimariye sahip mezarların da zengin buluntular verebileceği gösterilmiştir. Sonuç olarak İDÇ Nekropolü, farklı mezar tiplerinin yanı sıra zengin buluntularıyla da Kyme’nin önemli nekropolleri arasında yer almaktadır. Bu bağlamda Nekropolün arkeoloji dünyasına tanıtılmasının çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir

Anahtar Kelimeler

Mezar , Nekropolis , Ölü Gömme Gelenekleri , Kyme , Aiolis

Burial Customs in The Necropolis of KYME/İDÇ

Öz

The İDÇ necropolis, one of the southern necropoleis of Kyme, constitutes the subject of this study. Between 2008 and 2011, a total of 618 graves comprising both cremation/urn burials and inhumations were unearthed in the necropolis. Among the inhumation burials, various grave types were identified, such as Carved Cist, Roof Tile, Simple Earth, Stone Cist, Sarcophagus, Amphora and Pithos graves. The studies indicate that the necropolis was in use over an extended period, from the 7th century BC to the end of the 2nd century BC. The grave types have been analysed by period, evaluating which types remained in use, which ones disappeared, and which ones emerged as new types during each respective period. On the other hand, a comparative analysis of the grave types with other necropolises of Kyme and other necropolises in different regions has been made. As a result, it has been determined that carved cist graves are not found outside Aiolis and represent a grave type unique to the region. In addition, the contrast between the simple architecture of these graves and their finds has led to diverse social and economic conclusions. The study
demonstrates that a direct correlation between grave architecture and grave finds does not always exist, and that graves with simple construction can also yield rich finds. In conclusion, the İDÇ Necropolis is among
the important necropoleis of Kyme not only for its variety of grave types but also for the richness of its finds. In this regard, the introduction of the Necropolis to the broader archaeological community is expected to contribute to the ongoing studies in this field.

Anahtar Kelimeler

Grave , Necropolis , Burial Customs , Kyme , Aiolis

Etik Beyan

This study was derived from the doctoral thesis titled ‘Kyme Ancient City İDÇ Necropolis and Finds’ prepared by me in 2024.

Kaynakça

• Akyay-Meriboyu, Y. (2001). Antikçağ’ da Anadolu takıları. Akbank Kültür ve Sanat Kitapları.
• Akyurt, M. I. (1998). M.Ö. 2. Binde Anadolu’da ölü gömme adetleri. Türk Tarih Kurumu.
• Alkım, U. B., & Alkım, H. (1966). Gedikli (Karahüyük) kazısı birinci ön rapor. Belleten, 30, 1-26.
• Almagro, M. (1953). Las Necropolis de Ampurias, Vol. I. Barcelona.
• Anderson-Stojanovic, V. (1987). The chronology and function of ceramic Unguentaria. AJA, 91(1), 105-122.
• Arslan, M., Metin, M., Cinemre, M. O., Çelik, T., & Türkmen, M., (2011). Juliopolis Nekropolü 2010 yılı kazı çalışmaları. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, 20, 168-188.
• Atıcı, M., & Karataş G. (2013). Kyme Doğu Nekropolü (İzmir İli, Aliağa İlçesi, Samurlu Köyü, 877 ve 879 Parsel). Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, 22, 229-242.
• Atila, C., Korkmaz, E., & Gürman, B. (2015). Kyme Doğu Nekropolü mezar tipleri. In E. Okan & C. Atila (Eds), Prof. dr. Ömer Özyiğit’e armağan -studies in honour of Ömer Özyiğit, (pp. 13-29). Ege Yayınları.
• Aydın-Tavukçu, Z. (2006). Parion Nekropolü 2005 yılı buluntuları [Unpublished Doctoral Dissertation]. Atatürk University.
• Aytaçlar, N. (2004). The early iron age at Klazomenai. Klazomenai, Teos and Abdera: Metropoleis and Colony, Proceedings of the International Symposium held at the Archaeological Museum of Abdera, (pp. 17-41). Thessaloniki.
• Bakır, G., Ersoy, Y., Hürmüzlü, B., Aytaçlar, N., & Hasdağlı, İ. (2000). 1998 yılı Klazomenai çalışmaları. Kazı Sonuçları Toplantısı, XXI(2), 47-56.
• Baş, D. (2021). Edirne Arkeoloji Müzesi’nden bir grup metal buluntu. MASROP E- Dergi, 15(1), 5-40.
• Başaran, C., Keleş V., Kasapoğlu, H., & Ergürer, H. E. (2012). Parion 2010 kazı ve restorasyon çalışmaları. Kazı Sonuçları Toplantıları, 33, 19-38.
• Baykan, D. (2009). Allianoi tıp aletleri [Unpublished Doctoral Dissertation]. İstanbul University.
• Bernabò-Brea, L. (1992/93). Masks and characters of the Greek Theatre in the Terracottas of Ancient Lipara. Medditerraniean Archaeology, 5(6), 23-31.
• Boehringer, E., & Krauss, F. (1937). Das Temenos für den Herrscherkult: Prinzessinnen Palais. Altertümer von Pergamon, Vol. IX. Berlin.
• Bouzek, J. (1990). Studies of Greek Pottery in the Black Sea Area. Charles University.
• Breccia, E. (1912). La Necropolis di Sciatbi, Vol. I, Catalogue Général Des Antiquites Égyptiennes (Musée d’Alexandrie). Le Caire, Impr. de l’Institut français d’archéologie orientale.
• Breitenstein, N. (1941), Catalogue of Terracottas: Cypriote, Greek, Etrusco-Italian and Roman, Danish National Museum, Copenhagen.
• Burr, D. (1934). Terra-cottas from Myrina in the Museum of Fine Arts, Boston. Printed by A. Holzhausens Nachfolger.
• Buruldağ, E. (2009). Assos Batı Nekropolü ölü gömme gelenekleri (M.Ö. 7.-M.Ö.1. Yüzyıl) [Unpublished Master’s Thesis]. Çanakkale On Sekiz Mart University.
• Caltabiano, M. C., Carroccio, B., & Puglisi, M. (2014). The coins and the relational network of Kyme: Evidence from the Italian excavations. In K. Dörtlük, O. Tekin, & R. B. Seyhan (Eds.), Birinci Uluslararası Anadolu Para Tarihi ve Numismatik Kongresi Bildiriler-First International Congress of the Anatolian Monetary History and Numismatics Proceedings (pp. 139-156). Suna-İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü.
• Candar, U. (2017). Antandros Nekropolisi Amphora Mezarları [Unpublished Master’s Thesis]. Ege University.
• Canlı, H. (2019). Isauria’daki Philadelphia (Gökçeseki) metal buluntuları [Unpublished Doctoral Dissertation]. Mersin University.
• Clarke, J. T., Bacon, F. H., & Koldeway, R. (1902). Investigations at Assos: Drawings and photographs of the buildings and objects discovered during the excavations of 1881–1883. London.
• Çırak, N., & Kaya, S. (2011). 2009 İDÇ nekropolü kurtarma kazısı. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, 19, 217-232.
• Davidson, R. G. (1952). The minor objects. Corinth, Vol. XII. New Jersey.
• Deppert-Lippitz, B. (1985). Griechischer Goldschmuck. Kulturgeschichte der antiken Welt, 27, Mainz.
• Dereboylu, E. (2012). Aigai Pişmiş Toprak Figürinleri [Unpublished Doctoral Dissertation]. Ege University.
• Doğan, T. (2022). Unguentaria in the Edirne Archaeology Museum. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları Arkeoloji Dergisi, XXVIII (1), 149-174.
• Doğan, T., & Lebe, F. (2021). A group of unguentaría preserved at the Kahramanmaraş Museum: Chronological value of the changes in form. In O. Dumankaya (Ed.), Arkeolojik küçük buluntular: Pişmiş toprak, metal, kemik, cam ve taş eserler (pp. 354-393). Doruk Yayınları.
• Doğer, E. (1991). Antik Çağda Amphoralar. Sergi Yayınevi.
• Doğer, E., Doğer, L., Tül, Ş., Sezgin, Y., Önder, M., Akat, S., Kan, H. M., Yener, B., Dereboylu, D., Türkan, Ü., Atay, E., Şahan, M., Genç, F., Serttürk, O. K., & Çakır, S. İ. (2007). Aigai 2004-2006 yılı kazıları. Kazı Sonuçları Toplantıları, 29(1), 207-233.
• Dumankaya, O., & Lebe, F. (2025). Gaziantep Arkeoloji Müzesi’ndeki Hellenistik Dönem Unguentariumların tipolojik ve kronolojik analizi. MJH, XV (1), 59-74.
• Dusenbery, E. B. (1998). Samothrace: The nekropoleis and catalogues of burials. New Jersey.
• Edwards, G. R. (1975). Corinthian Hellenistic pottery. Corinth, VII(III). New Jersey.
• Emre, O. (2003). Foça açıklarında denizden ele geçen ticari Amphoralar [Unpublished Master’s Thesis]. Dokuz Eylül University.
• Erkanal, A. (1987). Panaztepe Kazısının 1985 yılı sonuçları. Kazı Sonuçları Toplantıları, 8(1), 253-261.
• Erkanal, H. (1999). 1997 Liman Tepe kazıları. Kazı Sonuçları Toplantıları, 20(1), 325-337.
• Erkanal-Ötkü, A. (2004). 2002 Yılı Panaztepe kazıları. Kazı Sonuçları Toplantıları, 25(2), 245-253.
• Ersoy, A. (2017). Antik Dönemden Osmanlı Dönemine Smyrna/İzmir kemik objeleri. Ege Yayınları
• Ersoy, Y., Güngör Ü., & Cevizoğlu H., (2011). 2009 Yılı Klazomenai kazısı. Kazı Sonuçları Toplantıları, 32, 169-183.
• Evren A. & İçten, C. (1998). Selçuk-Efes 3447 parsel kurtarma kazısı. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, VIII, 85-111.
• Foça, S. (2018) Teos Batı Nekropolisi Mezar Tipleri. CollAnt, 17, 139-160.
• Foça, S. (2019) Teos Batı Nekropolisi: Mezar Tipolojisi ve Buluntular [Unpublished Doctoral Dissertation]. Dokuz Eylül University.
• Foça, S. (2020). Kyme (Aiolis) Batı Liman Nekropolisi’nden Klasik ve Hellenistik Dönem mezarlar. TÜBA-AR, 27, 195-216.
• Foley, B. P., Dellaporta, K., Sakellariou, D., Bingham, B. S., Camilli, R., Eustice, M. R., Evagelistis, D., Ferrini, V. L., Katsaros, K., Kourkoumelis, D., Mallios, A., Micha, P., Mindell, D. A., Roman, C., Singh, H., Switzer, D. S., & Theodoulou, T. (2009). The 2005 Chios Ancient Shipwreck Survey: New methods for underwater archaeology. Hesperia, 78(2), 269-305.
• Forbeck, E. (2005). Die Nekropolen von Milet, Grabtypologie und Bestattungsbräuche von vorarchaischer bis römischer Zeit. In H. İşkan & F. Işık (Eds.), Güneybatı Anadolu’da mezar tipleri ve ölü kültü/ Grabtypen und Totenkult im südwestlichen Kleinasien, Uluslararası Kolokyum/Internationales Kolloquium, Lykia VI, 2000/2001 (pp. 55-64). Akdeniz University.
• Görkay, K. (2020). Corinthian, Attic black figure and red figure pottery from Sinope. Anadolu/Anatolia, 46, 347-353.
• Graeve, V. V. (1997). 1994/95 Yılı Milet çalışmaları. Kazı Sonuçları Toplantıları, XVIII, 529-555.
• Greenewalt, C. H. Jr., (1966), Lydian pottery of the sixth century B.C.: The Lydion and Marbled Ware [A Dissertation in Classical Archaeology Department]
• Greifenhagen, A. (1975). Schmuckarbeiten in Edelmetall (Band II). Berlin.
• Gürler, B. (1994). Metropolis’in Hellenistik Dönem seramiği [Unpublished Doctoral Dissertation]. Ege University.
• Hellström, P. (1965). Pottery of classical and later date: Terracotta lamps and glass. Labraunda, II(1). Lund.
• Hürmüzlü, B. (2003). Klazomenai-Akpınar Nekropolisi [Unpublished Doctoral Dissertation]. Ege University.
• Hürmüzlü, B. (2004). Burial grounds at Klazomenai: Geometric through Hellenistic periods. In A. Moustaka, E. Skarlatidou, M. C. Tzannes & Y. Ersoy, Klazomenai, Teos and Abdera: Metropoleis and colony, proceedings of the International Symposium held at the Archaeological Museum of Abdera (pp. 77-95). Thessaloniki
• Hürmüzlü, B. (2005). The organization and utilization of the burial grounds in Klazomenai. Olba, XII, 39-68.
• Higgins, R. A. (1970). Catalogue of the terracottas in the Department of Greek and Roman Antiquities, British Museum (Vol. 1). The Trustees of the British Museum. (Original work published 1954)
• Higgins, R. A. (1986). Tanagra and the figurines. Princeton University Press.
• Hoffmann, H., & Davidson, P. F. (1965). Greek gold, jewelery from The Age of Alexander. Mainz/Rhein.
• Hood, M. S. F., Boardman, J., & Anderson, J. K. (1954). Excavation on the Kofina Ridge, Chio. BSA, 49, 123-182.
• İdil, V. (1989). Aiolya’da Kyme Antik Kenti’nde yapılan yeni kazılar. Belleten, 53, 505-547.
• İren, K. (2008a). The necropolis of Kyme unveiled: Some observations on the new finds. In K. İren (Ed.), Prof. Dr. Haluk Abbasoğlu’na 65. yaş armağanı, Eurgetes, Vol. II (pp. 613-637). Akmed.
• İren, K. (2008b). Dark age pottery from Southern Aeolis. In D. Brandherm & M. Trachsel (Eds.), Proceedings of the XV World Congress: International Union for Prehistoric and Protohistoric Science (pp. 29-43).
• Jackson, M. M. (2006). Hellenistic gold Eros jewellery: Technique, style and chronology. BAR International Series.
• Karaca, E. (2017). Allianoi’da saptanan kemik buluntular. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları Arkeoloji Dergisi, XXII, 293-316.
• Karageorghis, V. (1978). Excavations in the Necropolis of Salamis IV. Salamis (7). Zavallis Press.
• Koldewey, R. (1891). Neandria: Einundfünfzigstes Programm zum Winckelmannsfeste der Archäologischen Gesellschaft zu Berlin. Berlin.
• Knigge, U. (1991). The Athenian Kerameikos, History-monument-exacavations Athens. Krene Editions.
• Knigge, U. (2005). Der Bau Z. Kerameikos, XVII(1). Hirmer Verlag.
• Konak-Tarakçı, S., & Selçuk T. (2012). Batı Liman 1205 parsel kurtarma kazısı 2011. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, 21, 185-198.
• Korkmaz, E., & Gürman, B. (2012). İzmir ili Aliağa ilçesi Bozköy Biçerova Mevkii Kyme Antik Kenti doğusu sur dışı yapıları ve doğu nekropol kurtarma kazısı. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, 20, 69-93.
• Kotera-Feyer, E. (1993). Die Strigilis. Frankfurt am Main.
• Körsulu, H. (2011). Nagidos Unguentariumları. TUBA-AR, 14, 69-86.
• Küçükgüney, Z., & Altun, P. T. (2009). İDÇ liman kurtarma kazısı (İzmir İli, Aliağa İlçesi, Çakmaklı Köyü, Kendirci Mevkii, 613 ve 68 Parsellere Ait). Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu 17. 53-75.
• Künzl, E. (1982). Medizinische Instrumente aus Sepulkralfunden der römischen Kaiserzeit, Bonner Jahrbücher, 182, 1-132.
• Lagona, S. (2013). Kyme E La Macedonia. In G. Kökdemir (Ed.), Orhan Bingöl’e 67. Yaş Armağanı (pp. 339-353). Bilgin Kültür Sanat Yayıncılık.
• Lang-Auinger, C. (2007). Terrakotten. In V. Mitsopoulos-Leon & C. Lang-Auinger (Eds.), Die Basilika am Staatsmarkt in Ephesos, FIE, IX, 2/3, 2. Teil: Funde klassicher bis römischer Zeit (pp. 124-170). Wien.
• Lebe, F. (2013). İDÇ Nekropol’ünde 2009-2011 yılları arasında mezar dışından gelen figürinler [Unpublished Master’s Thesis]. Ege University.
• Lebe, F. (2022). Kyme İDÇ Nekropolisi’nden bir mezar konteksti. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları Arkeoloji Dergisi, XXIX(2), 143-163.
• Lebe, F. (2024). Kyme İDÇ Nekropolü ve buluntuları [Unpublished Doctoral Dissertation]. Dokuz Eylül University.
• Lebe, F. (2025). Lekythoi recovered from The Necropolis of Kyme/İDÇ. OANNES, 7(1), 75-96.
• Leyenear-Plaisier, G. P. (1979). Les Terres cuites Grecques et Romaines, catalogue de la collection du Musée National des Antiquités à Leiden, Vol. 1-3. Rijksmuseum van Oudheden.
• Marca, A. L. (2010). Kyme 2008 yılı kazı çalışmaları. Kazı Sonuçları Toplantıları, 31, 397-437.
• Marshall, F. (1911). Catalogue of the jewellery, Greek, Etruscan, and Roman, in the Departments of Antiquities, British Museum. London.
• Marshall, F. H. (1968). Cotalogue of the finger rings, Greek, Etruscan, and Roman, in the departments of Antiquities, British Museum. London.
• Mayer-Plath, B. (1940). Die Nekropole. Larisa am Hermos Die Ergebnisse der Ausgrabungen 1902-1934, Band I: Die Bauten.
• Mollard-Besques, S. (1954). Musée National Du Louvre, Catalogue Raisonné Des Figurines Et Reliefs Enterre Cuite Grecs, Étrrusques Et Romains I. Paris.
• Arslan, N., & Sevinç, N. (2003). Die eisenzeitlichen Gräber von Tenedos. IstMitt, 53, 223-250.
• Okan, E. (2003). Foça Açıklarında denizden ele geçen ticari amphoralar [Unpublished Master’s Thesis]. Dokuz Eylül University.
• Oransay, A. (2006). Arykanda Antik Kentinde 1971- 2002 kazı sezonlarında ele geçen madeni buluntular ve madencilik faaliyetleri [Unpublished Doctoral Dissertation]. Ankara University.
• Öz, C., & Abay, N. (2022). Arkaik ve Klasik Dönem’e (MÖ VI-IV. yüzyıl) ait siyah ve kırmızı figürlü bir grup lekythos. Mediterranean Journal of Humanities, 69-78.
• Özbek, M. (1990). Son buluntular işığında Çayönü neolitik insanları. Arkeometri Sonuçları Toplantısı, V. 161-172.
• Özkan, T. (1993). Tenedos Arkaik ve Klasik Nekropolü. [Unpublished Doctoral Dissertation]. Ege University.
• Özkan, T. (1994). 1992 yılı Gryneion kazısı çalışmaları. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, IV, 1-17.
• Özkan, T., & Atukeren S. (1999). Cevizcioğlu Çiftliği Nekropolü Kazıları. In T. Özkan (Ed.), Cevizcioğlu Çiftliği Nekropolü Kazıları Tahtalı Barajı kurtarma kazısı projesi: Tahtalı Dam Area salvage project (pp. 43-54). Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
• Özyiğit, Ö. (2000). 1998 Yılı Phokaia kazı çalışmaları. Kazı Sonuçları Toplantıları, 21, 33-47.
• Özyiğit, Ö. (2003). 2000-2002 yılı Phokaia kazı çalışmaları. Kazı Sonuçları Toplantıları, 24, 333-350.
• Öztürk, K. (2005). Smyrna kent sur duvarı önü bezemesiz gömü kapları [Unpublished Master’s Thesis]. Dokuz Eylül University.
• Pierides, A. (1971). Jewellery in the Cyprus Museum, Cyprus.
• Pirson, F. (2009). Pergamon-Bericht über die Arbeiten der Kampagne 2008. AA, 2, 129-213.
• Polat, G. (2004). Antandros nekropolü ölü gömme gelenekleri. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Fakültesi Arkeoloji Bölümü Dergisi, III.-IV. Ulusal Arkeolojik Araştırmalar Sempozyumu Anadolu/Anatolia Ek Dizi No 2, 271-280. Ankara.
• Polat, G., & Polat, Y. (2006). Antandros 2003-2004 yılı kazıları. Kazı Sonuçları Toplantısı, 27(2), 89-104.
• Polat, G., & Polat Y. (2007). Antandros Nekropolü 2001-2006 yılları ön raporu. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları Arkeoloji Dergisi, IX, 1-21.
• Polat, G., Polat, Y., & Yağız, K. (2007). Antandros 2005 yılı kazıları. Kazı Sonuçları Toplantısı, 28(2), 43-62.
• Polat, G., Polat, Y., Yağız, K., Küçük, T., & Zunal, O. (2008). Antandros 2006 yılı kazıları. Kazı Sonuçları Toplantısı, 29(2), 455–476.
• Polat, G., Polat, Y., Yağız, K., Zunal, O., & Yıldırım, B. (2009). Antandros 2007 yılı kazıları. Kazı Sonuçları Toplantısı, 30(4), 39-60.
• Pottier, E., Salomon R., & Veyries A. (1887). La Nécropole de Myrina, Recherches Archeologiques Exécutées au nom et aux Frais de L’ecole Francaise d’Athènes. Paris.
• Reinach, S. (1886). Deux teres-Cuites de Cymé. Bulletin de Correspondance Hellénique, 10, 492-500.
• Richter, G. M. (1915). Greek, Roman and Etruscan Bronzes. New York.
• Robinson, D. M. (1933). Mosaics, vases, and lamps of Olynthus found in 1928 and 1931. Excavations at Olynthus, Vol. V. Baltimore.
• Robinson, D. M. (1933). Mosaics, vases, and lamps of Olynthus found in 1928 and 1931. Excavations at Olynthus, Vol. V. Baltimore.
• Robinson, D. M. (1950). Vases found in 1934 and 1938. Excavations at Olynthus, Vol. XIII. Baltimore.
• Robinson, M. D. (1941). Metal and minor miscellaneous finds: An original contribution to Greek life. Excavations at Olynthus, Vol. X. Baltimore.
• Rotroff, S. I. (1997). Hellenistic pottery Athenian and imported wheelmade table ware and related material. Agora, XXIX, 1-2. New Jersey.
• Rotroff, S. I.., & Oliver Jr. A. (2003). The Hellenistic Pottery from Sardis: The Finds Through 1994. Archaeological Exploration of Sardis, 12. London.
• Scatozza-Höricht, L. A. (2010). Kyme di Eolide e l’oro di Dioniso, Nuovo diadema dalla necropolis. AA, 1, 105-121.
• Schlörb-Vierneisel, B. (1966). Eridanos-Nekropole, I. Gräber und Opferstellen hS 1- 204. Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung, 81, 4-11.
• Schmidt, E. (1994). Katalog der antiken Terrakotten I, Die figürlichen Terrakotten. P. von Zabern.
• Sear, D. R. (1979). Greek coins and their values, Asia and North Africa, Vol. II. London.
• SNG. (1959). Deutschland, Sammlung V. Aulock, Troas, Aelois, Lesbos, Part: 5. Berlin.
• SNG. (1982). The royal collection of coins and medals, Danish National Museum, Bosporus to Lesbos, Part: 4. Reprint of the First Edition Copenhagen.
• Sparkes, B. A., & Talcott L. (1970). The Athenian Agora; Black and plain pottery of the 6th, 5th, 4th Centuries B.C. Vol. XII (1-2). Princeton University Press.
• Spier, J. (1992). Ancient gems and finger rings, catalogue of the collections, The J. Paul Getty Museum. Malibu-California.
• Şahin, F. (2018). Patara metal buluntuları, Patara, Cilt. V (2). Ege Yayınları.
• Tsakos, K. (1969). Δυτικη Νεκρόπολίς. ΑΡΧΑΙΟΛΓΙΚΟΝ ΔΕΛΤΙΟΝ 24: ΧΡΟΝΙΚΑ, 388-390.
• Tuluk, G. G. (1999). Die Unguentarien im Museum von Izmir. Anatolia Antiqua / Eski Anadolu, VII, 127-166.
• Tzannes, M. C. (2004). The Excavations of G. Oikonomos at the Archaic Cemetery of Monastirakia in Klazomenai, 1921-22. Klazomenai, Teos and Abdera: Metropoleis and Colony, Proceedings of the International Symposium held at the Archaeological Museum of Abdera, (pp. 97-120). Thessaloniki.
• Ulusoy, P. (2010). Burial customs of Clazomenae in the iron age (1100-500 BC) [Unpublished Master’s Thesis]. Bilkent University.
• Utili, F. (1999). Die Archaisch Nekropolise Von Assos. Asia Minor Studien, 31.
• Uzel, İ. (2000). Anadolu’da bulunan tıp aletleri. Türk tarih Kurumu Basımevi.
• Ünlü, A., & Özsaygı, M. (2007). İzmir ili Aliağa ilçesi gümrük binası sondaj kazısı. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, 15. 13-24.
• Ürkmez, Ö. (2014). Aiolis Kymesi’nden Samurlu 877 Nekropolisi. CollAnt, XIII, 337-381.
• Ürkmez, Ö. (2016). Aiolis Kymesi’nden Samurlu 879 Nekropolisi. CollAnt, XV, 156-187.
• Waldbaum, J. C. (1983). Metalwork from Sardis: The finds through 1974, archaeological exploration of Sardis, 8.
• Williams, D. V. (1914). Greek gold, jwellery of the classical world. British Museum Press..
• Winter, F. (1903). Die Typen der figürlichen Terrakotten (Vol. III, Part II). Berlin & Stuttgart.
• Yağız, K. (2005). Antandros urneler [Unpublished Master’s Thesis]. Ege University.
• Yağız, K. (2008). Antandros Nekropolisi arkaik dönem urneleri. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları Arkeoloji Dergisi, XI(1), 83-105.
• Yağız, K. (2009). Antandros Nekropolisi Hellenistik dönem mezar tipleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 136-144.
• Yağız, K. (2012). Kuzeybatı Anadolu’da İ.Ö. 1. bin’de ölü gömme gelenekleri [Unpublished Doctoral Dissertation]. Ege University.
• Yağız, K. (2015). Bir Troas Bölgesi Arkaik Nekropolisi: Antandros. In C. Şimşek, B. Duman, & E. Konakçı (Eds.), Mustafa Büyükkolancı’ya armağan/Essays in honour of Mustafa Büyükkolancı, (pp. 707-722). Ege Yayınları.