Lithic Industry at Çayönü: Different Raw Material Used, Different Function(s) Done? The Lithic Assemblage of the Channeled Building DI.

Yıl 1999, Sayı: 2, 139 - 153, 15.12.1999

Maria Rosa Iovino Cristina Lemorini

Öz

Çayönü taş alet endüstrisi iki ayrı tür hammadde kullanılarak yapılmıştır, çakmaktaşı ve obsidien. Teknolojik ve tipolojik incelemeler, Akeramik Neolitik Devrin alt evrelerinde, bu iki hammaddenin oranlarında önemli değişikliklerin yer aldığını ortaya koymuştur. Erken evrelerde oldukça sınırlı bir yüzdeyle temsil edilen obsidien endüstri daha sonraki evreler de giderek bollaşmaktadır. Kullanım etkenlerinin hammadde seçimini eğer yahut ne denli etkilediğini saptamak için Kanallı Yapıdan (DI) toplanan taş endüstrisine kullanım aşın- ması analizleri uygulanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. DI Kanallı Yapıdaki çakmakta şı ve obsidien taş alet endüstrisinin işlevsel verileri, bu hammaddelerin çok ayrı kullanım özelliklerine sahip olduğunu kanıtlamıştır. Taş ve deri işlemede bu hammaddelerin rolü çok tamamlayıcıdır. Nitekim, post çoğunlukla çakmaktaşından aletlerle tabaklanmış olma sına rağmen posttan ve deriden yapılan eşyalar obsidien aletlerle yapılmışlardır. Taş eşya lar.istisnasız, obsidien aletlerle biçimlendirilmiş ve tamamlanmıştır. Taş eşyaların delinme si çakmaktaşı delicilerle sağlanmıştır. Sadece iki ayrı tip alette çakmaktası/obsidien ham- madde ayırımı kesin belirlenmiştir; çakmaktaşından delicilerin post işlemede, obsidienden Çayönü aletlerin ise taş işleriyle ilgisinin olması. Uygulanan diğer işlevler sonucu obsidien ve çakmaktaşından dilgilerin kenarlarında aynı kullanma yoğunluğu görülmektedir. Buna rağmen, bu iki hammadenin belirgin kullanma alanlarını kesin saptamak için salt işlevsel veriler yeterli olmamaktadır. Kültürel kanıtlarda, özellikle, göz ardı edilmemelidir.

Anahtar Kelimeler

Channeled Building DI , Çayönü , Lithic asseblage , Aceramic , Neolitic

Çayönü Kanallı Yapı DI Taş Buluntu Topluluğu: Çeşitli Hammaddeler, Çeşitli İş(ler) İçin mi Kullanıldı?

Öz

Çayönü taş alet endüstrisi iki ayrı tür hammadde kullanılarak yapılmıştır, çakmaktaşı ve obsidien. Teknolojik ve tipolojik incelemeler, Akeramik Neolitik Devrin alt evrelerinde, bu iki hammaddenin oranlarında önemli değişikliklerin yer aldığını ortaya koymuştur. Erken evrelerde oldukça sınırlı bir yüzdeyle temsil edilen obsidien endüstri daha sonraki evreler de giderek bollaşmaktadır. Kullanım etkenlerinin hammadde seçimini eğer yahut ne denli etkilediğini saptamak için Kanallı Yapıdan (DI) toplanan taş endüstrisine kullanım aşın- ması analizleri uygulanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. DI Kanallı Yapıdaki çakmakta şı ve obsidien taş alet endüstrisinin işlevsel verileri, bu hammaddelerin çok ayrı kullanım özelliklerine sahip olduğunu kanıtlamıştır. Taş ve deri işlemede bu hammaddelerin rolü çok tamamlayıcıdır. Nitekim, post çoğunlukla çakmaktaşından aletlerle tabaklanmış olma sına rağmen posttan ve deriden yapılan eşyalar obsidien aletlerle yapılmışlardır. Taş eşya lar.istisnasız, obsidien aletlerle biçimlendirilmiş ve tamamlanmıştır. Taş eşyaların delinme si çakmaktaşı delicilerle sağlanmıştır. Sadece iki ayrı tip alette çakmaktası/obsidien ham- madde ayırımı kesin belirlenmiştir; çakmaktaşından delicilerin post işlemede, obsidienden Çayönü aletlerin ise taş işleriyle ilgisinin olması. Uygulanan diğer işlevler sonucu obsidien ve çakmaktaşından dilgilerin kenarlarında aynı kullanma yoğunluğu görülmektedir. Buna rağmen, bu iki hammadenin belirgin kullanma alanlarını kesin saptamak için salt işlevsel veriler yeterli olmamaktadır. Kültürel kanıtlarda, özellikle, göz ardı edilmemelidir.

Anahtar Kelimeler

Kanallı Yapı DI , Çayönü , Taş buluntu topluluğu , Akeramik Neolitik

Kaynakça

• P. C. ANDERSON. 1994