ON THE BEGINNING OF HORSE HUSBANDRY IN THE SOUTHERN BALKAN PENINSULA – THE HORSES FROM KIRKLARELİ-KANLIGEÇİT (TURKISH THRACE)

Yıl 2009, Sayı: 12, 13 - 24, 15.12.2009

Norbert Benecke

Öz

The paper presents archaeozoological data on horse remains from the Early Bronze Age site Kırklareli-Kanlıgeçit (Turkish Thrace). Because of the absence of wild horses in Thrace in the Mid-Holocene the bone finds fromKırklareli-Kanlıgeçit can safely be assigned to domestic horses. According to adiocarbon dates on five of the horse bones, they date to the centuries between 2600 and 2300 cal BC. This is one of the earliest records of domestic horses in the southern Balkans. In comparison to other domestic mammals horses only represent a small part of the bone collection. Age determinations show thatmost horses were adult when they were slaughtered with animals seven to ten years old predominating. This seems to indicate that horses were primarily exploited as work animals, i.e., for riding, as pack animals, for traction, etc. The osteometric data point to quite a large and strongly built animals as the usual type of horse at this place and time. As local domestication can be ruled out, the Early Bronze Age horses fromKırklareli-Kanlıgeçitmust have been imported to Thrace fromareas outside of this region. Metrical comparisons seem to favour Anatolia as a possible region of origin.

Anahtar Kelimeler

Turkish Thrace , Early Bronze Age , horse husbandry , archaeozoology

BALKAN YARIMADASININ GÜNEY KESİMİNDE AT YETİŞTİRİCİLİĞİNİN BAŞLANGICI – KIRKLARELİ (TRAKYA TÜRKİYE KESİMİ) – KANLIGEÇİT ATLARI

Öz

Bu yazıda, Kırklareli’nde, (Trakya) bir İlk Tunç Çağ yerleşmesi olan Kanlıgeçit kazılarında bulunan at kemikleri ile ilgili arkeozoolojik veriler sunulmaktadır. Orta Holosen’deTrakya’da vahşi at bulunmadığı bilinmektedir; dolayısı ile, Kırklareli-Kanlıgeçit’te bulunan at kemiklerinin tümü evcil türlere aittir. At kemiklerinden elde edilen radiokarbon tarihlemeleri bunların, uyarlanmış 14C olarak MÖ 2600 – 2300 yılları arasına ait olduklarını göstermektedir. Bu tarihler güney Balkan’lardaki evcilleştirilmiş at türü için elde edilen en eski yaşlardır.Diğer memeli hayvan kemiklerine göre at kemikleri, kemik buluntu topluluğunun küçük bir bölümünü oluşturur. Yaş saptaması ise atların çoğunun erişkin hayvanlar olduklarını ve daha çok 7-10 yaşındaki hayvanların kesildiklerini göstermektedir. Bu durumda bize Kanlıgeçit’deki atların öncelikle iş hayvanı olarak, örneğin binmek, yük taşımak ya da çekme işlerinde kullanılmış olduklarını, ancak yaşlandıktan sonra kesilmiş olduklarını göstermektedir. Atların kemik ölçüm verileri, iri ve kuvvetli yapıya sahip hayvanlar olduklarını ortaya koymaktadır. Atın evcilleştirilme sürecinin Trakya’da gerçekleşmediği kesin olarak bilindiğinden, Kırklareli – Kanlıgeçit İlk Tunç Çağ atlarının Trakya’ya başka bir yerden, evcilleşmelerini tamamladıktan sonra getirildikleri kesin olarak söylenebilir.. Kemik ölçümlerinden elde edilen sayısal verilere dayanarak yapılan karşılaştırmalar Kanlıgeçit atlarının Anadolu kökenli olduklarını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Trakya (Türkiye kesimi) , İlk Tunç Çağ , at yetiştiriciliği , arkeozooloji

Kaynakça

• Aslanis, I. 1985 Kastanas. Ausgrabungen in einem Siedlungshügel der Bronze- und Eisenzeit Makedoniens 1975-1979. Die frühbronzezeitlichen Funde und Befunde. Prähistorische Archäologie in Südosteuropa 4, Wissenschaftsverlag Volker Spiess, Berlin.