APPLICATION OF SOIL ANALYSES AS MARKERS TO CHARACTERIZE A MIDDLE EASTERN CHALCOLITHIC - LATE BRONZE AGE MOUNDS

Yıl 2009, Sayı: 12, 65 - 76, 15.12.2009

John Ryan Selim Aziz Kapur , Erhan Akça

Öz

Tell El-Ghassil in Lebanon’s Beka’a Valley is typical of mounds, in Syria, Turkey, and Iraq. While stratigraphy and human artefacts are used in archaeological investigations of such sites, soil analysis is a less frequently used. This study involved sampling to a depth of about 6 to 7 meters on exposed surfaces of a vertical transect, as well as away from the mound. The data show that parameters such as organic matter, total and available phosphorus, and the proportion of iron oxides are potentially useful indicators of soil weathering and the intensity of human occupation of the site, as well as periods of abandonment, and thus in charting the human evolution of the mound. The diffuse archaeological layers, i.e., the stratigraphy of the mound, which is difficult to distinguish, may also be elucidated with soil analysis

Anahtar Kelimeler

Lebanon , Middle East , Chalcolithic , Late Bronze Age , soil analysis , phosphorus , organic matter , weathering , human activity , stratigraphy

YAKIN DOĞU’DA KALKOLİTİK – SON TUNÇ ÇAĞ HÖYÜKLERİNİ NİTELEYİCİ TOPRAK ANALİZLERİNE DAİR BİR UYGULAMA

Öz

Lübnan’da Bekaa Vadisindeki El-Ghassil Höyüğü Suriye, Türkiye ve Irak’taki tipik höyüklerden biridir. Bu gibi alanlarda değerlendirme yapılırken çalışmaların ağırlığı daha çok tabakalanma ve çeşitli arkeolojik buluntulara verilmekte ve toprak analiz yöntemleri çoğu kez göz ardı edilmektedir. Bu çalışma yüzeyden yaklaşık 6 ile 7 m derinliklere kadar alınan örneklerle, höyük yakınlarından alınan örnekleri içermektedir. Böylece sağlanan organik madde, toplam ve alınabilir fosfor ve demir oksitlerin oranları gibi parametrik verilerden alandaki toprak oluşumunu ve yerleşmenin yoğunlaştığı veya höyüğün terk edildiği dönemleri, dolayısıyla höyükteki insan yaşamının gelişimini aydınlatmak için yararlanılabilir. Ayrıca bir höyüğün ayırt edilmesi zor ve karışık arkeolojik tabakaları -höyük stratigrafisi de, toprak analizleri kullanılarak aydınlatılabilir.

Anahtar Kelimeler

Lübnan , Orta Doğu , Kalkolitik , Son Tunç Çağ , toprak analizleri , fosfor , organik madde , ayrışma , insan etkinlikleri , tabakalanma

Kaynakça

• Ahmad, M., J. Ryan and R.J. Paeth 1977 “Soil development as a function of time in the Punjab river plains of Pakistan”, Soil Science Society of America Proceeding 41: 1162-1166.