EN
TR
EVIDENCE FOR EARLY USE OF TIN AT TÜLİNTEPE IN EASTERN ANATOLIA
Öz
Elazığ Altınova’nın Keban Baraj gölünün su kaplama alanı içinde kalması, eski Elazığ-Bingöl demiryolunun geçiş yolunun değiştirilmesini gerektirmiş ve yeni tren hattının yakınında bulunan Tülintepe 1966 yılında kamulaştırılarak, bir kısım toprağı alınmış ve bu toprak demiryolu düzleminin ovadan yükseltilmesi için dolgu malzemesi olarak kullanılmıştır. İlk Tunç Çağı ve Son Kalkolitik Çağ için önemli veriler içeren höyüğün üst katları böylece tahrip olurken, kaldırılan toprakta tümüyle rastlantısal olarak bir kılıç ve beş mızrak ucundan oluşan bir toplu maden buluntusu açığa çıkmıştır. Daha sonra Tülintepe’de yapılan sistematik kazılar sonucunda ve diğer tarihöncesi yerleşimlerden bilinen benzer buluntu grupları ile karşılaştırılarak adı geçen maden topluluğunun Son Kalkolitik-İlk Tunç Çağı I’e tarihlendirilmesi öngörülmüştür.
Buluntu topluluğunun ortaya çıkmasından yaklaşık 30 yıl sonra, modern yöntemlerle yapılan arkeometalurjik araştırmalar sonucunda söz konusu kılıç ve mızrak uçlarının arsenik ve nikel içerikli bakırdan üretildiği ve yüzeylerinin kalayla kaplı olduğu anlaşılmıştır. Böylece kalayın günümüzden 5000 yıl önce Anadolu’da kullanıldığı belgelenmektedir. Aşağıdaki yazımızda, arkeolojik yayınlara Tülintepe “Hazine Buluntusu” olarak geçen bu maden topluluğunun yapım tekniklerine, yüzey kullanım izleriyle ilgili veriler ve üretilmiş oldukları metallerin kompozisyonlarına ağırlık verilmektedir. Ele aldığımız buluntu topluluğunun yakın çevredeki yaklaşık eş zamanlı benzerleriyle karşılaştırılmasının ve göreli olarak tarihlendirilme önerilerinin yanı sıra, buluntuların yapımında kullanılan metallerin kökeni de ele alınmakta, tüm bu somut bilgiler Eski Dünya’da kalayın bilinen tarihçesi de göz önünde bulundurularak, deneysel bir yaklaşımla belli bir sosyoekonomik çerçeveye oturtulmağa çalışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Babst, G. 1883 “L’orfevrerie D’etain – Dans L’antiquite”, Revue Archeologique 3: 400-409, 464-481.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
Arkeoloji Bilimi, Erken Tunç Çağ Arkeolojisi, Türk Coğrafyası Arkeolojisi, Yerleşim Arkeolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Aralık 2009
Gönderilme Tarihi
18 Mart 2009
Kabul Tarihi
23 Temmuz 2009
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2009 Sayı: 12
APA
Yalçın, Ü., & Yalçın, G. (2009). EVIDENCE FOR EARLY USE OF TIN AT TÜLİNTEPE IN EASTERN ANATOLIA. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 12, 123-142. https://izlik.org/JA99BY86GR
AMA
1.Yalçın Ü, Yalçın G. EVIDENCE FOR EARLY USE OF TIN AT TÜLİNTEPE IN EASTERN ANATOLIA. TÜBA-AR. 2009;(12):123-142. https://izlik.org/JA99BY86GR
Chicago
Yalçın, Ünsal, ve Gönül Yalçın. 2009. “EVIDENCE FOR EARLY USE OF TIN AT TÜLİNTEPE IN EASTERN ANATOLIA”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 12: 123-42. https://izlik.org/JA99BY86GR.
EndNote
Yalçın Ü, Yalçın G (01 Aralık 2009) EVIDENCE FOR EARLY USE OF TIN AT TÜLİNTEPE IN EASTERN ANATOLIA. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 12 123–142.
IEEE
[1]Ü. Yalçın ve G. Yalçın, “EVIDENCE FOR EARLY USE OF TIN AT TÜLİNTEPE IN EASTERN ANATOLIA”, TÜBA-AR, sy 12, ss. 123–142, Ara. 2009, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99BY86GR
ISNAD
Yalçın, Ünsal - Yalçın, Gönül. “EVIDENCE FOR EARLY USE OF TIN AT TÜLİNTEPE IN EASTERN ANATOLIA”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 12 (01 Aralık 2009): 123-142. https://izlik.org/JA99BY86GR.
JAMA
1.Yalçın Ü, Yalçın G. EVIDENCE FOR EARLY USE OF TIN AT TÜLİNTEPE IN EASTERN ANATOLIA. TÜBA-AR. 2009;:123–142.
MLA
Yalçın, Ünsal, ve Gönül Yalçın. “EVIDENCE FOR EARLY USE OF TIN AT TÜLİNTEPE IN EASTERN ANATOLIA”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 12, Aralık 2009, ss. 123-42, https://izlik.org/JA99BY86GR.
Vancouver
1.Ünsal Yalçın, Gönül Yalçın. EVIDENCE FOR EARLY USE OF TIN AT TÜLİNTEPE IN EASTERN ANATOLIA. TÜBA-AR [Internet]. 01 Aralık 2009;(12):123-42. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99BY86GR