Öz
Yapılan son dönem araştırmalarından Orta Asya ülkelerinde MÖ 3. ve 2. bin yıldan beri kalay ve bakır madenciliğinin varlığı anlaşılmaktadır. Madencilik ve hammadde ticaretinin, organizasyonu hakkında yeterli bilgiye sahip olmamamıza rağmen, göçebe yaşam tarzı ile doğrudan ilişkili olduğu düşünülebilir. Ancak kapsamlı yeni araştırmalar konuya açıklık getirecektir.
VW ve Gerda-Henkel vakıflarının desteği ile gerçekleştirilen projeler, son 120 yılda Orta Asya ülkelerinde ilk kez Tunç Çağı’na ait kalay ve bakır madenciliğinin araştırılmasını sağlamıştır. Böylece kalay konusu hem yataklar hem de madencilik arkeolojisi açısından son derece sağlam bir temel üzerinde tartışılmaya başlanmıştır. Sınırları yeni açılan ve bu nedenle geçmişte yapılan arkeoloji çalışmalarının iyi bilinmediği Özbekistan, Tacikistan ve Kazakistan’da, özellikle buluntuların tarihlemesi ile ilgili temel araştırmalar gerekmekteydi. Karnab, Muschiston ve Askaraly’da yapılan araştırmalarda madenci yerleşmelerine rastlanması bu açıdan önemlidir. Böylelikle, ilk defa madencilerin yaşamları ve organizasyonu hakkında birçok önemli bilgiye ulaşılmıştır. Bu üç ülkede de Andronovo kültürüne ait toplumların madencilikle uğraştıkları anlaşılmıştır. Oysaki göçebe çoban olarak bilinen Andronovo kültürü toplumlarının metal buluntularının zenginliğine anlam verilememekteydi. Bu sonuçlar Andronovo kültürünü ve dolayısıyla ekonomisini ve özellikle işletmeden izabeye kadar tüm safhalarıyla madenciliğini anlamamıza katkıda bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Zinn Bergbau und Metallurgie Bronzezeit Andronovo Kultur Mittelasien
Kaynakça
- Alimov, K. et al. 1998 “Prähistorischer Zinnbergbau in Mittelasien”, Eurasia Antiqua 4: 137-199.
Öz
Yapılan son dönem araştırmalarından Orta Asya ülkelerinde MÖ 3. ve 2. bin yıldan beri kalay ve bakır madenciliğinin varlığı anlaşılmaktadır. Madencilik ve hammadde ticaretinin, organizasyonu hakkında yeterli bilgiye sahip olmamamıza rağmen, göçebe yaşam tarzı ile doğrudan ilişkili olduğu düşünülebilir. Ancak kapsamlı yeni araştırmalar konuya açıklık getirecektir.
VW ve Gerda-Henkel vakıflarının desteği ile gerçekleştirilen projeler, son 120 yılda Orta Asya ülkelerinde ilk kez Tunç Çağı’na ait kalay ve bakır madenciliğinin araştırılmasını sağlamıştır. Böylece kalay konusu hem yataklar hem de madencilik arkeolojisi açısından son derece sağlam bir temel üzerinde tartışılmaya başlanmıştır. Sınırları yeni açılan ve bu nedenle geçmişte yapılan arkeoloji çalışmalarının iyi bilinmediği Özbekistan, Tacikistan ve Kazakistan’da, özellikle buluntuların tarihlemesi ile ilgili temel araştırmalar gerekmekteydi. Karnab, Muschiston ve Askaraly’da yapılan araştırmalarda madenci yerleşmelerine rastlanması bu açıdan önemlidir. Böylelikle, ilk defa madencilerin yaşamları ve organizasyonu hakkında birçok önemli bilgiye ulaşılmıştır. Bu üç ülkede de Andronovo kültürüne ait toplumların madencilikle uğraştıkları anlaşılmıştır. Oysaki göçebe çoban olarak bilinen Andronovo kültürü toplumlarının metal buluntularının zenginliğine anlam verilememekteydi. Bu sonuçlar Andronovo kültürünü ve dolayısıyla ekonomisini ve özellikle işletmeden izabeye kadar tüm safhalarıyla madenciliğini anlamamıza katkıda bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alimov, K. et al. 1998 “Prähistorischer Zinnbergbau in Mittelasien”, Eurasia Antiqua 4: 137-199.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Almanca |
|---|---|
| Konular | Arkeoloji Bilimi, Asya, Afrika ve Amerika Arkeolojisi, Erken Tunç Çağ Arkeolojisi, İslam Öncesi Türk Arkeolojisi, Orta Tunç Çağı Arkeolojisi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 4 Nisan 2009 |
| Yayımlanma Tarihi | 15 Aralık 2009 |
| IZ | https://izlik.org/JA29ZE46ZP |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2009 Sayı: 12 |
Kaynak Göster
Yayıncı
https://tuba.gov.tr/tr/
Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA
tuba-ar@tuba.gov.tr
(+90) (212) 219 16 60
TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi / Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR), dergide yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşleri resmî olarak benimsememekte ve derginin basılı ya da çevrim içi sürümlerinde yer alan herhangi bir ürün veya hizmet reklamı konusunda garanti vermemektedir. Yayımlanan makalelerin bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.
Makalelerle birlikte gönderilen resim, şekil, tablo vb. materyaller özgün olmalı ya da daha önce yayımlanmışlarsa, hem basılı hem de çevrim içi sürümlerde yayımlanmak üzere eser sahibinden alınmış yazılı izinle birlikte sunulmalıdır. Yazar(lar), dergide yayımlanan çalışmalarının telif hakkını saklı tutar. Makale dergide yayımlandığında, mali haklar ve umuma iletim hakları, işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayın ve dağıtım hakları TÜBA’ya devredilecektir. Yayımlanan tüm içeriklerin (metin ve görsel materyaller) telif hakları dergiye aittir. Dergide yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için telif hakkı ya da başka bir ad altında ödeme yapılmaz ve yazar(lar)dan makale işlem ücreti alınmaz; ancak yeniden baskı (reprint) talepleri yazarın sorumluluğundadır.
Bilimsel bilgi ve araştırmalara küresel açık erişimi teşvik etmek amacıyla TÜBA, çevrim içi olarak yayımlanan tüm içeriklerin (aksi belirtilmedikçe) okuyucular, araştırmacılar ve kurumlar tarafından serbestçe kullanılmasına izin vermektedir. Bu kullanım, eserin kaynağının belirtilmesi koşuluyla ve ticari amaç dışında, herhangi bir değişiklik yapılmaksızın Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Uluslararası Lisansı kapsamında mümkündür. Ticari kullanım veya lisans istisnaları ile ilgili izinler için lütfen dergi ile iletişime geçiniz.