A Large-Scale Geophysical Prospection in Acemhöyük, the site of the Assyrian Trade Colony Period
Öz
Bu yazı Orta Anadolu'da bulunan ve Asur Ticaret Kolonileri dönemine tarihlenen Acemhöyük'te uygulanan geniş ölçekli jeofizik çalışmaları ve sonuçlarını içermektedir. Asur Ticaret Koloni Çağı sürecinde Orta Anadolu ticaret, sanat ve kültür bakımından üstün düzeydeydi. Böylece ticaretin atılımıyla bölgedeki kentsel gelişim de hızlanmıştır. 1960'lı yıllardan beri süren kazılar Acemhöyüğün Asur Ticaret Kolonileri Çağında (M.Ö. 1900- 1800) çok önemli bir merkez olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte kent M.Ö. 1789± 50'de bilinmeyen bir nedenle tümüyle yanıp tahrip olmuştur. Böylece 3. kat olarak tanımlanan bu kültür evresi diğer katmanlarla karşılaştırıldığında farklı bir fiziksel özelliğe sahiptir ve jeofizik anomali oluşumu açısından da önemli bir katman durumundadır. 3. kat yapı birimleri ve onların diğer mimari yapı katlarıyla olan ilişkisini saptamak amacıyla, geniş ölçekli jeofizik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmalar sırasında özdirenç, manyetik ve doğal gerilim yöntemleri uygulanmıştır. Çalışmaların başlangıcında ölçümler, arkeolojik özellikleri iyi bilinen Asur Ticaret Kolonileri Çağıyla ilişkili Hatipler Sarayının kuzeyinde bazı jeofiziksel test profilleri alarak yapılmıştır. Ölçümler, yanık arkeolojik yapılar ve nesnelerin seçilen jeofizik yöntemlerle saptanabileceğini göstermiştir. Acemhöyük kazı alanında yürütülen jeofizik çalışmalar höyüğün arkeolojik yerleşimleri üzerinde önemli jeofizik anomaliler oluşturan bir katmanın varlığını göstermiş ve yerleşmenin özelliğine uygun olarak seçilecek jeofizik yöntemlerle arkeolojik kalıntı ve yapıların belirlenebileceğini göstermiştir. Jeofizik araştırmalar sonucunda yerleşmenin iki değişik bölgesinde kazılar yapılmış ve jeofizik veriyle uygun bazı sonuçlar alınmıştır. Kazı sonuçları, alanda yanık durumda bulunan 3. yapı katının jeofizik yöntemlerle belirlenerek bulunduğunu ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler
Asur Ticaret Kolonileri Yerleşmesi Acemhöyük'te Uygulanan Geniş Ölçekli Jeofizik Aramalar
Öz
Bu yazı Orta Anadolu'da bulunan ve Asur Ticaret Kolonileri dönemine tarihlenen Acemhöyük'te uygulanan geniş ölçekli jeofizik çalışmaları ve sonuçlarını içermektedir. Asur Ticaret Koloni Çağı sürecinde Orta Anadolu ticaret, sanat ve kültür bakımından üstün düzeydeydi. Böylece ticaretin atılımıyla bölgedeki kentsel gelişim de hızlanmıştır. 1960'lı yıllardan beri süren kazılar Acemhöyüğün Asur Ticaret Kolonileri Çağında (M.Ö. 1900- 1800) çok önemli bir merkez olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte kent M.Ö. 1789± 50'de bilinmeyen bir nedenle tümüyle yanıp tahrip olmuştur. Böylece 3. kat olarak tanımlanan bu kültür evresi diğer katmanlarla karşılaştırıldığında farklı bir fiziksel özelliğe sahiptir ve jeofizik anomali oluşumu açısından da önemli bir katman durumundadır. 3. kat yapı birimleri ve onların diğer mimari yapı katlarıyla olan ilişkisini saptamak amacıyla, geniş ölçekli jeofizik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmalar sırasında özdirenç, manyetik ve doğal gerilim yöntemleri uygulanmıştır. Çalışmaların başlangıcında ölçümler, arkeolojik özellikleri iyi bilinen Asur Ticaret Kolonileri Çağıyla ilişkili Hatipler Sarayının kuzeyinde bazı jeofiziksel test profilleri alarak yapılmıştır. Ölçümler, yanık arkeolojik yapılar ve nesnelerin seçilen jeofizik yöntemlerle saptanabileceğini göstermiştir. Acemhöyük kazı alanında yürütülen jeofizik çalışmalar höyüğün arkeolojik yerleşimleri üzerinde önemli jeofizik anomaliler oluşturan bir katmanın varlığını göstermiş ve yerleşmenin özelliğine uygun olarak seçilecek jeofizik yöntemlerle arkeolojik kalıntı ve yapıların belirlenebileceğini göstermiştir. Jeofizik araştırmalar sonucunda yerleşmenin iki değişik bölgesinde kazılar yapılmış ve jeofizik veriyle uygun bazı sonuçlar alınmıştır. Kazı sonuçları, alanda yanık durumda bulunan 3. yapı katının jeofizik yöntemlerle belirlenerek bulunduğunu ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler
