Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

CHARACTERIZATION OF MEDIEVAL GLASS FROM CIZRE CASTLE EXCAVATION BY SEM-EDS AND P-EDXRF ANALYSES

Yıl 2020, Sayı: 26, 149 - 158, 18.09.2020
https://doi.org/10.22520/tubaar.2020.26.008

Öz

The ancient glass artifacts uncovered in Cizre Castle excavations between 2013- 2017 in Şırnak province were analysed archaeometrically, ensuring all samples were recorded and catalogued appropriately. The production techniques of the samples were determined in terms of sample pore shapes via scan electron microscope analysis (SEM). The elemental and mineralogical structure of the glass samples were analysed via portable energy dispersive X-ray fluorescence spectroscopy (P-EDXRF) and Scanning Electron Microscopy coupled with X-Ray Energy Dispersive (SEM-EDS). Complementary analysis showed that seven pieces of glasses are soda/lime glass and other seven are potash – lime glass. Also, the high SiO2 content of the samples not only illustrated the high mechanical strength and durability, but also proved that they have high melting temperatures. The low rate of K and/or Mg showed that plant ash was not present in the glass samples and the different rates of Al content in the samples addressed the different sources of the raw materials. The absence or low values of Zr and Sr in the material analysis emphasized that materials obtained for production of glass were terrestrial. Finally, detection of Fe, Mn, Co and Cu elements were discovered to be used as colorants for the glasses.

Kaynakça

  • AKYOL, A.A. / KADIOĞLU Y.K. 2015. “Tekfur Sarayı Cam Buluntuları Arkeometrik Çalışmaları”, TÜBA-KED 13,31-35.
  • AKYOL, A.A. / KADIOĞLU, Y.K. / CANAV Ö. Ü. / KAYNAK, S. 2014. İstanbul Koca Ragıb Paşa Kütüphanesi Camları Arkeometrik Analizler, International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish, Cilt 9/10, 6-10.
  • AKYOL, A. A. / CANAV, Ö.Ü. / KADIOĞLU Y. K. / DEMİRCİ, Ş. 2011. “İstanbul Yeni Cami Hünkar Kasrı Camları Üzerinde Arkeometrik Çalışmalar”, II. ODTÜ Arkeometri Çalıştayı, Ankara,161-174.
  • AYDIN, M. / AKYOL, A. A. / ERTEN, E. / TORGAN E. 2015. “Olba Kazısı Camları Arkeometrik Çalışmaları”, Seleucia ad Calycadnum, V, 207-220.
  • BAKIRER, Ö. 1985. “Cam Buluntuların Değerlendirilmesinde Arkeometrik Araştırmaların Önemi”, VII. Kazı Sonuçları, I. Arkeometri Toplantısı Bildiriler Kitabı, Ankara, 61-67.
  • CAVALLO, G. / CARDAS VERGANI, R. / GIANOLA, L. / MEREGALLI, A. 2011. “Century Ad Painted Fragments from the San Giovanni Battista Church in Cevio (Switzerland)”, Archaeometry, Volume 54, Issue 2, 294-310.
  • FIEMA, Z.T. / HOLMGREN, R. 2002. “The Byzantine Monastic/Pilgrimage Center of St. Aaron near Petra”. in J. Frösén and Z.T. Fiema (eds.) Petra. A City Forgotten and Rediscovered. Helsinki: Helsinki University Press. 99-110.
  • FREESTONE I. C. 2015. “The Recycling and Reuse of Roman Glass: Analytical Approaches”, Journal of Glass Studies Volume 57, 29-40.
  • FREESTONE, I. C. / LESLİE, K. A. / THIRLWALL, M./ GORIN-ROSEN, 2003. “Strontium Isotopes in the Investigation of Early Glass Production: Byzantine and Early Islamic Glass from the Near East”, Archaeometry, Vol. 45/1, 19-32.
  • KOZBE, G. / GÖK S., 2018. “Cizre Kalesi Orta Çağ Barbutin ve Kalıba Baskı Bezemeli Sırsız Seramikleri”, (Ed. Filiz Yenisehirlioğlu) XI. AIECM3 Uluslararası Orta Çağ ve Modern Akdeniz Dünyası Seramik Kongresi Bildirileri, Cilt 1-2, Vekam Yayınları, Ankara, 309-318. KURSULA, P. K. 2000. “Accuracy, precision and detection limits of SEM–WDS, SEM–EDS and PIXE in the multielemental analysis of medieval glass”, X Ray Spectrometry, 29/1,111-118.
  • LI, Q. / LIU, S. /SU, B. / ZHAO, H. / FU, Q. / DONG, J. 2012. “Characterization of some tin-contained ancient glass beads found in China by means of SEM–EDS and raman spectroscopy” Microscopy Research and Technique Volume 76/2, 133-140.
  • MANTLER, M. / SCHREINER, M. 2000. “X-ray Fluorescence Spectrometry in Art and Archaeology”, X-Ray Spectrometry,29/1, 3-17.
  • OHNO, Y. 2007. “Spectral Colour Measurement”, in CIE Colorimetry: Understanding the CIE System, J. Schanda, Ed., Ch. 5., Wiley, New York, 101-132.
  • SILVESTRI, A. 2008. “The coloured glass of Iulia Felix”, Journal of Archaeological Science, Vol. 35, 1489-1501
  • SILVESTRI, A. / MOLIN, G. / SALVIULO, G. / SCHIEVENIN, R. 2006. “Sand for Roman glass production: An experimental and philological study on source of supply”, Archaeometry, Vol.48/3, 415-432.
  • SILVESTRI, A. / MOLIN, G. / SALVIULO, G. 2005. “Roman and Medieval Glass from the Italian Area: Bulk Characterızatıon and Relationships with Production Technologies”, Archaeometry, Vol. 47/4, 797-816.
  • SPEAKMAN, R. J. / LITTLE, N. C. /CREEL, D. / MILLER, M.R. / INANEZ, J. G. 2011. “Sourcing ceramics with portable XRF spectrometers? A comparison with INAA using Mimbres pottery from the American Southwest”, Journal of Archaeological Science 30, 3483-3496.
  • SPENCER, H. M. / MURDOCH, K. R. / BUCKMAN, J. / FORSTER, A. M ./ KENNEDY, C. J. 2018. “Compositional analysis by p-XRF and SEM-EDX of medieval window glass from Elgin Cathedral, Northern Scotland” Archaeometry Volume 60/5,1018-1035.
  • TITE, M. S. / SHORTLAND, A. J. / MANIATIS, Y. / KAVOUSSANAKI, D. / HARRIS, S.A. 2006. “The composition of the soda-rich and mixed alkali plant ashes used in the production of glass”, Journal of Archaeological Science, Vol. 33, 1284-1292.

CHARACTERIZATION OF MEDIEVAL GLASS FROM CIZRE CASTLE EXCAVATION BY SEM-EDS AND P-EDXRF ANALYSES

Yıl 2020, Sayı: 26, 149 - 158, 18.09.2020
https://doi.org/10.22520/tubaar.2020.26.008

Öz

Kaynakça

  • AKYOL, A.A. / KADIOĞLU Y.K. 2015. “Tekfur Sarayı Cam Buluntuları Arkeometrik Çalışmaları”, TÜBA-KED 13,31-35.
  • AKYOL, A.A. / KADIOĞLU, Y.K. / CANAV Ö. Ü. / KAYNAK, S. 2014. İstanbul Koca Ragıb Paşa Kütüphanesi Camları Arkeometrik Analizler, International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish, Cilt 9/10, 6-10.
  • AKYOL, A. A. / CANAV, Ö.Ü. / KADIOĞLU Y. K. / DEMİRCİ, Ş. 2011. “İstanbul Yeni Cami Hünkar Kasrı Camları Üzerinde Arkeometrik Çalışmalar”, II. ODTÜ Arkeometri Çalıştayı, Ankara,161-174.
  • AYDIN, M. / AKYOL, A. A. / ERTEN, E. / TORGAN E. 2015. “Olba Kazısı Camları Arkeometrik Çalışmaları”, Seleucia ad Calycadnum, V, 207-220.
  • BAKIRER, Ö. 1985. “Cam Buluntuların Değerlendirilmesinde Arkeometrik Araştırmaların Önemi”, VII. Kazı Sonuçları, I. Arkeometri Toplantısı Bildiriler Kitabı, Ankara, 61-67.
  • CAVALLO, G. / CARDAS VERGANI, R. / GIANOLA, L. / MEREGALLI, A. 2011. “Century Ad Painted Fragments from the San Giovanni Battista Church in Cevio (Switzerland)”, Archaeometry, Volume 54, Issue 2, 294-310.
  • FIEMA, Z.T. / HOLMGREN, R. 2002. “The Byzantine Monastic/Pilgrimage Center of St. Aaron near Petra”. in J. Frösén and Z.T. Fiema (eds.) Petra. A City Forgotten and Rediscovered. Helsinki: Helsinki University Press. 99-110.
  • FREESTONE I. C. 2015. “The Recycling and Reuse of Roman Glass: Analytical Approaches”, Journal of Glass Studies Volume 57, 29-40.
  • FREESTONE, I. C. / LESLİE, K. A. / THIRLWALL, M./ GORIN-ROSEN, 2003. “Strontium Isotopes in the Investigation of Early Glass Production: Byzantine and Early Islamic Glass from the Near East”, Archaeometry, Vol. 45/1, 19-32.
  • KOZBE, G. / GÖK S., 2018. “Cizre Kalesi Orta Çağ Barbutin ve Kalıba Baskı Bezemeli Sırsız Seramikleri”, (Ed. Filiz Yenisehirlioğlu) XI. AIECM3 Uluslararası Orta Çağ ve Modern Akdeniz Dünyası Seramik Kongresi Bildirileri, Cilt 1-2, Vekam Yayınları, Ankara, 309-318. KURSULA, P. K. 2000. “Accuracy, precision and detection limits of SEM–WDS, SEM–EDS and PIXE in the multielemental analysis of medieval glass”, X Ray Spectrometry, 29/1,111-118.
  • LI, Q. / LIU, S. /SU, B. / ZHAO, H. / FU, Q. / DONG, J. 2012. “Characterization of some tin-contained ancient glass beads found in China by means of SEM–EDS and raman spectroscopy” Microscopy Research and Technique Volume 76/2, 133-140.
  • MANTLER, M. / SCHREINER, M. 2000. “X-ray Fluorescence Spectrometry in Art and Archaeology”, X-Ray Spectrometry,29/1, 3-17.
  • OHNO, Y. 2007. “Spectral Colour Measurement”, in CIE Colorimetry: Understanding the CIE System, J. Schanda, Ed., Ch. 5., Wiley, New York, 101-132.
  • SILVESTRI, A. 2008. “The coloured glass of Iulia Felix”, Journal of Archaeological Science, Vol. 35, 1489-1501
  • SILVESTRI, A. / MOLIN, G. / SALVIULO, G. / SCHIEVENIN, R. 2006. “Sand for Roman glass production: An experimental and philological study on source of supply”, Archaeometry, Vol.48/3, 415-432.
  • SILVESTRI, A. / MOLIN, G. / SALVIULO, G. 2005. “Roman and Medieval Glass from the Italian Area: Bulk Characterızatıon and Relationships with Production Technologies”, Archaeometry, Vol. 47/4, 797-816.
  • SPEAKMAN, R. J. / LITTLE, N. C. /CREEL, D. / MILLER, M.R. / INANEZ, J. G. 2011. “Sourcing ceramics with portable XRF spectrometers? A comparison with INAA using Mimbres pottery from the American Southwest”, Journal of Archaeological Science 30, 3483-3496.
  • SPENCER, H. M. / MURDOCH, K. R. / BUCKMAN, J. / FORSTER, A. M ./ KENNEDY, C. J. 2018. “Compositional analysis by p-XRF and SEM-EDX of medieval window glass from Elgin Cathedral, Northern Scotland” Archaeometry Volume 60/5,1018-1035.
  • TITE, M. S. / SHORTLAND, A. J. / MANIATIS, Y. / KAVOUSSANAKI, D. / HARRIS, S.A. 2006. “The composition of the soda-rich and mixed alkali plant ashes used in the production of glass”, Journal of Archaeological Science, Vol. 33, 1284-1292.
Toplam 19 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil İngilizce
Konular Arkeoloji
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Mahmut Aydın Bu kişi benim 0000-0003-4707-5387

Akarcan Güngör Bu kişi benim 0000-0001-5372-9733

Gönderilme Tarihi 11 Nisan 2020
Yayımlanma Tarihi 18 Eylül 2020
Yayımlandığı Sayı Yıl 2020 Sayı: 26

Kaynak Göster

APA Aydın, M., & Güngör, A. (2020). CHARACTERIZATION OF MEDIEVAL GLASS FROM CIZRE CASTLE EXCAVATION BY SEM-EDS AND P-EDXRF ANALYSES. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi(26), 149-158. https://doi.org/10.22520/tubaar.2020.26.008
AMA Aydın M, Güngör A. CHARACTERIZATION OF MEDIEVAL GLASS FROM CIZRE CASTLE EXCAVATION BY SEM-EDS AND P-EDXRF ANALYSES. TÜBA-AR. Eylül 2020;(26):149-158. doi:10.22520/tubaar.2020.26.008
Chicago Aydın, Mahmut, ve Akarcan Güngör. “CHARACTERIZATION OF MEDIEVAL GLASS FROM CIZRE CASTLE EXCAVATION BY SEM-EDS AND P-EDXRF ANALYSES”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy. 26 (Eylül 2020): 149-58. https://doi.org/10.22520/tubaar.2020.26.008.
EndNote Aydın M, Güngör A (01 Eylül 2020) CHARACTERIZATION OF MEDIEVAL GLASS FROM CIZRE CASTLE EXCAVATION BY SEM-EDS AND P-EDXRF ANALYSES. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 26 149–158.
IEEE M. Aydın ve A. Güngör, “CHARACTERIZATION OF MEDIEVAL GLASS FROM CIZRE CASTLE EXCAVATION BY SEM-EDS AND P-EDXRF ANALYSES”, TÜBA-AR, sy. 26, ss. 149–158, Eylül2020, doi: 10.22520/tubaar.2020.26.008.
ISNAD Aydın, Mahmut - Güngör, Akarcan. “CHARACTERIZATION OF MEDIEVAL GLASS FROM CIZRE CASTLE EXCAVATION BY SEM-EDS AND P-EDXRF ANALYSES”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 26 (Eylül2020), 149-158. https://doi.org/10.22520/tubaar.2020.26.008.
JAMA Aydın M, Güngör A. CHARACTERIZATION OF MEDIEVAL GLASS FROM CIZRE CASTLE EXCAVATION BY SEM-EDS AND P-EDXRF ANALYSES. TÜBA-AR. 2020;:149–158.
MLA Aydın, Mahmut ve Akarcan Güngör. “CHARACTERIZATION OF MEDIEVAL GLASS FROM CIZRE CASTLE EXCAVATION BY SEM-EDS AND P-EDXRF ANALYSES”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy. 26, 2020, ss. 149-58, doi:10.22520/tubaar.2020.26.008.
Vancouver Aydın M, Güngör A. CHARACTERIZATION OF MEDIEVAL GLASS FROM CIZRE CASTLE EXCAVATION BY SEM-EDS AND P-EDXRF ANALYSES. TÜBA-AR. 2020(26):149-58.

Yayıncı

34406

Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA

tuba-ar@tuba.gov.tr
(+90) (212) 219 16 60

34047  34057   34059 34410   34061

TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi / Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR), dergide yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşleri resmî olarak benimsememekte ve derginin basılı ya da çevrim içi sürümlerinde yer alan herhangi bir ürün veya hizmet reklamı konusunda garanti vermemektedir. Yayımlanan makalelerin bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.

Makalelerle birlikte gönderilen resim, şekil, tablo vb. materyaller özgün olmalı ya da daha önce yayımlanmışlarsa, hem basılı hem de çevrim içi sürümlerde yayımlanmak üzere eser sahibinden alınmış yazılı izinle birlikte sunulmalıdır. Yazar(lar), dergide yayımlanan çalışmalarının telif hakkını saklı tutar. Makale dergide yayımlandığında, mali haklar ve umuma iletim hakları, işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayın ve dağıtım hakları TÜBA’ya devredilecektir. Yayımlanan tüm içeriklerin (metin ve görsel materyaller) telif hakları dergiye aittir. Dergide yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için telif hakkı ya da başka bir ad altında ödeme yapılmaz ve yazar(lar)dan makale işlem ücreti alınmaz; ancak yeniden baskı (reprint) talepleri yazarın sorumluluğundadır.

Bilimsel bilgi ve araştırmalara küresel açık erişimi teşvik etmek amacıyla TÜBA, çevrim içi olarak yayımlanan tüm içeriklerin (aksi belirtilmedikçe) okuyucular, araştırmacılar ve kurumlar tarafından serbestçe kullanılmasına izin vermektedir. Bu kullanım, eserin kaynağının belirtilmesi koşuluyla ve ticari amaç dışında, herhangi bir değişiklik yapılmaksızın Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Uluslararası Lisansı kapsamında mümkündür. Ticari kullanım veya lisans istisnaları ile ilgili izinler için lütfen dergi ile iletişime geçiniz.