İHA FOTOGRAMETRİSİNİN ARKEOLOJİK YÜZEY ARAŞTIRMALARINA KATKILARININ İNCELENMESİ
Öz
Anadolu’nun Bereketli Hilal olarak tanımlanan bölgesinde yerleşik hayata geçmeye başlayan insanoğlunun gelişimi büyük bir ivme kazanmış ve bu coğrafyada sayısız eser bırakmıştır. Bu eserlerden elde edilecek olan binlerce yıllık bilgi ve birikimin orijinal özelliklerinin korunarak belgelendirilmesi ve gelecek nesillere aktarılması kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda arkeolojik alanların ortaya çıkarılması için ilk olarak uygulanacak yöntemlerden biri yüzey araştırmasıdır. Yüzey araştırmalarında seramik, cam, metal, sikke gibi küçük buluntuların yanı sıra alandaki yapıya dair mimari öğeler de el edilebilmektedir. Gelişen teknolojiyle birlikte son yıllarda yüzey araştırmaları için yeni bir veri toplama platformu olan İnsansız Hava Aracı (İHA) fotogrametrisi sıklıkla kullanılmaktadır. Bu yöntemle, çalışma bölgesine ait koordinat bilgisine sahip ortofoto, sayısal yüzey modeli, eş yükselti eğrileri, en kesit ve boy kesit gibi ürünler elde edilebilmektedir. Bu çalışmada, Şanlıurfa’nın 80 km güneyinde yer alan ve Şuayip Şehri olarak bilinen bölgede İHA fotogrametrisi kullanılarak yukarıda sayılan topografik ürünler elde edilmiş ve bu ürünlerin yüzey araştırmasına katkıları incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Yüzey Araştırması, İHA Fotogrametrisi, Şuayp Şehri, Arkeoloji, Kültürel Miras
Destekleyen Kurum
Harran Üniversitesi BAP Koordinasyon Birimi
Proje Numarası
20115
Teşekkür
20115 nolu HUBAP projesi tarafından desteklenmiştir.
Kaynakça
- BINTLIFF, J. 2000. “Beyond dots on the Map; Future Directions for Surface Artefact Survey in Greece”, (der. J. Bintliff, M. Kuna, N. Venclová), The Future of Surface Artefact Survey in Europe, Sheffield, 3-20.
- CHİABRANDO, F., D'ANDRİA, F., SAMMARTANO, G., and SPANÒ, A. 2018. “UAV photogrammetry for archaeological site survey. 3D models at the Hierapolis in Phrygia (Turkey).” Virtual Archaeology Review, 9(18), 28-43.
- COLOMINA, I – P. MOLINA, 2014. “Unmanned Aerial Systems for Photogrammetry and Remote Sensing: A Review”, ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing 92.0: 79-97. Doi:10.1016/j.jsprsjprs.2014.02.013.
- DEMİRKESEN, A.C., ÖZLÜDEMİR, M.T. ve DEMİR, H.M. 2005. “Kapadokya örneğinde tarihi ve kültürel mirasın korunması ve bu işlemlerde harita mühendislerinin yetki ve sorumlulukları.” TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası 10. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, Ankara
- GEORGOPOULOS A. and IOANNİDİS G. 2004. “Photogrammetric and surveying methods for the geometric recording of archaeological monuments.” Archaeological Surveys, FIG Working Week 2004 Athens, Greece, May 22– 27.
- GİARDİNO J. M., 2011. “A history of NASA remote sensing contributions to archaeology.” Journal of Archaeological Science 38(9), pp. 2003-2009.
- GÜLER, S. E. 2016. “Urfa Tarihinden Sayfalar,” Eyyübiye Bel. Yayınları, Ankara.
- KALAYCI, T. 2018. "Arkeolojide Mekansal Teknolojiler: Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri", Arkeolojide Temel Yöntemler (Ed. S. Ünlüsoy, C. Çakırlar, Ç. Çilingiroğlu), Ege Yayınları, İstanbul, ss. 69-107.
- KOPARAL, E. 2018. “Arkeolojide Yüzey Araştırmaları: Yöntem, Tarihçe ve Uygulama”, Arkeolojide Temel Yöntemler, (Ed. S. Ünlüsoy, C. Çakırlar, Ç. Çilingiroğlu), Ege Yayınları, İstanbul, ss. 109-155.
- LASAPONARA R., MASİNİ N., 2011. “Satellite remote sensing in archaeology: past, present and future perspectives”, Journal of Archaeological Science 38 (9), pp. 1995-2002.