BibTex RIS Kaynak Göster

Anadolu'nun Önemli Yağ Bitkilerinden Keten/Linum ve Izgın/Eruca Orta Anadolu'da Beziryağı Üretimi ve Bezirhaneler

Yıl 1998, Sayı: 1, 113 - 127, 01.01.1998

Öz

Flax/Ldnum and Eruca are among the oil plants such as olive, sesame, cotton, popy, sunflower, hazel, Cephalaria, safflower, and hackberry were important in the Anatolian culinary culture. Although, linseed oil is usually associated with its industrial uses, in Central Anatolia it was produced for cooking, lamp oil, fodder, and to oil wooden wheeled carts, as well as water-buffaloes. Linum and Eruca seeds were both used to produce 'linseed oil' Beziryağı , however, oil produced from flax as much preferred for cooking. Both linseed oil and flax seeds were widely used in folk medicine. The production of linseed oil may have started thousands years ago in Central Anatolia. Both plants are natives to Anatolia, and flax seeds have been found in several Neolithic sites. The earliest historical documents concerning linseed oil mills Bezirhane are Ottoman tax records, from 1500-1501. Until the 1970s there were still several oil-mills in the Aksaray area, producing linseed oil during winter. The pulp was used as fodder for draft animals. With the modernization of the agriculture in Anatolia, the increased availability of electricity to the villages, as well as the development of the road system and transportation, linseed oil lost its importance, and these oil mills were abandoned. The cultivation and the harvesting of oil plants, and the production of oil is important to archaeology because the identification of oil bearing plants, oil lamps, and the interpretation of various uses of grinding stones are all still at the early stages. The information gathered from ethnographic observation must be tested against archaeological findings. As in this case, although production stopped 20-25 years ago, sufficient information could, none the less, be gathered from informants who were still available and had worked in the mills, which combined with direct observation, made reconstruction possible.

Kaynakça

  • ARISAN-GÜNAY, D. (Ed.), 1980, Keba n Bara j Gölü Yöresi Halkbili m Araştırmaları, Orta Doğu Tekni k Üniversitesi Keba n Projes i Yayınları H/3, Türk Tari h Kurum u Basımevi, Ankara .
  • BARBER , E.J.W. , 1991, Prehistori c Textiles , Th e Development of Cloth i n the Neolithi c and Bronz e Ages, Princeton Universit y Press , Princeton, New Jersey.
  • BARBER , E.J.W. , 1994, Women's Work: The First 20,000 years, Women, Cloth and Society in Early Times, W.W. Norton&Company, New York , London.
  • BAYTOP , T., 1984, Türkiye'de Bitkilerl e Tedavi: Geçmişte ve Bugün, İstanbul Üniversitesi Yayınları: 3255, Eczacılık Fakültesi: 40, İstanbul.
  • BAYTOP , T., 1994, Türkçe Bitk i Adları Sözlüğü, Türk Di l Kurum u Yayınları: 578, Türk Kültür Di l ve Tari h Yüksek Kurumu , Ankara .
  • DAVIS , P.H . (Ed.), 1965-1988, Flor a of Turke y and the Eas t Aegean Islands , Vol. 1-10, Edinburg h Universit y Press , Edinburgh .
  • ERTUĞ-YARAŞ, F„ 1997, A n Ethnoarchaeological Study of Subsistence a nd Plant Gathering i n Central Anatolia, Basılmamış doktora tezi, Washington University , St. Louis .
  • KONYALI , İ. H„ 1964, Abideler i ve Kitabeler i ile Kony a Tarihi , Yen i Kita p Basımevi, Konya .
  • KONYALI , İ. H. , 1974, Abideler i ve Kitabeler i ile Niğde Aksara y Tarihi , 3 Cilt. Fati h Yayınevi, İstanbul.
  • KOŞ AY , H . Z., 1951, Alaca-Höyük: Anadolu'nun Etnografya ve Folkloruna Dai r Malzeme. Türk Tari h Kurum u Yayınları, VII / 21 , Ankara .
  • KOŞ AY , H . Z., 1977, Pulur : Etnografy a ve Folklo r Araştırmaları. Orta Doğu Tekn i k Üniversitesi Keba n Projes i Yayınları II/2 , Ankara .
  • MEYDAN-LAROUSSE , 1985, Büyük Lügat ve Ansiklopedi, 10 Cilt, Meydan Gazetecilik ve Neşriyat Ltd., İstanbul.
  • MORRISON , J . A., 1939, Alişar: a Unit of Lan d Oecupance i n the Kana k S u Basi n of Centra l Anatolia. Basılmamış doktora tezi. Universit y of Chicago, Chicago.
  • OĞUZ, B„ 1976, Türkiye Halkının Kültür Kökenleri 1: Beslenme Teknikleri , İstanbul Matbaası, İstanbul.
  • SCHUSTER , W.H. , 1992, Ölpflanzen i n Europe . DL G Verlag, Frankfur t a m Main.
  • TTO. , 1969, Keten: Kete n lifi, Kete n tohumu, Keten yağı ve Kete n Küspesi. Türkiye Ticare t Odaları ve Ticare t Borsaları Birliği, Ankara .
  • UNIV . BERN , 1971, Alacahöyük: Etnographische Skizzen Eine s Anatolischen Dories. Ergebnisse einer Feldübung des Seminars für Ethnologie der Universitet Bern, Bernishes Historisches Museum, Bern.
  • WULLF , HE. , 1966, T h e Traditional Crafts of Persia : Thei r Development, Technology, and Influenc e on Easter n a nd Western Civilizations . The M.I.T. Press , Massachusett s Institute of Technology, Cambridge, Massachusett s and London.
  • ZİRAAT VEKALETİ, 1937, Keten-Kenevir . T.C.Ziraat Vekaleti Neşriyatı. Ankara .

Flax/Linum and Eruca, among the important oil plants of Anatolia: Linseed oil and Oil mills in Central Anatolia

Yıl 1998, Sayı: 1, 113 - 127, 01.01.1998

Öz

Flax/Linum and Eruca are among the oil plants such as olive, sesame, cotton, popy, sunflower, hazel, Cephalaria, safflower, and hackberry were important in the Anatolian culinary culture. Although, linseed oil is usually associated with its industrial uses, in Central Anatolia it was produced for cooking, lamp oil, fodder, and to oil wooden wheeled carts, as well as water-buffaloes. Linum and Eruca seeds were both used to produce 'linseed oil' Beziryağı , however, oil produced from flax as much preferred for cooking. Both linseed oil and flax seeds were widely used in folk medicine.

Kaynakça

  • ARISAN-GÜNAY, D. (Ed.), 1980, Keba n Bara j Gölü Yöresi Halkbili m Araştırmaları, Orta Doğu Tekni k Üniversitesi Keba n Projes i Yayınları H/3, Türk Tari h Kurum u Basımevi, Ankara .
  • BARBER , E.J.W. , 1991, Prehistori c Textiles , Th e Development of Cloth i n the Neolithi c and Bronz e Ages, Princeton Universit y Press , Princeton, New Jersey.
  • BARBER , E.J.W. , 1994, Women's Work: The First 20,000 years, Women, Cloth and Society in Early Times, W.W. Norton&Company, New York , London.
  • BAYTOP , T., 1984, Türkiye'de Bitkilerl e Tedavi: Geçmişte ve Bugün, İstanbul Üniversitesi Yayınları: 3255, Eczacılık Fakültesi: 40, İstanbul.
  • BAYTOP , T., 1994, Türkçe Bitk i Adları Sözlüğü, Türk Di l Kurum u Yayınları: 578, Türk Kültür Di l ve Tari h Yüksek Kurumu , Ankara .
  • DAVIS , P.H . (Ed.), 1965-1988, Flor a of Turke y and the Eas t Aegean Islands , Vol. 1-10, Edinburg h Universit y Press , Edinburgh .
  • ERTUĞ-YARAŞ, F„ 1997, A n Ethnoarchaeological Study of Subsistence a nd Plant Gathering i n Central Anatolia, Basılmamış doktora tezi, Washington University , St. Louis .
  • KONYALI , İ. H„ 1964, Abideler i ve Kitabeler i ile Kony a Tarihi , Yen i Kita p Basımevi, Konya .
  • KONYALI , İ. H. , 1974, Abideler i ve Kitabeler i ile Niğde Aksara y Tarihi , 3 Cilt. Fati h Yayınevi, İstanbul.
  • KOŞ AY , H . Z., 1951, Alaca-Höyük: Anadolu'nun Etnografya ve Folkloruna Dai r Malzeme. Türk Tari h Kurum u Yayınları, VII / 21 , Ankara .
  • KOŞ AY , H . Z., 1977, Pulur : Etnografy a ve Folklo r Araştırmaları. Orta Doğu Tekn i k Üniversitesi Keba n Projes i Yayınları II/2 , Ankara .
  • MEYDAN-LAROUSSE , 1985, Büyük Lügat ve Ansiklopedi, 10 Cilt, Meydan Gazetecilik ve Neşriyat Ltd., İstanbul.
  • MORRISON , J . A., 1939, Alişar: a Unit of Lan d Oecupance i n the Kana k S u Basi n of Centra l Anatolia. Basılmamış doktora tezi. Universit y of Chicago, Chicago.
  • OĞUZ, B„ 1976, Türkiye Halkının Kültür Kökenleri 1: Beslenme Teknikleri , İstanbul Matbaası, İstanbul.
  • SCHUSTER , W.H. , 1992, Ölpflanzen i n Europe . DL G Verlag, Frankfur t a m Main.
  • TTO. , 1969, Keten: Kete n lifi, Kete n tohumu, Keten yağı ve Kete n Küspesi. Türkiye Ticare t Odaları ve Ticare t Borsaları Birliği, Ankara .
  • UNIV . BERN , 1971, Alacahöyük: Etnographische Skizzen Eine s Anatolischen Dories. Ergebnisse einer Feldübung des Seminars für Ethnologie der Universitet Bern, Bernishes Historisches Museum, Bern.
  • WULLF , HE. , 1966, T h e Traditional Crafts of Persia : Thei r Development, Technology, and Influenc e on Easter n a nd Western Civilizations . The M.I.T. Press , Massachusett s Institute of Technology, Cambridge, Massachusett s and London.
  • ZİRAAT VEKALETİ, 1937, Keten-Kenevir . T.C.Ziraat Vekaleti Neşriyatı. Ankara .
Toplam 19 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Yazarlar

Füsun Ertuğ Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi 1 Ocak 1998
Yayımlandığı Sayı Yıl 1998 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Ertuğ, F. (1998). Anadolu’nun Önemli Yağ Bitkilerinden Keten/Linum ve Izgın/Eruca Orta Anadolu’da Beziryağı Üretimi ve Bezirhaneler. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 1, 113-127. https://izlik.org/JA34SW94MP
AMA 1.Ertuğ F. Anadolu’nun Önemli Yağ Bitkilerinden Keten/Linum ve Izgın/Eruca Orta Anadolu’da Beziryağı Üretimi ve Bezirhaneler. TÜBA-AR. 1998;(1):113-127. https://izlik.org/JA34SW94MP
Chicago Ertuğ, Füsun. 1998. “Anadolu’nun Önemli Yağ Bitkilerinden Keten/Linum ve Izgın/Eruca Orta Anadolu’da Beziryağı Üretimi ve Bezirhaneler”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 1: 113-27. https://izlik.org/JA34SW94MP.
EndNote Ertuğ F (01 Ocak 1998) Anadolu’nun Önemli Yağ Bitkilerinden Keten/Linum ve Izgın/Eruca Orta Anadolu’da Beziryağı Üretimi ve Bezirhaneler. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 1 113–127.
IEEE [1]F. Ertuğ, “Anadolu’nun Önemli Yağ Bitkilerinden Keten/Linum ve Izgın/Eruca Orta Anadolu’da Beziryağı Üretimi ve Bezirhaneler”, TÜBA-AR, sy 1, ss. 113–127, Oca. 1998, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34SW94MP
ISNAD Ertuğ, Füsun. “Anadolu’nun Önemli Yağ Bitkilerinden Keten/Linum ve Izgın/Eruca Orta Anadolu’da Beziryağı Üretimi ve Bezirhaneler”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 1 (01 Ocak 1998): 113-127. https://izlik.org/JA34SW94MP.
JAMA 1.Ertuğ F. Anadolu’nun Önemli Yağ Bitkilerinden Keten/Linum ve Izgın/Eruca Orta Anadolu’da Beziryağı Üretimi ve Bezirhaneler. TÜBA-AR. 1998;:113–127.
MLA Ertuğ, Füsun. “Anadolu’nun Önemli Yağ Bitkilerinden Keten/Linum ve Izgın/Eruca Orta Anadolu’da Beziryağı Üretimi ve Bezirhaneler”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 1, Ocak 1998, ss. 113-27, https://izlik.org/JA34SW94MP.
Vancouver 1.Ertuğ F. Anadolu’nun Önemli Yağ Bitkilerinden Keten/Linum ve Izgın/Eruca Orta Anadolu’da Beziryağı Üretimi ve Bezirhaneler. TÜBA-AR [Internet]. 01 Ocak 1998;(1):113-27. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34SW94MP

Yayıncı

34406

Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA

tuba-ar@tuba.gov.tr
(+90) (212) 219 16 60

34047  34057   34059 34410   34061

TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi / Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR), dergide yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşleri resmî olarak benimsememekte ve derginin basılı ya da çevrim içi sürümlerinde yer alan herhangi bir ürün veya hizmet reklamı konusunda garanti vermemektedir. Yayımlanan makalelerin bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.

Makalelerle birlikte gönderilen resim, şekil, tablo vb. materyaller özgün olmalı ya da daha önce yayımlanmışlarsa, hem basılı hem de çevrim içi sürümlerde yayımlanmak üzere eser sahibinden alınmış yazılı izinle birlikte sunulmalıdır. Yazar(lar), dergide yayımlanan çalışmalarının telif hakkını saklı tutar. Makale dergide yayımlandığında, mali haklar ve umuma iletim hakları, işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayın ve dağıtım hakları TÜBA’ya devredilecektir. Yayımlanan tüm içeriklerin (metin ve görsel materyaller) telif hakları dergiye aittir. Dergide yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için telif hakkı ya da başka bir ad altında ödeme yapılmaz ve yazar(lar)dan makale işlem ücreti alınmaz; ancak yeniden baskı (reprint) talepleri yazarın sorumluluğundadır.

Bilimsel bilgi ve araştırmalara küresel açık erişimi teşvik etmek amacıyla TÜBA, çevrim içi olarak yayımlanan tüm içeriklerin (aksi belirtilmedikçe) okuyucular, araştırmacılar ve kurumlar tarafından serbestçe kullanılmasına izin vermektedir. Bu kullanım, eserin kaynağının belirtilmesi koşuluyla ve ticari amaç dışında, herhangi bir değişiklik yapılmaksızın Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Uluslararası Lisansı kapsamında mümkündür. Ticari kullanım veya lisans istisnaları ile ilgili izinler için lütfen dergi ile iletişime geçiniz.