YEMEN-HİRRAN'DA BİR İSLAM ÖNCESİ GEÇ EVRE MEZARLIĞI
Öz
Yeni Zamar müze binasının yapımı sırasında, 2004 yılında, Yemen'in yüksek dağlık kesimindeki Hirran'da, İslamiyet öncesi bir geç evre mezarlığın ortaya çıkarıldığı kazılar yapıldı. Kazılar Müzeler ve Antik Eserler Genel Organizasyonu GOAM arkeologlarından bazılarını eğitmek üzere dizayn edilmişti ve bu İslam Öncesi Mezarlığı olabildiğince kayda geçirmek, ve buradaki tarımsal terasları gözlemlemek hedeflenmişti. 2004 yılı yaz kazıları müze yerleşkesinin üç alanında yapıldı, ki bu alanlar müze binası yapımı ve arazisinin peyzajının ayarlanması sırasında çeşitli derecelerde bozulmuştu.Müze binasının doğusundaki kazılar tarım teraslarının iki neslini dökümanladı. Tarla toprağının içinde ve aşağısındaki keramik parçalara göre, her iki teras yapısı İslami dönemlere tarihleniyor gibi görünmekte. Kazılar, çoğunlukla müze binasının kuzey ve batısında olmak üzere, 11 mezar tespit etti. Mezarların hepsi, vücutların üzerinin genellikle taşlar ile kapatıldığı, basit çukur gömmeler idi. Mezarların hiç birinde, kesin mezar eşyası birlikteliği yoktu. Mezarlardaki iskeletler, baş güneye yönlendirilmiş olarak sırt üstü uzatılmıştı, veya başlar, yüz kuzey batıya bakacak şekilde kuzey doğuya yönlendirilerek, sağ tarafları üzerinde yerleştirilmişlerdi. Son belirtilen pozisyon, Yemen'deki İslami Yemen'de kıble kuzeybatıya doğrudur pratiğe uymaktadır, ki bu, mezarlığın Geç İslam Öncesi dönemden İslami Dönemin içlerine kadar işlevini sürdürdüğünü işaret etmektedir. Ama Yemen'deki İslam Öncesi mezarlıkların karşılaştırması, vücut pozisyonlarının büyük çeşitliliğini gösterir, ve bu da, İslami pozisyonlardaki mezarların bile, tarih olarak İslam Öncesine ait olabileceği olasılığını getirmektedir. Hirran mezarlığı, en azından bazı ölü gömme geleneklerinin, hadiste de bahsedildiği gibi, İslam Öncesi dönemlerden İslami dönemlere devam ettiğini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ANONİM. 1984. Ta'rïkh al-dawlah al-rasüliyyah fï al-Yaman (Ed. A.M. al-Hibşî). Şam.
- ANTONINI, S/AGOSTINI, A. 2010. A Minaean Necropolis at Baraqish (Jawf, Republic of Yemen). Preliminary Report of the 2005-2006 Archaeo¬ logical Campaigns. Rome.
- BRETON, J-F/BAFAQIH, M. 1993. Trésors du Wadi Dura'. Fouille franco-yéménite de la nécropole de Hajar am-Dhaybiyya. Beirut.
- BRUNNER, U. 1983. Die Erforschung der antiken Oase Ma'rib mit Hilfe geomorphologischer Untersuchungsmethoden. Mainz/Sana.
- BULLIETT, R. 1979. Conversions to Islam in the Medieval Period. An Essay in Quantitative History. Cambridge.
- CATON-THOMPSON, G. 1944. The Tombs and Moon Temple of Hureidha (Hadhramaut). London.
- de MAIGRET, A. 2002. Arabia Felix, An Exploration of the Archaeological History of Yemen. London.
- FAKHRY, A. 1951. An Archaeological Journey to Yemen (March-May, 1947). Cairo.
- FRANK, C. 2006. Funeral Practices at Tell Masaikh (Syria): Late Roman and Islamic Graves. Studies in Historical Anthropology 3: 93-120.
- HARRIS, W. 1893. A Journey through the Yemen and Some General Re¬ marks upon that Country. Edinburgh.