Araştırma Makalesi

YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME

Sayı: 28 14 Eylül 2021
Cevdet Merih Erek *
PDF İndir

YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME

Öz

Arkeolojide materyal kültür ya da kültürel materyal terimleri yaygın olarak tartışmalara konu olmuştur. Bu tartışmalar sosyal antropoloji, felsefe, sosyoloji gibi diğer bilim dallarının çözümlemeleri üzerinden açıklanmaya çalışılmış ve her bir bilimin kendi metodolojisinde incelenerek ölçütler konulmuştur. Fakat bu süreç içinde arkeolojiden uzaklaşılmış ve bambaşka gerçekliklere yönelinmiştir. Bunun sebeplerinden biri, arkeolojik materyallerin ne ifade etmesi gerektiğiyle, bunlarla kültürler arasındaki işleyişlerin entegrasyonunun nasıl gerçekleştirileceğinin açık bir şekilde ifade edilememesidir. Paleolitik Çağ ve hemen sonrasındaki Epi-paleolitik dönem ve bunun arkasından da gelen Neolitik Çağ’ı ifade etmede kullanılan önemli materyallerden biri taş aletlerse, analojiden kaynaklanan tipolojik çağrışımların karşılığı olarak materyal sınıflamalarına gitme eğilimi, yontmataş alet analizcilerinin çalışma yöntemi olarak kaydedilmiştir. Doğal olarak analojinin karşılık bulmadığı noktalarda “teknoloji” verilerini devreye sokarak tanımlamalar yapılmış ve bu tanımlamalar da tipolojik sınıflamaların destekçisi olmuştur. Prehistoryenler tarafından arkeolojik açıklamalar yapılırken teknik ve tipolojik veriler kullanılarak anlatımlar gerçekleştirilir. Bu, bazı durumlarda özellikle de Paleolitik Çağ ve Epi-paleolitik gibi günümüzden çok farklı koşullar altında ortaya çıkan, gelişen ve kaybolan kültürlerin tanınması ve tanımlanmasında bazı karışıklıklara sebep olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, prehistorik arkeolojide geçmişten günümüze kadar yontmataş aletler üzerinde yapılan çalışmaların, özellikle de Paleolitik Çağ ve Epi-paleolitik dönemin sonuçlarını ele alarak, ortaya çıkmış karışık bazı durumlara dikkat çekmektir.

Anahtar Kelimeler

Evrim, Paleolitik Çağ, Tipoloji, Bilim, İnsan.

Kaynakça

  1. ARSEBÜK, G. 1987. “İki Milyon Yıl Öncesinin Taş Aletleri”, Tarih ve Toplum, 45: 37-41.
  2. ASHTON, N.M./ MCNABB, J./ PARFITT, S. 1992. “Choppers and Clactonian: Ac Reinvestigation” Proceedings Prehistory Society, 58: 21-28.
  3. BARKAI, R./ GOPHER, A./ SOLODENKO, N./ LEMORINI, C. 2013. “An Amudian Oddity: A Giant Biface from Late Lower Paleolithic Qesem Cave”, Tel Aviv, Vol. 40.2, 176-186.
  4. BAR-YOSEF, O./ BELFER, A. 1977. “The Lagaman Industry”, Prehistoric Investigation in Gebel Maghara, Northern Sinai, Qedem 7, (Eds. O. Bar- Yosef, J.L. Philips), Hebrew University, Jeruselam: 42- 84.
  5. BAR-YOSEF, O. 1998. “In Early Human Behavior in Global Context: The Rise and Diversity of the Lower Palaeolithic Record”, Early Colonizations and Cultural Continuities in the Lower Paleolithic of Western Asia, (Eds. M.D. Petraglia, R. Korisettar) London: 221-279.
  6. BAR-YOSEF, O./ KUHN, S.L., 1999. “The Big Deal about Blades: Laminar Technologies and Human Evolution”, American Anthropologist, 101: 322- 338.
  7. BAR-YOSEF MAYER, D.E./ ZOHAR, I, 2010. “The Role of Aquatic Resources in the Natufian Culture”, Eurasian Prehistory, Number 7, Vol. 1, 29-43.
  8. BARZILAI, O./ AGHA, N./ ASHKENAZY, H./ BIRKENFELD, M./ BOARETTO, E./ PORAT, N./ SPIVAK, P./ ROSKIN, J. 2015. “The Natufian Site of Nahal Sekher VI: The 2009 Excavation Season”, Journal of the Israel Prehistoric Society, 45: 97-130.
  9. BELFER-COHEN, A./ GORING-MORRIS, N. 2002. “Why Microlithization? Microlitization in The Levant”, Archeological Papers of the American Anthropological Association, Vol. 12, Issue: 1, 57-68.
  10. BINFORD, L.R. 1962. “Archaeology as Anthropology”, American Antiquity, Vol:28, No:2, Cambridge University Press: 217-225.

Kaynak Göster

APA
Erek, C. M. (2021). YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 28, 225-241. https://doi.org/10.22520/tubaar.2021.28.012
AMA
1.Erek CM. YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME. TÜBA-AR. 2021;(28):225-241. doi:10.22520/tubaar.2021.28.012
Chicago
Erek, Cevdet Merih. 2021. “YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 28: 225-41. https://doi.org/10.22520/tubaar.2021.28.012.
EndNote
Erek CM (01 Eylül 2021) YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 28 225–241.
IEEE
[1]C. M. Erek, “YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME”, TÜBA-AR, sy 28, ss. 225–241, Eyl. 2021, doi: 10.22520/tubaar.2021.28.012.
ISNAD
Erek, Cevdet Merih. “YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 28 (01 Eylül 2021): 225-241. https://doi.org/10.22520/tubaar.2021.28.012.
JAMA
1.Erek CM. YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME. TÜBA-AR. 2021;:225–241.
MLA
Erek, Cevdet Merih. “YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 28, Eylül 2021, ss. 225-41, doi:10.22520/tubaar.2021.28.012.
Vancouver
1.Cevdet Merih Erek. YONTMATAŞ İLE BAŞLAYAN ENDÜSTRİYEL SÜREKLİLİK: EVRİM, İLERLEME, GELİŞME. TÜBA-AR. 01 Eylül 2021;(28):225-41. doi:10.22520/tubaar.2021.28.012