Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER

Yıl 2021, Cilt 28, Sayı 28, 103 - 124, 14.09.2021
https://doi.org/10.22520/tubaar.2021.28.006

Öz

Harun Velayat Türbesi’nde (İsfahan, İran) Kaçar Dönemi’ne ait duvar resmi kompozisyonu içinde bulunan figürlü dört kağıt objenin korumasına yönelik malzeme özellikleri, türleri ve bozulmaları arkeometrik yöntemlerle tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında figürlü kâğıtlarda; kâğıdın üzerinde bulunduğu sıva, kağıdı sıvalı yüzeye bağlayan yapıştırıcısı, kağıdın türü, üzerindeki figürler (1 ve 2 nolu kağıtlarda) ve yazıları (3 ve 4 nolu kağıtlarda) oluşturan pigmentler incelenmiştir. Kaçar Dönemi’ne ait figürlü kağıtların detayı ve bozulmaları yerinde fotoğraflanıp sonrasında çizimleri alınarak belgelenmiştir. Arkeometrik incelemeler; spot testler, pH testi, Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM-EDX) ile Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC) analizlerini içermektedir. Gerçekleştirilen analizlerin sonucunda figürlü kağıtların daha önce de restorasyon geçirdiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, kağıtların üzerine ilk önce resim yapıldığı ve yazı yazıldığı daha sonra da bir yapıştırıcıyla sıva üzerine yapıştırılmış olduğu belirlenmiştir. Kağıtlarda yapıştırıcı ve vernik olarak hayvan tutkalı kullanılmıştır. Hayvan tutkalı kullanımı zaman içerisinde, bir yandan kağıtları korurken, renk değişimi ve kağıt üzerine lekelenmeye sebep olmuştur. pH testine göre kağıtların asiditesi (pH: 5) yüksektir. Kağıdın üzerine yapıştırılmış olduğu sıva da alçı içeriklidir. Kağıtlar, birbirine yapıştırılmış en az iki kat kağıt içermektedir. Kağıdın lif analizi ile, el yapımı kenevir kökenli olduğu belirlenmiştir. Kağıt üzerinde yazıyı ve figürleri oluşturan pigmentlerin analizlerinin sonucunda; siyah renkli olanların kökeninin is, kırmızının demir oksit ve mavi/yeşil renkli olanların ise Prusya mavisi olduğu anlaşılmıştır.

Kaynakça

  • AFŞAR MUHACIR, K. 2005. İran Sanatçısı ve Modernit, Sanat Üniversitesi Yayınları, Tahran.
  • ASLANI, H. 2006. “Ali Kapu Sarayı Kakma Süslemeleri Uygulama Yöntemi”, Gülistan Honar Dergisi, 5: 123-130.
  • EDWARDS, H.G.M. / VANDENABEELE, P. 2012. Analytical Archaeometry Selected Topics, The Royal Society of Chemistry, Thomas Graham House, UK.
  • FEIGL, F. 1947. Qualitative Analysis by Spot Tests, Elsevıer Publishing Company, New York & Amsterdam.
  • GETTY TRUST POSTGRADUATE FELLOW, 2002. A Pigment Particle & Fiber Atlas for Paper Conservators, Graphics Conservation Laboratory, Cornell University, Ithaca.
  • GODAR, A. 1989. İran’ın Eserleri IV, (Çev. A. Sarvghad Moghaddam), Astani Kudüs Razavi Yayınları, Horasan.
  • GÜNEY, H. 2017. “Jeoloji ve Gemoloji Bilimlerinde Kullanılan Tahribatsız Arkeometrik Yöntemler ve Cihazların Günümüz Arkeoloji Biliminde Kullanımı ve Gerekliliği”, International Journal Of Interdisciplinary And Intercultural Art, 2(2): 89-98.
  • HOMAI, A.C. 2005. İsfahan Tarihi (Binalar Ve Eserler), Nima Neşr Yayınları, Tahran.
  • ISENBERG, I.H. 1967. Pulp and Paper Microscopy, The Institute of Paper Chemistry, Second printing, Appleton & Wisconsin.
  • JUNGREIS, E. 2006. Spot Test Analysis, Encyclopedia of Analytical Chemistry, Online, by John Wiley & Sons, Ltd. (DOI: 10.1002/9780470027318.a8111).
  • KIANI, M.Y. 1997. İslami Dönem Süslemeleri, Kültür Bakanlığı Yayınları, Tahran.
  • KUDEB LABORATUVAR EL KİTABI, 2009. Restorasyon ve Konservasyon Laboratuvarı, (Ed. N. Alkan; E. Çağıran; H. Ö. Ersan ve M. Eruş), İBB KUDEB Yayını, İstanbul. MAHIRELNAKIŞ, M. 1983. İran’da Çini İşlemesi. I. cilt, Riza Abbasi Müzesi Yayınevi, Tahran.
  • MEKINEJAD, M. 2008. İslam Dönemi’nde İran Sanat Tarihi (Mimari Süslemeler), Üniversitelerde İnsan Bilimleri Kitapları Yayınevi (SAMT), Tahran.
  • PAKBAZ, R. 2006. Geçmişten Günümüze Kadar İran Ressamlığı, Zarin ve Simin Yayınları, Tahran.
  • SCHREINER, M. / MELCHER, M. / UHLIR, K. 2007. Scanning Electron Microscopy and Energy Dispersive Analysis: Applications in the Field of Cultural Heritage, Analyses Bioanalytical Chemistry, 387:737– 747 (DOI 10.1007/s00216-006-0718-5).
  • THE ROYAL SOCIETY OF CHEMISTRY. 2012. Analytical Archaeometry: Selected Topics, (Ed. H. Edwards and P. Vandenabeele), Published by The Royal Society of Chemistry, Cambridge, UK.
  • WATSON, A. 2003. İran`da Altınsı Çömlekler, (Çev. Ş. Zakir.), Srouş Ya- yınları, Tahran.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Arkeoloji
Bölüm Articles
Yazarlar

Negin DERAKHSHAN HOUREH Bu kişi benim (Sorumlu Yazar)
ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-8131-3049
Türkiye


Ali Akın AKYOL Bu kişi benim
ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-4174-575X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 14 Eylül 2021
Başvuru Tarihi 5 Temmuz 2020
Kabul Tarihi 20 Şubat 2021
Yayınlandığı Sayı Yıl 2021, Cilt 28, Sayı 28

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { tubaar995480, journal = {TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi}, issn = {1301-8566}, eissn = {2667-5005}, address = {TÜBA - TÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ Piyade Sokak No: 27 Çankaya 06690 ANKARA}, publisher = {Türkiye Bilimler Akademisi}, year = {2021}, volume = {28}, pages = {103 - 124}, doi = {10.22520/tubaar.2021.28.006}, title = {İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER}, key = {cite}, author = {Derakhshan Houreh, Negin and Akyol, Ali Akın} }
APA Derakhshan Houreh, N. & Akyol, A. A. (2021). İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER . TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi , 28 (28) , 103-124 . DOI: 10.22520/tubaar.2021.28.006
MLA Derakhshan Houreh, N. , Akyol, A. A. "İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER" . TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 28 (2021 ): 103-124 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tubaar/issue/64893/995480>
Chicago Derakhshan Houreh, N. , Akyol, A. A. "İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER". TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 28 (2021 ): 103-124
RIS TY - JOUR T1 - İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER AU - Negin Derakhshan Houreh , Ali Akın Akyol Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.22520/tubaar.2021.28.006 DO - 10.22520/tubaar.2021.28.006 T2 - TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 103 EP - 124 VL - 28 IS - 28 SN - 1301-8566-2667-5005 M3 - doi: 10.22520/tubaar.2021.28.006 UR - https://doi.org/10.22520/tubaar.2021.28.006 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER %A Negin Derakhshan Houreh , Ali Akın Akyol %T İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER %D 2021 %J TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi %P 1301-8566-2667-5005 %V 28 %N 28 %R doi: 10.22520/tubaar.2021.28.006 %U 10.22520/tubaar.2021.28.006
ISNAD Derakhshan Houreh, Negin , Akyol, Ali Akın . "İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER". TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 28 / 28 (Eylül 2021): 103-124 . https://doi.org/10.22520/tubaar.2021.28.006
AMA Derakhshan Houreh N. , Akyol A. A. İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER. TÜBA-AR. 2021; 28(28): 103-124.
Vancouver Derakhshan Houreh N. , Akyol A. A. İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 2021; 28(28): 103-124.
IEEE N. Derakhshan Houreh ve A. A. Akyol , "İSFAHAN HARUN VELAYAT TÜRBESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ KAĞITLARDA ARKEOMETRİK ANALİZLER", TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, c. 28, sayı. 28, ss. 103-124, Eyl. 2021, doi:10.22520/tubaar.2021.28.006

Bu sistemin içeriği ve TÜBA-AR'da yayınlanan tüm makaleler "Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0" altında lisanslanmıştır.

by-nc-nd.png