İnceleme Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

MİMARLIK ve SANAT BİRLİKTELİĞİNDE BİR KADIN SANATÇI: SUHENDAN ULUĞ

Yıl 2021, Cilt 0, Sayı 23, 77 - 98, 14.09.2021
https://doi.org/10.22520/tubaked.2021.23.004

Öz

İkinci Dünya Savaşı sonrasında yaşananlar sanat ve mimarlık alanını etkilemiş, dönemin anlayışına uygun olarak modern yapı inşası artmıştır. Ancak hızlı üretim nedeniyle sıradanlaşan modern mimarlık ürünleri eleştiri almaya başlayınca mimarlık ve sanat birlikteliği özgün bir çözüm olarak sunulmuştur. Birçok ülkede olduğu gibi 1950 sonrasında Türkiye’de mimarlık pratiğinde bu sentezin yansımaları görülür. Bu durum sanatçılar ve kültür politikaları ile ilgili olup devlet tarafından desteklenmeyen sanatçılar dışarıya açılarak mimarlarla çeşitli işbirlikleri oluşturmaya başlamış ve 1950-1980’ler arasında mimarlık-sanat sentezli pek çok ürün ortaya çıkmıştır. Bu dönemde erkeklerin yanı sıra kadın sanatçıların da etkin olduğu ancak literatürde fazla yer bulamadıkları ifade edilebilir. Mimarlık-sanat sentezi 1980’li yıllarda iyice azalmış ve nitelikli sanat eserlerinin yapıda yer alma durumu -neredeyse- ortadan kalkmıştır. 1980’de İstanbul Tatbiki Devlet Güzel Sanatlar Yüksek Okulu, Seramik ve Heykel bölümünden mezun olan Sühendan Uluğ bu akımın son kuşak temsilcilerinden olup özgün eserleriyle alana katkıda bulunmuş bir sanatçıdır. İstanbul’da Kadıköy başta olmak üzere çeşitli yapıların dış ve iç cephelerine farklı aktörlerle işbirliği yaparak seramik ve mozaik özgün panolar tasarlayan Uluğ, farklı ölçeklerdeki ürün tasarımları ve resimleriyle sanat hayatını sürdürmüştür. Ancak İstanbul’da- özellikle de deprem açısından daha düşük riske sahip olmasına karşın Kadıköy’de- devam eden rant odaklı kentsel dönüşüm faaliyetleri nedeniyle mimarlık ve sanat birlikteliği örnekleri hızla yok olmaktadır. Sanatçının panoları da bu yıkımdan etkilendiğinden bu yazıyla sanatçının ve eserlerinin tanıtılması hedeflenmiş ayrıca benzer birlikteliklerin ve eserlerin daha fazla tahrip olmadan ya da yok olmadan değerlerinin anlaşılması için farkındalık başta olmak üzere resmi yönetmeliklere kadar uzanan bir yelpazede koruma adına neler yapılabileceğinin ele alınmasına çalışılmıştır.

Kaynakça

  • ALİOTTİ, K. / ŞAŞMAZER, N., 2017, Füreya Koral (1910-1997), Kale Grubu, s.23, İstanbul.
  • BALAMİR, A., 2003, “Mimarlık ve Kimlik Temrinleri- I: Türkiye’de Modern Yapı Kültürünün Bir Profili”, Mimarlık Dergisi, Sayı: 313. (http://www.mimarlarodasi.org.tr/mimarlikdergisi/index.cfm?sayfa=mimarlik&DergiSayi=6&RecID=66), s.18-23.
  • BOZDOĞAN, S. / AKCAN, E., 2012, Turkey: Modern Architectures in History, Reaktion Yayınları, Londra.
  • BOZDOĞAN, S., 2018, “Turkey’s Postwar Modernism: A Retrospective Overview of Architecture, Urbanism, and Politics in The 1950s”, M. Gürel (Ed.), Mid-Century Modernism in Turkey, Routledge Yayınları, s. 9-27, Londra.
  • CAN, Ö., 2018, Ankara’da Kamusal Alanlardaki Seramik Duvar Panoları, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • EARLE, D., 2009, Re-covering Modernism: Pulps, Paperbacks, and the Prejudice of Form, Routledge Yayınları, Londra.
  • ERKOL, I., 2009, Utarit İzgi ve Türkiye’de Modern Mimarlık, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
  • KAÇEL, E., 2010, “This is Not an American House: Good Sense Modernism in 1950s Turkey”. D. Lu (Ed.), Third World Modernism, Routledge Yayınları, s. 165-183, Londra.
  • KAHRAMAN, H., 2010, Türk Siyasetinin Yapısal Analizi 2, Agora Yayınları, İstanbul.
  • TEKELİ, İ., 2010, Konut Sorununu Konut Sunum Biçimleriyle Düşünmek, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Kültürel Çalışmalar
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Aynur ÇİFTÇİ (Sorumlu Yazar)
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
0000-0003-0926-2413
Türkiye


Hande TULUM
BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-2624-4025
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 14 Eylül 2021
Başvuru Tarihi 17 Şubat 2021
Kabul Tarihi 3 Ağustos 2021
Yayınlandığı Sayı Yıl 2021, Cilt 0, Sayı 23

Kaynak Göster

APA Çiftçi, A. & Tulum, H. (2021). MİMARLIK ve SANAT BİRLİKTELİĞİNDE BİR KADIN SANATÇI: SUHENDAN ULUĞ . TÜBA-KED Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi , 0 (23) , 77-98 . DOI: 10.22520/tubaked.2021.23.004

Bu sistemin içeriği ve TÜBA-KED'de yayınlanan tüm makaleler "Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0" altında lisanslanmıştır.

by-nc-nd.png