EMEL KEFELİ, NESRİN SARIAHMETOĞLU, BELLEK-İNSAN-ESER, CENGİZ DAĞCI , İSTANBUL: ÖTÜKEN YAYINLARI 2011: S:192, ISBN: 978-975-437—865-8

Bir milletin milli bilinç kazanmasını sağlayan ve hayata kazandırdığı eserlerle bunu halka duyuran kişiler yazarlardır. Yaşanılan tarihi olaylar, yazarların zihninde belli bir uyanışı tetikler. Bu uyanış, milletin bilinçlenmesine yardım etmekle birlikte yeni nesle bir hazırlık evresi oluşturur, bu hazırlık evresiyle beslenen genç nesil, kendini yetiştirmede ve hayata hazırlanma konusunda bir adım önde olur. Tam da bu noktada tarihi bilinç, vatan, millet, dil ve kültürün aktarılması konusunda hatırlayarak direnen bir yazar olarak akla gelen Cengiz Dağcı, milli bir uyanışı hedefleyen ve bu hedef doğrultusunda eserler veren yazarlardan biridir. Rusya’nın Türkistan toprakları üzerindeki politikaları bir Türkistan toprağı olan Kırım Türklerini de içine almaktadır. Milli bilinci, dili kültürel öğeleri yok etme bunun sonucunda mankurt bir toplum oluşturma amacı taşıyan Rusya’nın her Türkistan toprağına uyguladığı böl, parçala yönet politikasına Kırım Türkleri de girmektedir. Dönemin koşullarını en iyi yansıtan yazarlar arasında yer alan Cengiz Dağcı da en iyi bildiği yolu seçer yani kalemini konuşturarak dönemi eserlerine yansıtır. Bu kitap belleğin insana insanın da esere nasıl sirayet ettiğini ortaya koymayı amaçlar. Eser, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü tarafından düzenlenen (2011) toplantıda sunulan bildirilerde çeşitli yazarlar tarafından Cengiz Dağcı’nın hayatı ve sürgün yıllarını, Dağcı’nın gözünden dünyayı algılama biçimini, yine aynı şekilde halk kültürü ve tarihi şuuru işlemektedir. Eser, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm hayatı, yaşamış olduğu çevre ve sürgün yıllarını konu alırken, ikinci bölüm ise” Eserleriyle Cengiz Dağcı” adlıyla yazarın eserlerini irdeleyen bir bölümdür.