QASHQADARYO SHEVALARINING O‘RGANILISH TARIXIDAN

Xojamurod Jabborov

doi:10.59182/tudad.1619886

QASHQADARYO SHEVALARINING O‘RGANILISH TARIXIDAN

Öz

Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикасининг Қашқадарё вилояти халқ шевалар лексикасининг ўрганилиш тарихи тўғрисида илмий манбаларга таянилган ҳолда маълумотлар берилган. Қашқадарё халқ шевалар лексикасини ўрганиш бўйича тадқиқотчиларнинг бу вилоят шевалари устида олиб борган илмий тадқиқотлари, улар томонидан амалга оширилган ишларнинг мазмун ва моҳияти, илмий ва амалий аҳамияти, тадқиқотлар доирасида яратилган илова луғатлар, уларнинг нашр этилган ва этилмаганлари, бу соҳада келажакда қилинажак ишлар, яъни муаммо ва ечимлар хусусида фикр-мулоҳазалар юритилган. Жумладан, мақолада тадқиқотчилар Болта Жўраев, Азиз Жўраев, Аъшам Шерматов, Тўра Нафасов, К. Усмонов, Нурқул Мирзаев, Хўжамурод Жабборов, Наргиза Шоимова каби шевашуносларнинг Қашқадарё вилояти ҳудудлари шеваларини халқ сўзлашув нутқидан ёзиб олганлиги ва ёзма ёдгорликлардаги сўзлар билан тарихан қиёслаганлиги, уларнинг фонетик, морфологик хусусиятларининг ўрганилиши, тараққиёт манбалари ва этимологик жиҳатдан қандай ўрганилганлиги ёритилган. Мавжуд тадқиқотлар ва уларга илова қилинган турли миқдордаги шеваларни жамлаган катта - кичик луғатлар асосида йирик ҳажмли Қашқадарё ўзбек халқ шевалар луғатини яратиш долзарб вазифалардан бири эканлиги асосланган.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Djurayev (1964). Shaxrisabzkiy govor uzbekskogo yazika. Fan.
Enazarov, T. (2008). SHevashunosligimiz haqida o‘ylar, Ayyub G‘ulomov va o‘zbek tilshunosligi masalalari. Toshkent.
Enazarov, T. (2021). O‘zbek dialektologiyasi: nazariya va amaliyot (nomli o‘quv qo‘llanma). Mahalla va Oila.
Jabborov, X. (2011). O‘zbek tilining dehqonchilik leksikasi. Fan.
Jabborov, X. (2016). Dehqonchilik so‘zlarining qisqacha izohli lug‘ati. Nasaf.
Jabborov, X. (2018). O‘zbek shevalari izohli lug‘atini tuzish - davr talabi, O‘zbek dialektologiyasining dolzarb muammolari mavzusidagi Respublika ilmiy-nazariy anjumani materiallari. Toshkent.
Jo‘rayev, A. (1986). Yuqori Qashqadaryo o‘zbek shevalari morfologiyasining areal tadqiq etish. AKD.
Jo‘rayev, B. (1963). O‘zbek adabiy tili va o‘zbek dialektlari. Qizil O‘zbekiston, Pravda Vostoka va O‘zbekiston Surx.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Xojamurod Jabborov ^*
Uzbekistan

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

14 Ocak 2025

Kabul Tarihi

17 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.59182/tudad.1619886

IZ

https://izlik.org/JA32FA85RA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Jabborov, X. (2025). QASHQADARYO SHEVALARINING O‘RGANILISH TARIXIDAN. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, 8(2), 139-146. https://doi.org/10.59182/tudad.1619886

AMA

1.Jabborov X. QASHQADARYO SHEVALARINING O‘RGANILISH TARIXIDAN. TÜDAD. 2025;8(2):139-146. doi:10.59182/tudad.1619886

Chicago

Jabborov, Xojamurod. 2025. “QASHQADARYO SHEVALARINING O‘RGANILISH TARIXIDAN”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 8 (2): 139-46. https://doi.org/10.59182/tudad.1619886.

EndNote

Jabborov X (01 Nisan 2025) QASHQADARYO SHEVALARINING O‘RGANILISH TARIXIDAN. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 8 2 139–146.

IEEE

[1]X. Jabborov, “QASHQADARYO SHEVALARINING O‘RGANILISH TARIXIDAN”, TÜDAD, c. 8, sy 2, ss. 139–146, Nis. 2025, doi: 10.59182/tudad.1619886.

ISNAD

Jabborov, Xojamurod. “QASHQADARYO SHEVALARINING O‘RGANILISH TARIXIDAN”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 8/2 (01 Nisan 2025): 139-146. https://doi.org/10.59182/tudad.1619886.

JAMA

1.Jabborov X. QASHQADARYO SHEVALARINING O‘RGANILISH TARIXIDAN. TÜDAD. 2025;8:139–146.

MLA

Jabborov, Xojamurod. “QASHQADARYO SHEVALARINING O‘RGANILISH TARIXIDAN”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 2, Nisan 2025, ss. 139-46, doi:10.59182/tudad.1619886.

Vancouver

1.Xojamurod Jabborov. QASHQADARYO SHEVALARINING O‘RGANILISH TARIXIDAN. TÜDAD. 01 Nisan 2025;8(2):139-46. doi:10.59182/tudad.1619886