NİHAT NİGİZBERK ARŞİVİ’NDE EDİRNE’DEKİ OSMANLI ESERLERİNE İLİŞKİN BELGELER VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ

Mehmet Nihat Nigizberk (1889–1957), Sanayi-i Nefise Mektebi’nde eğitim görmüş ve profesyonel deneyimini Evkaf Nezareti'nde, Millî Mimari akımının kurucularından Mimar Kemaleddin Bey’in yanında edinmiş bir mimardır. Bu çalışma, Nigizberk’in kişisel arşivinde yer alan ve Edirne ile ilgili olan belgelere odaklanmaktadır. Arşivdeki yazılı notlar, fotoğraflar ve kartpostallar; II. Meşrutiyet’ten Erken Cumhuriyet Dönemi’ne kadar uzanan süreçte Edirne’deki Osmanlı dönemine ait, çoğunlukla vakıf yapılarına ilişkin özgün belgelerdir. Arşivde yer alan yapılar arasında Selimiye Camii, Üç Şerefeli Camii, Eski Cami, Muradiye Mevlevihanesi, Süleyman Paşa Camii, II. Bayezid Külliyesi, Hacı Adil Bey Çeşmesi ve Edirne Sarayı kalıntıları gibi önemli örnekler bulunmaktadır. Belgeler, dönemsel bağlamlarıyla değerlendirilmiş; yeni inşa edilen yapılar, mevcut yapıların tamiri ve mevcut yapıların belgelenmesi olmak üzere üç ana grup altında incelenmiştir. Çalışma, ayrıca, Edirne’deki yerel mimari aktörlerle Kemaleddin ve Nihat Bey’in ilişkilerine dair ipuçları sunmaktadır. Sonuç olarak belge grubu, ilgili dönemlerde Edirne’deki mimari mirasının korunmasına yönelik uygulamaları örneklemesinin yanı sıra, Millî Mimari üslubunun temsilcilerinden Nihat Nigizberk’in Edirne özelinde Osmanlı mimari mirasıyla kurduğu doğrudan ilişkiyi ortaya koyan özgün kaynaklar olarak önem taşımaktadır.