MODERN İPEK YOLU PROJELERİNİN AVRASYA TİCARET YAPISI VE TÜRKİSTAN EKONOMİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ 1990-2024

Öz

İpek Yolu’nun modern projeleri, 1990’lardan itibaren Türkistan coğrafyasında ekonomik dönüşümü hızlandırmıştır. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bağımsızlıklarını kazanan Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve Azerbaycan, ekonomik altyapılarını güçlendirme ve bölgesel ticareti geliştirme yönünde adımlar atmıştır. 1990’lı yıllarda yaşanan geçiş süreci, lojistik ve ticaret altyapısında sınırlamalar yaratmışsa da 2000’li yıllarla birlikte küresel ticaretin hızlanması ve Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin (BRI) başlaması modern İpek Yolu projelerinin yeniden canlanmasını sağlamıştır. Kara ve demir yolu koridorları, enerji taşımacılığı ve lojistik yatırımlar, Türkistan ülkelerine doğrudan ekonomik fırsatlar sunmuş, ihracat ve ithalat hacimlerini artırmış, yabancı yatırımları çekmiş ve bölgesel iş birliğini güçlendirmiştir. Bu çalışma, 1990–2024 döneminde modern İpek Yolu projelerinin Türkistan ekonomilerine etkileri; dış ticaret kapasitesi, altyapı ve lojistik gelişmeleri ve bölgesel entegrasyon perspektifiyle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, teknolojik ilerlemelerin kara yolları, demiryolları ve deniz yolları taşımacılığı üzerindeki etkileri ile bölgesel entegrasyon sürecinde ortaya çıkan fırsatlar ve sınırlamalar ele alınacaktır. Çalışma, kronolojik veriler ve analizler ışığında, modern İpek Yolu’nun bölgesel ekonomik etkilerini kapsamlı biçimde değerlendirmeyi hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ekonomik büyüme
• bölgesel kalkınma
• makroekonomik entegrasyon
• uluslararası ticaret politikaları
• İpek Yolu ekonomileri.

The Impact of Modern Silk Road Projects on the Eurasian Trade Structure and the Economies of Turkistan 1990-2024

Öz

The modern Belt and Road Initiative (BRI) have accelerated economic transformation across the Turkistan region since the 1990s. Following the dissolution of the Soviet Union, Kazakhstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kyrgyzstan, and Azerbaijan gained independence and took steps to strengthen their economic infrastructure and develop regional trade. While the transition period in the early 1990s created limitations in logistics and trade infrastructure, the 2000s saw a surge in global trade and the launch of China’s BRI, revitalizing modern Silk Road projects. Road and rail corridors, energy transportation, and logistics investments have provided direct economic opportunities for Turkistan countries, increasing import and export volumes, attracting foreign investments, and enhancing regional cooperation. This study aims to analyze the effects of modern Silk Road projects on Turkistan economies during 1990–2024, focusing on trade capacity, infrastructure and logistics development, foreign investments, and regional integration. Additionally, it examines the impact of technological advancements on road, rail, and maritime transport and evaluates the opportunities and constraints faced in the regional integration process. Through chronological data and analysis, the study comprehensively assesses the regional economic impacts of the modern Silk Road.

Anahtar Kelimeler

• Economic growth
• regional development
• macroeconomic ıntegration
• ınternational trade policies
• Silk Road economies

Kaynakça

1. Christian, D. (2000). Silk Roads or Steppe Roads? The Silk Roads in World History. Journal of World History, 11(1), 1–26.
2. Hettne, B. & Söderbaum, F. (2000). Theorising the rise of regionness. New Political Economy, 5(3), 457–472.
3. International Transport Forum (ITF) & OECD. (2022). Road Freight Statistics and Trends (2000–2022).
4. Krugman, P. (1991). Geography and Trade. MIT Press.
5. Rodrigue, J.-P. (2020). The Geography of Transport Systems. Routledge.
6. Türkiye Karayolları Genel Müdürlüğü. (2024). Karayolu Ulaşım İstatistikleri 2024. https://www.kgm.gov.tr
7. World Bank. (2019). Belt and Road Initiative: Transportation corridors and logistics. https://www.worldbank.org
8. World Bank. (2020). World Development Report 2020: Trading for Development in the Age of Global Value Chains.

9. World Bank Publications. https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators