TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ VE MUTLULUK: SEÇİLMİŞ TÜRK DEVLETLERİ
Öz
Bu çalışma, 2007-2023 dönemi için Türk Devletleri (Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan) ve Macaristan'da toplumsal cinsiyet eşitliğinin mutluluk düzeyi üzerindeki etkisini ekonometrik panel veri yöntemleriyle incelemektedir. Araştırmada toplumsal cinsiyet eşitliği; kadınların eylem, fırsat ve güç yapılarına erişimini temsilen eğitim, iş gücüne katılım ve siyasal temsil olmak üzere üç makro boyutta ele alınmıştır. Veriler Dünya Mutluluk Raporu, BM Kalkınma Programı (UNDP) ve Dünya Bankası kaynaklarından derlenmiş; modellerdeki varsayım ihlalleri Beck-Katz (PCSE) ile Parks-Kmenta (FGLS) tahmincileriyle giderilmiştir. Küresel ekonomik krizler gibi dönemsel şokların kontrolü için de iki yönlü sabit etkiler modelleri kullanılmıştır. Analiz sonuçları; zaman şokları kontrol edildiğinde iş gücüne katılım, siyasal temsil ve genel cinsiyet eşitliği göstergelerinin anlamlılığını yitirdiğini bu alanların daha çok küresel konjonktürden etkilendiğiniortaya koymuştur. Buna karşın, eğitimde cinsiyet eşitliği, makroekonomik ve dönemsel şoklar arındırıldıktan sonra dahi mutluluğu artıran en tutarlı, kalıcı ve en dirençli yapısal boyut olarak öne çıkmaktadır. Bu doğrultuda çalışma; Türk Devletlerinde toplumsal mutluluğun sürdürülebilir biçimde artırılabilmesi için kısa vadeli ve konjonktürel adımlar yerine, kadınların ortaöğretim ve yükseköğretime eşit erişimini güvenceye alan ve iş-yaşam dengesini kurumsallaştıran yapısal reformlara öncelik verilmesini önermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ADB (2018a). Kazakhstan Country Gender Assessment. Asian Development Bank. https://www.adb.org/kazakhstan.pdf (Erişim Tarihi: 20.04.2025).
- ADB (2018b). Uzbekistan Country Gender Assessment. Asian Development Bank. https://www.adb.org/uzbekistan.pdf (Erişim Tarihi: 20.04.2025).
- Arshed, N., Arif, A., Abbas, RZ. ve Hameed, K. (2021). Comparing Quality of Institutions with Happiness of Asian People. Studies of Applied Economics, 39(3), 3431.
- Audette, A.P., Lam, S., O'Connor, H. ve Radcliff, B. (2018). (E) Quality of Life: A Cross- National Analysis of the Effect of Gender Equality on Life Satisfaction. Journal of Happiness Studies. 20(7), 2173–2188.
- Aydin, H. I. (2020). Happiness and Economy: Some Considerations on Life Satisfaction Research. Current Research in Social Sciences, 6(2). 135-148.
- Baltagi, B. H. (2021). Econometric Analysis of Panel Data (6th ed.). Springer.
- Bjørnskov, C., Dreher, A. ve Fischer, JAV (2007). Cross- country Determinants of Life Satisfaction: Exploring Different Determinants Across Groups in Society. Social Choice and Welfare, 30(1), 119–173.
- Blanchflower, DG. ve Andrew JO (2004). Well-Being Over Time in Britain and the USA. Journal of Public Economics, 88, 1359–1386.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uygulamalı Ekonomi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
28 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
3 Şubat 2026
Kabul Tarihi
22 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 4