Arap Dilinde Tahdîd Üslûbu ve Türkçeye Çeviri Problemi
Öz
Bu çalışmamızda Arap dilinde “bir işi yapmayı veya yapmamayı güçlü bir şekilde istemek” olarak tanımlanan ve belli edatlar vasıtasıyla cümleye yansıtılan tahdîd üslûbu üzerinde durulmuştur. Tahdîd üslûbunun altında ele alınan هَلاَّ – أَلاَّ – لَوْماَ – لَوْلاَ -ألاَ edatları ve bu edatların hangi durumlarda tahdîd ifade ettiği incelenmiştir. Zikri geçen edatların tahdîd ifade etmeleri için zâhiren veya takdîren muzâri fiilin başına gelmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra mâzi fiilin başına geldiği durumlarda cümle tahdîd anlamında kullanılmışsa mâzî fiil muzâriye hamledilir. Ayrıca cümledeki tahdîd anlamı kullanılan kelimelerden, vurgulamadan ve bağlamdan da anlaşılır. Ayrıca tahdîd edatlarının her biri mürekkeb edat olup ayrı ayrı harflerin birleşmesinden oluşmuştur. Çalışmamızı tahdîd üslûbunun bu özellikleri çerçevesinde ele almaya çalıştık. Araştırmamızda tahdîd edatlarının mürekkep halinin yeni bir mana ifade ettiğinin Türkçeye aktarılırken göz ardı edildiğini tespit ettik. Özellikle bundan kaynaklı olduğunu düşündüğümüz nedenden dolayı da hedef dile tam anlamıyla yansıtılmadığını gördük. Bu durumu mealler üzerinden inceleyerek bazı çeviri önerileri sunmaya çalıştık.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altuntaş, Halil, & Şahin, Muzaffer. (2011). Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’ân-ı Kerim Meâli (12. bs).
- Ateş, Süleyman. (1983). Kur’ân-ı Kerîm ve Yüce Meâli. Kılıç Kitabevi.
- Feyizli, Hasan Tahsin. (2017). Feyzü’l-Furkân (6. bs). Server Yayınları.
- Feyyûmî, Ebü’l-Abbâs Hatîbüddehşe Ahmed b. Muhammed b. Alî. (t.y.). el-Misbâḥu’l-Münîr. Yûsuf eş-Şeyh Muhammed (thk.). el-Mektebetu’l-Asriyye.
- Ḥasan, Abbâs. (t.y.). en-Naḥvu’l-Vâfî (C. 4). Dâru’l-Maârif.
- Huriye bt. Müferrec Sa‘dî. (2012). -Levlâ- Envâuhâ ve Ahkâmuhâ’n-Nahviyye, Mecelletu Kulliyyeti Dâru’l-Ulûm.
- İbn Fâris, Ebü’l-Hüseyn Ahmed b. Fâris b. Zekeriyyâ b. Muhammed er-Râzî el-Kazvînî el-Hemedânî. (1997).eṣ-Ṣâḥibî fî fıḳhi’l-luġa, Muhammed Beydûn (thk.).
- İbn Hişâm, Ebû Muhammed Cemâlüddîn Abdullâh b. Yûsuf b. Ahmed b. Abdillâh b. Hişâm el-Ensârî el-Mısrî. (1985). Muġni’l-Lebîb ʻan Kutubi’l-Eʻârîb. Mâzin Mübârek (thk.). Dâru’l-Fikr.
- İbn Manẓûr, Ebü’l-Fazl Cemâlüddîn Muhammed b. Mükerrem b. Alî b. Ahmed el-Ensârî er-Rüveyfiî. (1414). Lisânü’l-ʿArab (C. 7). Dâru Sadr.
- İbnu’s-Serrâc, Ebû Bekr Muhammed b. es-Serî b. Sehl el-Bağdâdî. (t.y.). el-Uṣûl fi’n-Naḥv (C. 2). Abdulhuseyn el-Fetlî (thk.). Müessestu’r-Risâle.