Apokrif Eserlerden Beslenen Meryem Kültü

Apocryphal Works are texts thar are not included in the Holy Bible but hold religious significance in some Christian communities. Among these texts are narratives about the life of the mother of Jesus Mary. Particularly, some apocryphal Works contain accounts of Mary’s life, miracles, and details related to the birth of Jesus. These Works have influenced the shaping of Mary’s life and the formation of a cult around her over time, especially in Christian communities such as Catholic Church, which holds Mary in high esteem. These apocryphal texts not only contributed to the formation of a cult but also played a role in the dogmatization of beliefs about Mary in Catholicism, as they contain the seeds of beliefs related to her. Works that depict Mary’s life can be categorized into two groups: Infancy Gospels, which focus on her birth and youth, and Works that depict her later life, known as the “Dormition Tradition”. Some Infancy Gospels, focus on Mary as the central character and narrate events through her life. Among these, the most well-known and widespread is the Infancy Gospel of James. In this study, in addition to the Infancy Gospel of James, the Gospel of Pseudo-Matthew is also considered deu to its contribution to the formation of the cult of Mary. In Catholicism, the death and assumption of Mary were declared as dogma, a belief essential to the faith, in 1950. The oldest sources nourishing this belief are apocryphal Works. Within the scope of this article and fort he understanding of the subject, the works “Mary’s Repose” and the “Six Books Dormition Apocryphon”, which depict the end of Mary’s life, will be discussed. These Works provide information about Mary’s death ans assumption into heaven that is not found in canonical sources or early Christian records.

Apokrif eserler, Kutsal Kitap’ta yer almayan ancak bazı Hristiyan topluluklarında dini öneme sahip olan metinlerdir. Bu metinler arasında İsa’nın annesi Meryem’in yaşamına dair anlatımlar bulunur. Özellikle bazı apokrif eserlerde Meryem’in yaşamına, mucizelerine ve İsa’nın doğumuyla ilgili detaylara dair anlatılar bulunmaktadır. Bu eserler, Katolik Kilisesi gibi Meryem’e büyük önem veren Hristiyan topluluklarında Meryem’in hayatının şekillenmesine ve zamanla onunla ilgili bir kült oluşumunu etkilemiştir. Bahse konu olan apokrifler sadece bir kült oluşturmakla kalmayıp Katoliklikte Meryem’le ilgili inanç esaslarının nüvelerini içinde barındırmasından dolayı bu inançların dogmalaşmasında etkin olmuştur. Meryem’in hayatına yer veren eserler iki kategoride ele alınabilir. Onun doğumu ve gençliğini ele alan çocukluk İncilleri ile hayatının sonuna yer veren ve “Uyku Geleneği” (Dormition Tradition) olarak adlandırılan eserler grubudur. İsa’nın çocukluğuna yer vermesinden dolayı Çocukluk İncilleri olarak adlandırılan bazı apokrif metinlerde ana kahraman Meryem’dir ve anlatı onun hayatı üzerinden akar. Bunlardan en bilinen ve yaygın olanı Yakup İncilidir. Bu çalışmada, Meryem kültünün oluşumuna katkısından dolayı Yakup İnciline ek olarak Sözde Matta İncili de ele alınmıştır. Katoliklerde, Meryem’in ölümü ve göğe yükselmesi 1950 yılında dogma yani bir inanç esası olarak ilan edilmiştir. Bu inanç esasını besleyen en eski kaynaklar ise apokrif eserlerdir. Makale kapsamından ve konunun anlaşılmasından dolayı Meryem’in hayatının sonunu ele alan eserler arasından” Book of Mary’s Repose” (Meryem’in Uykusu) ve “Six Books Dormition Apocryphon” (Meryem’in Uykusunu anlatan Altı Apokrif Eser) eserleri ele alınacaktır. Bu eserler, kanonik kaynaklarda ve erken dönem Hristiyan kayıtlarında yer almayan Meryem’in vefatı ve göğe yükselmesiyle ilgili bilgileri bize sunmaktadır.