Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretmenlerinin Kullandıkları Öğretim Yöntem ve Teknikleri Üzerine Nitel Bir Araştırma

Bu çalışmada, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretmenlerinin derslerde tercih ettikleri yöntem ve tekniklerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenen Kahramanmaraş merkez ilçelerinde görev yapan 13 DKAB dersi öğretmeninden oluşmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması deseninin tercih edildiği araştırmada, veriler çalışma grubunda yer alan öğretmenlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve katılımcıların 10’unun derslerinde gerçekleştirilen gözlemlerle toplanmıştır. Araştırma verileri, betimsel ve içerik analizi teknikleri birlikte kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların derste kullanacakları yöntem ve teknik seçimlerinde; öğrenci özellikleri, konu, öğrenme ortamının imkânları, kazanımlar, kendi özellikleri ve deneyimleri etkili faktörlerdir. Öğrenme ortamı, öğrenci, ders süresi vb. hususlarda karşılaşılan sorunlar da katılımcıların yöntem ve teknik seçiminde etkili olmaktadır. Katılımcıların tamamı din öğretiminde yöntem ve teknik çeşitliliğinin sağlanması, daha çok öğrenci merkezli yaklaşımların kullanılması gerektiğini düşünmektedir. Bununla birlikte, katılımcılar derslerde en sık anlatım ve soru-cevap yöntemlerini kullanmaktadır. Tartışma, grup çalışması/iş birliğine dayalı öğrenme, örnek olay incelemesi, gezi-gözlem, eğitsel oyunlar gibi diğer yöntem ve teknikler ise bazı katılımcılar tarafından farklı sıklıklarda derslerde tercih edilmektedir. Ayrıca katılımcıların DKAB derslerinde, genel olarak öğrenci merkezli yöntem ve teknikleri yeterli düzeyde kullanmadığı; öğrenci merkezli yöntem ve teknikler kullanılırken çoğu zaman öğrenme- öğretme sürecine aktif öğrenci katılımının yeterli düzeyde sağlanamadığı, planlı bir sürecin yürütülemediği ve yöntemlerin doğru ve başarılı bir şekilde uygulanamadığı söylenebilir. Çalışmanın katılımcı öğretmenler, gözlem yapılan öğrenme ortamları ve kullanılan veri toplama araçlarıyla sınırlı olduğu ve bulguların bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği de belirtilmelidir.

This study aims to reveal the methods and techniques preferred by Religious Culture and Ethics (DKAB) teachers in lessons. The study group consists of 13 DKAB teachers working in Kahramanmaraş, selected using a purposive sampling method. This study used a multiple case study design, with data collected through semi-structured interviews with the teachers and observations of lessons by 10 participants. The research data were analyzed using descriptive and content analysis techniques. According to the research results, the factors that influence the participants’ choice of methods and techniques to be used in class are student characteristics, subject matter, learning environment opportunities, learning outcomes, and their own characteristics and experiences. Problems encountered in the learning environment, students, class duration, etc., also influence the participants’ choice of methods and techniques. All participants believe that diversity in methods should be ensured in religious education and that more student-centered approaches should be used. However, participants most frequently use the lecture and question-and-answer methods in their lessons. Methods, like discussion, group work, case studies, field trips, and educational games, are preferred by some participants with varying frequency in lessons. Additionally, it can be said that participants often use student-centered methods insufficiently in DKAB classes, with limited active student participation in the learning-teaching process, a lack of planning, and ineffective implementation. Also, the study is limited to the participant teachers, observed learning environments, and data collection tools, and findings should be interpreted accordingly.