Siyer Usûlü ve Din Eğitimi Açısından Peygamberimizin Hayatı İsimli Ders Kitabının Değerlendirilmesi (TYMM Kapsamında Hazırlanan 9. Sınıf Ders Kitabı)

Bu çalışma 2024 yılında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) çerçevesinde hazırlanarak liselerde okutulmaya başlanan 9. sınıf Peygamberimizin Hayatı ders kitabını hem siyer usûlü hem de din eğitimi ilkeleri açısından eleştirel bir bakışla değerlendirmektedir. Kitapta yer alan içerikler tarihî bağlamlandırma, objektiflik, kaynak tenkidi, anakronizm ve mezhebî/siyasi etkiler açısından değerlendirilmiştir. Ayrıca pedagojik açıdan öğrenci seviyesine uygunluk, değer aktarımı, eleştirel düşünme ve öğrenciyi aktif öğrenmeye yönlendirme kriterleri de dikkate alınmıştır. Çalışmada, ders kitabının Hz. Peygamber’in hayatını öğrencilerin imanî gelişimini destekleyecek şekilde sunduğu; ancak tarihî verilerin aktarımında yer yer metodolojik sorunlar taşıdığı vurgulanmaktadır. Özellikle kaynak çeşitliliği, rivayetlerin tenkidi ve tarihsel bağlamın açıklanmasında eksiklikler olduğu belirtilmektedir. Bununla birlikte kitap, öğrencilerin değerler eğitimi açısından kazanımlar elde etmelerine imkân tanımakta; Hz. Peygamber’in örnekliği üzerinden ahlaki tutum ve davranışların geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Ancak tarihî rivayetlerin aktarımında kaynak tenkidi yapılması, rivayetlerin tarihsel bağlam göz önünde bulundurularak açıklanması, siyer usûlüne bağlı kalınması ve pedagojik açıdan daha interaktif bir öğrenme modeline yer verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. Sonuç olarak, bu ders kitabı değerler eğitimi bakımından katkı sağlamakla birlikte, akademik siyer usûlüne daha sıkı bağlılık ve interaktif pedagojik yöntemlere daha fazla yer verme ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Çalışma, siyer ders kitaplarının hazırlanmasında disiplinler arası bir yaklaşımın gerekliliğini ve hem ilmî hem de pedagojik boyutların birlikte ele alınmasının zorunlu olduğunu göstermektedir.

Our study critically evaluates the 9th grade textbook on The Life of the Prophet, which was prepared in 2024 within the framework of the Turkey Century Education Model (TYMM) and began to be taught in high schools, from the perspectives of both sirah methodology and religious education principles. The contents of the book have been evaluated in terms of historical contextualization, objectivity, source criticism, anachronism, and sectarian/political influences. In addition, pedagogical criteria such as suitability for the student level, value transfer, critical thinking and directing students towards active learning have also been taken into account. The study emphasizes that the textbook presents the life of the Prophet in a way that supports students’ faith development, but that there are methodological problems in the transmission of historical data in places. In particular, it is stated that there are deficiencies in the diversity of sources, the critique of narrations, and the explanation of the historical context. Nevertheless, the book enables students to gain knowledge in terms of values education and contributes to the development of moral attitudes and behaviors through the example of the Prophet. However, it is concluded that the transmission of historical narratives requires source criticism, explanations of the narratives considering their historical context, adherence to the sirah methodology, and the inclusion of a more interactive learning model from a pedagogical perspective. As a result, while this textbook contributes to values education, it reveals the need for stricter adherence to the academic sirah methodology and greater emphasis on interactive pedagogical methods. The study demonstrates the necessity of an interdisciplinary approach in the preparation of sirah textbooks and the imperative of addressing both scientific and pedagogical dimensions together.