Işıkdoğan, D. (2022). Islah Önerileri Bağlamında Medrese Eğitiminde Yenilenme. İstanbul: Lisans Yayıncılık, 298 s.

Yıl 2025, Sayı: 20, 459 - 464, 31.12.2025

Leyla Kozan

https://doi.org/10.53112/tudear.1783773

Öz

Osmanlı medreselerinin XIX. yüzyıldaki dönüşüm tartışmaları, Davut Işıkdoğan’ın çalışmasında üç risale üzerinden yeniden incelenmektedir. Islah önerileri bağlamında Medrese Eğitiminde Yenilenme adlı kitap, İslam toplumunda tarih boyunca eğitim öğretim vazifesini yerine getiren kurumlar olan medreseleri ve medreselere yönelik yapılan ıslahat çalışmalarını konu edinmiştir. Eser, Osmanlı döneminde medreselerin geçirdiği süreçleri ve dönemsel değişimler sonucunda doğan ıslahat ihtiyaçlarını ortaya koyduktan sonra yapılan ıslahat önerilerini kategorize ederek ele almıştır. Osmanlı Devleti’nin eğitim alanında yaptığı ıslahatlara fikirsel temel oluşturan üç çalışmaya (Köprülü Şeyh Ali Efendizade Hoca Muhyiddin Efendi’nin Medreselerin Islahı adlı risalesi, Aydın Mebusu Mehmed Ubeydullah Efendi’nin Islah-ı Medaris-i Kadime adlı risalesi, Eşref Efendizade Mehmed Şevketi Efendi’nin Medaris-i İslamiye Islahat Programı) kitapta ıslahat önerileri bağlamında tam metin olarak yer verilmiştir. Transkribe edilerek günümüz Türkçesine çevrilen bu üç eser, metin içerikleri dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Eğitimde yenilenme hareketlerini medrese örneğinde görme imkânı sunan eser, medrese tarihi, eğitim reformları Osmanlı Dönemi eğitim ve din eğitimi alanında çalışan araştırmacılar için hem tarihsel analiz hem de uygulama perspektifi sunan bir kaynak niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim , Medrese , Islahat

Işıkdığan, D. (2022). Renewal in Madrasa Education in the Context of Reform Proposals. Istanbul: Lisans Publishing, 298 p.

Öz

Davut Işıkdoğan’s work reexamines the debates surrounding the transformation of Ottoman madrasas in the 19th century through three treatises. In the context of reform proposals, the book, “Renewal in Madrasah Education,” examines madrasas, institutions that have historically fulfilled the role of education in Islamic society, and the reform efforts undertaken for them. After outlining the processes that madrasas underwent during the Ottoman period and the reform needs that arose as a result of these periodic changes, the work then categorizes and discusses the reform proposals. Three works that formed the intellectual basis for the educational reforms implemented by the Ottoman Empire (Köprülü Şeyh Ali Efendizade Hoca Muhyiddin Efendi’s treatise titled “Islah of Madrasas”; Aydın Deputy Mehmed Ubeydullah Efendi’s treatise “Islah-ı Medaris-i Kadime”; and Eşref Efendizade Mehmed Şevketi Efendi’s “Medaris-i İslamiye Reform Program”) are included in full text in the context of reform proposals. These three works, transcribed and translated into contemporary Turkish, are evaluated individually based on their textual content. Offering an opportunity to examine educational renewal movements through the example of the madrasah, the book serves as a resource offering both historical analysis and practical perspectives for researchers working on madrasah history, educational reforms, Ottoman-era education, and religious education.

Anahtar Kelimeler

Education , Madrasa , Reform

Kaynakça

• Işıkdoğan, D. (2022). Islah Önerileri Bağlamında Medrese Eğitiminde Yenilenme. İstanbul: Lisans Yayıncılık, 298 s.