TÜRKİYE’DE CAMİ GÖREVLİLERİNİN YETİŞTİRİLMESİ VE İSTİHDAMI (1924- 2014)
Öz
Türkiye’de dini konularda uzman ve din görevlisi
yetiştirme faaliyetleri “Tevhid-i Tedrisat Kanunu’na” dayanılarak din eğitimi
veren kurumlar tarafından yerine getirilmektedir. Din hizmetlerinin yerine
getirilmesi ve din görevlileriyle ilgili yetkiler, Mart 1924’te kurulan Diyanet
İşleri Başkanlığı’na verilmiştir. Araştırma, tarama modelinde doküman analizi
yöntemi kullanılarak hazırlanmıştır. Çalışmada 1924-2014 arasında “İmam-Hatip”
ve “Müezzin-Kayyım” kadrolarında görev yapan personelin eğitimi, istihdamı
konusu, tek partili ve çok partili dönemlerde personel sayısındaki değişmeler,
yıllara göre tablolar halinde değerlendirilmiştir. 18 Mart 1924’ten itibaren
“Din Görevlilerinin” köylerdeki camilere görevlendirilmeleri Köy Kanunu’na göre
yapılmıştır. 1931’de camiler ve cami görevlileri Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne
devredilmiş, bu uygulama 1950’ye kadar sürmüştür. 1932’den 1949’a kadar “Ezan”,
“Kamet” ve “Tekbir” Türkçe okunmuş, Türkçe okumayan cami görevlilerine çeşitli
cezalar uygulanmıştır. 1930’lu ve 1940’lı yıllar, din eğitimi ve dini hayatla
ilgili bazı yasak ve baskıların uygulandığı dönem olmuştur. 1924’te yaklaşık
4.500 olan cami görevlilerinin sayısı 2014 yılına gelindiğinde yaklaşık
120.000’e ulaşmıştır.
Anahtar Kelimeler
Din görevlileri, ilahiyat, imam-hatip, müezzin-kayyım, eğitim
Kaynakça
- Aksoy, M. (1998). Şeyhülislamlıktan Bu Güne-Şeyhülislamlıktan Diyanet İşleri Başkanlığı’na Geçiş. Köln: Önel.
- Aras, İ. (2010). “Cumhuriyet Dönemi’nde Din Görevlilerinin Yetiştirilmesi ve İstihdamı” (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
- Ay, M. E. (2005). Problemleri ve Beklentileriyle Türkiye’de Kur’an Kursları. Bursa: Düşünce Kitabevi Yayın-Dağıtım.
- Ayhan, H. (1999). Türkiye’de Din Eğitimi. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Vakfı.
- Bulut, M. (1997). DİB’in Yaygın Din Eğitimindeki Yeri. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- DGS, (2014). 2014 DGS (Dikey Geçiş Sınavı) Yerleştirme Kılavuzu. (2014). ÖSYM, Ankara.
- DİB 1, (2015). http://www.diyanet.gov.tr/tr/kategori/istatistikler/136, Erişim Tarihi: 25.01.2015.
- DİB 1991, (1992). DİB 1991 Yılı İstatistikleri. (1992). DİB APK Daire Başkanlığı, Ankara.
- DİB 2001, (2002). DİB 2001 Yılı İstatistikleri. (2002). DİB APK Daire Başkanlığı, Ankara.
- DİB 2006, (2007). DİB 2006 Yılı İstatistikleri. (2007). DİB Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı, Ankara.