Yıl 2019, Cilt 0 , Sayı 8, Sayfalar 159 - 172 2019-12-29

A measurement development study on charismatic prophet image: sample of the prophet muhammad
Karizmatik peygamberlik imajı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Hz. Muhammed örneği

Hakkı Karaşahin [1]


Since Max Weber, the theoretical interest in the problem of charismatic properties of the prophets has been on the rise in sociology of religion. Using valid and reliable quantitative measurement tools, the trend towards the research of the imagination, beliefs and understanding of prophetic charisma in societies has remained very weak. This research aims to the first step towards fullfiling such a need. This research tries to show how can a valid and reliable measurement tool be developed in understanding and explaining attitudes and behaviors related to Muhammad's (pbuh) charismatic structural features? It seeks to understand the problem of what are the different factors or components of the charisma of the Prophet? As a result, in the framework of the charisma theory of the Weberian approach, measurement instruments were developed to measure beliefs and attitudes about the charismatic properties of the Prophet. The four-dimensional, highly valid and reliable measurement of the image charismatic prophethood was obtained: "dimension of charismatic prophethood”, “dimension of charismatic individual”, “dimension of charismatic social”, "dimension of charismatic leadership”. The results of the factor and reliability analysis proves that it is possible to research the charismatic structural features of Muhammad (pbuh) with these developed measurements
Din sosyolojisinde peygamberlerin karizmatik özellikleri sorununa kuramsal olarak Max Weber’den beri ilgi gittikçe artmıştır. Geçerli ve güvenilir nicel ölçme araçları kullanılarak toplumların karizmatik peygamber tasavvur, inanç ve anlayışlarını araştırma yönünde eğilim çok zayıf kalmıştır. İşte bu araştırma böyle bir eksikliği giderme yönünde atılmış bir adımın parçası olmayı amaç edinmektedir. Araştırma, Hz. Muhammed’in karizmatik yapısal özellikleriyle ilgili tutum ve davranışları anlamada ve açıklamada elverişli nasıl geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilebilir? Peygamber karizmasının farklı faktörleri veya bileşenleri nelerdir? şeklindeki problemlere cevap aranmaktadır. Sonuçta Weberci yaklaşımın karizma kuramı çerçevesinde Hz. Muhammed’in karizmatik özellikleriyle ilgili inanç ve tutumları ölçen ölçme araçları geliştirilmiştir. “Karizmatik peygamberlik boyutu”, “karizmatik bireysel boyutu”, “karizmatik toplumsal boyutu”, “karizmatik liderlik boyutu” şeklinde dört boyutlu oldukça yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir bir karizmatik peygamberlik imajı ölçeği elde edilmiştir. Faktör ve güvenirlik analizi sonuçları, Hz. Muhammed’in karizmatik yapısal özelliklerini geliştirilen bu ölçeklerle araştırmanın mümkün olduğu ispatlamıştır.
  • Akyüz, N. (2009). Gecekondularda dini hayat ve kentlileşme. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
  • Balcı, A. (2001). Sosyal bilimlerde araştırma-yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Bendix, R. (1978). Max Weber: An intellectual potrait. Berkeley, Los Angeles, London: University of California.
  • Büyüköztürk, Ş. (2003). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık,
  • Çoştu, Y. (2011). Toplumsallaşma ve dindarlık (Samsun örneği). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı.
  • Friedland, W. H., (1964). For a sociological concept of charisma. Social Forces, 43/1, 18-26.
  • Glock, C. Y. & Stark, R. (1965). Region and society in tension. Chicago: Rand McNally.
  • Glock, C. Y. & Stark, R. (1979). Anti-semitism in america. New York, London: Harper & Row.
  • Gustav M. (1994). Dinî sosyoloji. M. Aydın (Çev.). Konya: Tekin kitabevi.
  • Günay, Ü. (1999). Erzurum ve çevresinde dinî hayat. İstanbul: Erzurum Kitaplığı.
  • Karagöz, E. Ö. (2003). Max Weber’de anlayış sosyolojisi ve din olgusu. İstanbul: Derin.
  • Karaşahin, H. (2007). Bir batı anadolu kasabasında dinî hayat –Gördes örneği-. Ankara: Birleşik.
  • Koştaş, M. (1995). Üniversite öğrencilerinde dine bakış. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı.
  • Köktaş, E. (1993). Türkiye’de dinî hayat. İstanbul: İşaret Yayınları.
  • Kurt, A. (2009). İş adamlarında dindarlık ve dünyevileşeme. Bursa: Emin Yayınları.
  • Lenski, G. (1963). The religious factor. Garden City, New York: Doubleday & Company.
  • Lukes, S. (1995). Bireycilik. İ. Serin (Çev.). Ankara: Ark Yayınevi.
  • Robinson, J. P. & Shaver, P. R. (1972). Measures of social psychological attitudes. Michigan: University of Michigan.
  • Stark, R.- Glock, C. Y. (1968). American piety: the nature of religious commitment. Berkeley and Los Angeles: University of California Press.
  • Taş, K. (2002). Türk halkının gözüyle diyanet. İstanbul, İz Yayıncılık.
  • Taş, K. (2005). Üniversite gençliğinin dindarlık kriterleri. Ankara: Alter Yayınları.
  • Tavşancıl, E. (2006). Tutumların ölçülmesi ve spss ile veri analizi, Ankara: Nobel Yayınları.
  • Tezbaşaran, A. A. (1997). Likert tipi ölçek geliştirme kılavuzu. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
  • Uçar, R. (2014). Güç ve değer ilk dönem islam toplumu üzerine sosyolojik bir çözümleme. Ankara: Berikan Yayınevi.
  • Ünal, S. (2011), Dinsel bireycilik, İstanbul: Açılım Kitap.
  • Üskül, Z. Ö. (2003). Bireyselciliğe tarihsel bakış. İstanbul: Büke Yayınevi.
  • Wach, J. (1990). Din sosyolojisi. Ü. Günay (Çev.). Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yayınları.
  • Walter R. Brog-Meredith D. Gall, Educational Research an Introduction, New York, London, 1983.
  • Weber, M. (1993). Sosyoloji yazıları. T. Parla (Çev.). İstanbul: İletişim.
  • Weber, M. (1995). Toplumsal ve ekonomik örgütlenme kuramı. Ö. Ozankaya (Çev.). Ankara: İmge Kitabevi.
  • Weber, M. (2012). Ekonomi ve toplum. L. Boyası (Çev.). I, İstanbul: Yarın.
  • Wilson, B. R. (1975). The Noble Savages: The Primitive Origins of Charisma and Its Contemporary Survival. Berkeley, Los Angeles, London: University of California.
Birincil Dil tr
Konular Din Bilimi
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Yazar: Hakkı Karaşahin (Sorumlu Yazar)
Kurum: İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 29 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { tudear667055, journal = {Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi}, issn = {2149-9845}, address = {tudear@gmail.com}, publisher = {Mehmet BAHÇEKAPILI}, year = {2019}, volume = {0}, pages = {159 - 172}, doi = {}, title = {Karizmatik peygamberlik imajı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Hz. Muhammed örneği}, key = {cite}, author = {Karaşahin, Hakkı} }
APA Karaşahin, H . (2019). Karizmatik peygamberlik imajı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Hz. Muhammed örneği. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi , 0 (8) , 159-172 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tudear/issue/51238/667055
MLA Karaşahin, H . "Karizmatik peygamberlik imajı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Hz. Muhammed örneği". Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 0 (2019 ): 159-172 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tudear/issue/51238/667055>
Chicago Karaşahin, H . "Karizmatik peygamberlik imajı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Hz. Muhammed örneği". Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 0 (2019 ): 159-172
RIS TY - JOUR T1 - Karizmatik peygamberlik imajı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Hz. Muhammed örneği AU - Hakkı Karaşahin Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 159 EP - 172 VL - 0 IS - 8 SN - 2149-9845- M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi Karizmatik peygamberlik imajı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Hz. Muhammed örneği %A Hakkı Karaşahin %T Karizmatik peygamberlik imajı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Hz. Muhammed örneği %D 2019 %J Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi %P 2149-9845- %V 0 %N 8 %R %U
ISNAD Karaşahin, Hakkı . "Karizmatik peygamberlik imajı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Hz. Muhammed örneği". Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 0 / 8 (Aralık 2019): 159-172 .
AMA Karaşahin H . Karizmatik peygamberlik imajı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Hz. Muhammed örneği. TUDEAR. 2019; 0(8): 159-172.
Vancouver Karaşahin H . Karizmatik peygamberlik imajı üzerine bir ölçek geliştirme çalışması: Hz. Muhammed örneği. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi. 2019; 0(8): 172-159.