The Effect of Adolescents’ Sports Habit on Self-Perception, Self-Esteem and Quality of Life

Öz

Aim: The aim of this research is to examine the effects of adolescents’ sports habits on self-perception, self-esteem and quality of life. Material and Methods: Cross-sectional research was carried out with high school students (n=1407) in the 14-18 age group (9th, 10th, 11th and 12th grades) studying in four high schools (a Vocational and Technical Anatolian High School, a Sports High School, a Science High School and a Private High School) determined according to their socio-demographic characteristics. “Introductory Information Form”, “Rosenberg Scale of Self-Esteem’’, “Body Image Scale” and “KINDL Quality of Life Scale” were used as data collection tools. Analysis of the data; number-percentage distributions, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis and Spearman’s Rho Correlation tests were made using. Results: The mean age of the adolescents included in the study was 16.00±1.07 years; It was found that 44.8% were girls, 55.2% were boys, and 67.4% had normal BMI. Adolescents; It was determined that 73.8% of them did sports and 26.9% of those who did sports played football. It was determined that the adolescent’s gender (p<0.001), doing sports (p<0.001) and school success (p<0.001) affected self-esteem, body image and quality of life. It was determined that as the body perceptions of the adolescents increased, their quality of life (p<0.001) and self-esteem (p<0.001) increased. Conclusion: It was determined that the state of doing sports of the adolescents affected their self-esteem, body image and quality of life. In addition, it was determined that the positive body perception of adolescents had a positive effect on their quality of life and self-esteem.

Anahtar Kelimeler

• Adolescent
• Doing Sports Habit
• Self Perception
• Self-Esteem
• Quality of Life

Adölesanların Spor Yapma Alışkanlığının Benlik Algısı, Benlik Saygısı ve Yaşam Kalitesine Etkisi

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, ergenlerin spor yapma alışkanlığının benlik algısı, benlik saygısı ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tipte olan araştırma, sosyo-demografik özelliklerine göre belirlenen dört lisede (bir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, bir Spor Lisesi, bir Fen Lisesi ve bir Özel Lise) öğrenim gören 14-18 yaş grubundaki (9., 10., 11. ve 12. sınıf) lise öğrencileri (n=1407) ile yürütüldü. Verilerin toplanmasında; “Tanıtıcı Bilgiler Formu”, “Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği”, “Beden Algısı Ölçeği” ve “KINDL Yaşam Kalitesi Ölçeği” kullanıldı. Verilerin analizi; sayı–yüzde dağılımları, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Spearman Rho Korelasyon testleri kullanılarak yapıldı. Bulgular: Araştırma kapsamına alınan ergenlerin yaş ortalaması 16.00±1.07 yıl olup, %44.8’nin kız, %55.2’sinin erkek, %67.4’ünün BKI değerinin normal olduğu bulundu. Ergenlerin; %73,8’inin spor yaptığı, spor yapanların %26,9’unun ise futbol oynadığı saptandı. Ergenin cinsiyeti (p<0.001), spor yapma durumu (p<0.001) ve okul başarı durumunun (p<0.001) benlik saygısı, beden algısı ve yaşam kalitesini etkilediği saptandı. Ergenlerin beden algıları arttıkça yaşam kalitelerinin (p<0.001) ve benlik saygılarının (p<0.001) arttığı belirlendi. Sonuç: Ergenlerin spor yapma durumunun benlik saygısı, beden algısını ve yaşam kalitesini etkilediği belirlendi. Ayrıca ergenlerin beden algılarının olumlu olmasının yaşam kalitesi ve benlik saygısı üzerinde de olumlu etkisi olduğu saptandı.

Anahtar Kelimeler

• Ergen
• Spor Yapma Alışkanlığı
• Benlik Algısı
• Benlik Saygısı
• Yaşam Kalitesi

Kaynakça

1. Yerlikaya İ. Ergenlerde psikolojik belirtilerin incelenmesi: Adıyaman ili örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2020;53:533-556.
2. Kuzucu Y, Gülcü M, Adalı E, Özer E. Ergenlerde Benlik Saygısı ve Sosyal Desteğin Depresyon Semptomlarıyla İlişkisi: Yaşam Amaçlarının Aracılık Rolü. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2020;4(1):79-106.
3. Çavuşoğlu H. Yaş Dönemlerine Göre Büyüme ve Gelişme. Çocuk Sağlığı Hemşireliği, 10. Baskı, Cilt 1. Sistem Ofset Basımevi, Ankara; 2013: 106-112.
4. Şahin Altun Ö, Okursoy G, Olçun Z, Asi Karakaş S, Karaman Özlü Z. Ergenlerde Depresyon Ve Benlik Saygısı Arasındaki İlişki. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;1(1):8-13.
5. Cihangir Çankaya Z, Meydan B. Ergenlik döneminde mutluluk ve umut. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2018;17(65):207-222.
6. Kaya Y, Öz F. Ergenlerin benlik algısı üzerinde algılanan ebeveyn tutumlarının ve bağlanma stillerinin rolü: Bir yapısal eşitlik modellemesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2020;11(2):106-114.
7. Çoban Ü, Bayazıt B, Atalı L, Uca, M. Üniversite öğrencilerinin spora yönelik tutumlarının benlik saygısı düzeyine etkisinin incelenmesi (Doğu Marmara Bölgesi Üniversiteleri Örneği). Turkish Studies. 2020;15(1):105-116.
8. Soylu Y, Atik F, Öçalan M. Ergenlerin Sosyal Görünüş Kaygısı Düzeylerinin İncelenmesi (Kırıkkale İli Örneği). Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 2017;1:38-45.

9. Çiftçi H. Ergenlerin Benlik Saygısı Düzeylerinin Karşılaştırılması Meslek Yüksekokulu ve Meslek Lisesi Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2018;17(68):1648-1665.
10. Ibili E, Billinghurst M. The Relationship between Self-Esteem and Social Network Loneliness: A Study of Trainee School Counsellors. Malaysian Online Journal of Educational Technology. 2019;7(3):39-56.
11. Yavuz C, Yücel AS. Spor Yöneticiliği Bölümü Öğrencilerinin Spora Yönelik Tutumlarının Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2019;18(72):1902-1910.
12. Koçak ÇV, Çakır F. Ergenlerde Spor, Sosyal Kaygı ve Okul Tükenmişliği İlişkisi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2020;18(4):166-179.
13. Alic J, Ivkovic G, Mavra N. Correlation Between Physical Activity And Self Esteem In Female Students Of The University Of Zadar. Sport Science. 2019;12(1):46-51.
14. Çuhadaroğlu F. Adölesanlarda benlik saygısı. Yayınlanmamış uzmanlık tezi. Hacettepe Üniversitesi, Ankara, 1986.
15. Hovardaoğlu S. Vücut algısı ölçeği. Psikiyatri, Psikoloji, Psikofarmakoloji (3P) Dergisi. 1992;1(1):11–26.
16. Eser E, Yüksel H, Baydur H, Erhart M, Saatlı G, Cengiz Özyurt B, Özcan C, Sıeberer UR. Çocuklar için genel amaçlı sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ölçeği (Kid-KINDL) Türkçe sürümünün psikometrik özellikleri. Türk Psikiyatri Dergisi. 2008;19:409-17.
17. Das JK, Salam RA, Thornburg KL, Prentice AM, Campisi S, Lassi ZS, Koletzko B, Bhutta ZA. Nutrition in adolescents: Physiology, metabolism, and nutritional needs. New York Academy of Sciences. 2017;1393;21–33.
18. Yavuzer H. Çocuk Psikolojisi, 41. Baskı, Remzi Kitapevi, İstanbul; 2017: 262-302.
19. Kılıçarslan S, Sanberk İ. Ergen bireylerin benlik saygısı, beden kitle indeksi ve yaşam kalitesi ilişkisinin incelenmesi. Journal of Human Sciences. 2016;13(2):3211-3220.
20. Collaboration TERF. Separate and combined associations of body-mass index and abdominal adiposity with cardiovascular disease: Collaborative analysis of 58 prospective studies. Lancet. 2011;377:1085–1095.
21. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Obezite. (Erişim Tarihi: 01.02.2022, https://www.temd.org.tr/admin/uploads/tbl_bilgi/20180618102500-2018tbl_bilgie7ace602ff.pdf)
22. Arslan M. Lise Öğrencilerinin Beden Algısı Ve Yeme Tutumunun İncelenmesi ve Bunların Bki (Beden Kitle İndeksi) İle İlişkisinin Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi. 2020;11(26):107-117.
23. Çebi M, Yamak B, Öztürk M. 11-14 Yaş Çağındaki Çocukların Spor Yapma Alışkanlığının Duygu Kontrolü Üzerine Etkilerinin İncelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2016;5(2):468-482.
24. Başkara SV. Özsaygının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2002.
25. Yücalan Ö. Üniversite öğrencilerinin yakın ilişkilerinin bazı değişkenler ve baskın ben durumları açısından incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, 2007.
26. Yegül IB. Liseli erkek sporcular ile sporcu olmayan bireylerin benlik saygısı ve atletik yeterlik puanlarının karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 1999.
27. Erdoğanoğlu Y, Tunç Ü. Vücut Geliştirme Egzersiz Programı Uygulayan Bireylerde Beden Algısı ve Benlik Saygısı. Spor Hekimliği Dergisi. 2020;55(2):79-85.
28. Govender K, Naicker SN, Meyer-Weitz A, Fanner J, Naidoo A, Penfold WL. Associations between perceptions of school connectedness and adolescent health risk behaviors in South African high school learners. J Sch Health. 2013;83:614-622.
29. Dil S, Gönen Şentürk S, Aykanat Girgin B. Çankırı ilinde ergenlerin benlik saygısı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının riskli sağlık davranışları ve bazı sosyodemografik özelliklerle ilişkisi. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 2015;16:51-59.
30. Aşçı FH. Fiziksel benlik algısının cinsiyete ve fiziksel aktivite düzeyine göre karşılaştırılması. Hacettepe J Sport Sci. 2004;15(1):39-48.
31. Olivardia R, Pope HG, Borowiecki JJ, Cohane GH. Biceps and body image: the relationship between muscularity and self-esteem, depression, and eating disorder symptoms. Psychol Men Masc. 2004;5(2):112-20.
32. Goldbeck L, Schmitz TG, Besier T, Herschbach P, Henrich G. Life Satisfaction Decreases During Adolescence. Quality of Life Research. 2007;16:969-979.
33. Moksnes UK, Espnes GA. Self-esteem and life satisfaction in adolescents-gender and age as potential moderators. Quality of Life Research. 2013;22(10):2921-2928.
34. Genç A, Şener Ü, Karabacak H, Üçok K. Kadın ve erkek genç erişkinler arasında fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi farklılıklarının araştırılması. Kocatepe Tıp Dergisi. 2011;12(3):145-150.
35. Ergül OK, Alp H, Çamlıyer H. Üniversite gençliğinin sportif rekreasyon etkinliklerine yönelik ilgileri ve katılma düzeylerinin belirlenmesi. Journal of Tourism Theory and Research. 2015;1(2):105-115.
36. Yayan E, Altun E. Malatya il merkezinde ilköğretim 6.7.8. sınıflarında öğrenim gören öğrencilerin yaşam kalitesi ve etkileyen bazı sosyo demografik özelliklerin belirlenmesi. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2013;2(2):42-49.
37. Gökçe G. Lise Öğrencilerinde Benlik Saygısı Ve Beden Algısı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Haliç Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2017.