Araştırma Makalesi

Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri

Cilt: 10 Sayı: 2 31 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri

Öz

Amaç: Prediyabet aşamasında, diyabete geçiş önlenebilir. Bu çalışmada, normoglisemik ve prediyabetiklerde biyokimyasal parametreler ve antropometrik obezite ölçümlerini karşılaştırmak ve prediyabet ile ilişkili olabilecek faktörleri değerlendirmek amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Retrospektif, kesitsel çalışmaya, Ankara’da tek bir aile hekimliği birimine kayıtlı olanlardan seçilen, ≥40 yaşında, diyabeti olmayan 433 kişi dahil edildi. Katılımcılar, normoglisemik (glikozile hemoglobin (HbA1c) < %5,7 açlık kan glukozu (AKŞ) <100mg/dL) ve prediyabetik (HbA1c %5,7-6,4, AKŞ 100-125 mg/dL) olarak sınıflandırıldı; yaş, cinsiyet, 01.01.2022–01.01.2024’teki eş zamanlı biyokimyasal parametreleri ve antropometrik obezite ölçümleri kaydedildi. Veriler uluslararası kılavuzlara göre yorumlandı. IBM SPSS 25.0’la Ki-kare, Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis testleri; post-hoc (Dunn-Bonferroni) ve lojistik regresyon (çok değişkenli) analizleri gerçekleştirildi.Bulgular: Katılımcıların 266’sı (%61,4) kadın, yaşları 52,7±10,3’tü. Obezite sıklığı, beden kitle indeksi (BKİ) %39,3 (≥30kg/m2), kadın bel çevresi (BÇ) %62,8 (≥88cm), erkek bel kalça oranı (BKO) %75,5 (≥0,90)’tü. Dislipidemi sıklığı, LDL (>130mg/dL), trigliserid (TG) (>150mg/dL), total kolesterol (TK) (>200mg/dL) olanlar %31,0-%37,6; erkek/kadın HDL %62,9/%45,1’di (erkek HDL<40mgdL, kadın HDL<50 mgdL). Prediyabet sıklığı, üç analizde sırasıyla %61,2, %30,0, %50,8; kadınlarda yüksekti. Prediyabetiklerde, BKİ ve BÇ obezitesi, LDL yüksekliği fazlaydı; Analiz-3’te ortalama yaş, vücut ağırlığı (VA), BKİ, BÇ, kalça çevresi (KÇ), LDL, TG, TK, yüksek, erkeklerde HDL düşüktü. Prediyabet olasılığı, BKİ’deki birim artışla %5,5 (AKŞ’ye göre), %10,6 (HbA1c’ye göre); yaştaki yıl artışla %3,2 (HbA1c’ye göre) artmaktaydı (p<0,05).Sonuç: Bu çalışmada prediyabetiklerde çeşitli antropometrik ölçümler ve lipid parametreleri normoglisemiklerden farklılık göstermiştir. BKİ, hem AKŞ hem de HbA1c’ye göre tanımlanan prediyabet ile bağımsız olarak ilişkili bulunurken, yaş yalnızca HbA1c’ye göre tanımlanan prediyabet ile ilişkili bulunmuştur. Özellikle artmış BKİ’nin prediyabet varlığı ile ilişkili önemli bir antropometrik faktör olduğunu gösteren bulguların, daha geniş örneklemli ve prospektif çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadıklarını beyan etmişlerdir.

Etik Beyan

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Atatürk Sanatoryum Eğitim Araştırma Hastanesi’nden 27.12.2023-2857 tarih-sayılı etik kurul onayı ve Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’nden 7.3.2024-238489179 tarih-sayılı araştırma izni alınmıştır. Bu retrospektif çalışmada kişilerin onamı alınmamıştır.

Kaynakça

  1. 1. Li YY, Tong LP, Wu XD, Lin D, Lin Y, Lin XY. Analysis of influencing factors and interaction of body weight and disease outcome in patients with prediabetes. World J Diabetes. 2023;14(10):1551-1561.
  2. 2. Türkiye Endokrin ve Metabolizma Derneği. Diabetes Mellitus ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu. 16. Baskı, Ankara, TEMD Yayınları, 2024.
  3. 3. American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S1–S350.
  4. 4. Cao Z, Li W, Wen CP, Li S, Chen C, Jia Q, Li W, Zhang W, Tu H, Wu X. Risk of death associated with reversion from prediabetes to normoglycemia and the role of modifiable risk factors. JAMA Netw Open. 2023;6(3):e234989-e234989.
  5. 5. Türkiye Diyabet Programı 2023-2027. Sağlık Bakanlığı.Ankara: [İnternet yayını]. 2023 (Erişim Tarihi: 16.9.2025, https:// hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-ve-hareketli-hayat-db/Dokumanlar/Programlar/Turkiye-Diyabet-Programi.pdf).
  6. 6. Engin S, Akkan T, Dağdeviren M, Şengezer T, Altay M. Are disease-related symptoms important to predicting developing diabetes from prediabetes? Turk J Med Sci. 2022;52(4):10931102.
  7. 7. Gülek A, Sargın M. Prediyabet ve komorbiditeler: Obezite. Turkiye Klinikleri Family Medicine-Special Topics. 2024;15(4):2934.
  8. 8. Mo Z, Hu H, Han Y, Cao C, Zheng X. Association between high-density lipoprotein cholesterol and reversion to normoglycemia from prediabetes: an analysis based on data from a retrospective cohort study. Sci Rep. 2024;14(1):35.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

26 Ekim 2025

Kabul Tarihi

24 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Albayrak, Z., & Acar, T. (2026). Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, 10(2), 117-128. https://izlik.org/JA92ZP48KS
AMA
1.Albayrak Z, Acar T. Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri. Turk J Diab Obes. 2026;10(2):117-128. https://izlik.org/JA92ZP48KS
Chicago
Albayrak, Zühal, ve Tijen Acar. 2026. “Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 10 (2): 117-28. https://izlik.org/JA92ZP48KS.
EndNote
Albayrak Z, Acar T (01 Ağustos 2026) Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 10 2 117–128.
IEEE
[1]Z. Albayrak ve T. Acar, “Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri”, Turk J Diab Obes, c. 10, sy 2, ss. 117–128, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92ZP48KS
ISNAD
Albayrak, Zühal - Acar, Tijen. “Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 10/2 (01 Ağustos 2026): 117-128. https://izlik.org/JA92ZP48KS.
JAMA
1.Albayrak Z, Acar T. Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri. Turk J Diab Obes. 2026;10:117–128.
MLA
Albayrak, Zühal, ve Tijen Acar. “Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, c. 10, sy 2, Ağustos 2026, ss. 117-28, https://izlik.org/JA92ZP48KS.
Vancouver
1.Zühal Albayrak, Tijen Acar. Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri. Turk J Diab Obes [Internet]. 01 Ağustos 2026;10(2):117-28. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92ZP48KS

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Obezite ve Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin bilimsel yayım organıdır.

Web: https://obdm.beun.edu.tr/  Twitter: https://twitter.com/obezite_diyabet     Instagram: https://www.instagram.com/zbeuobezitediyabet/