Derleme

Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı

Cilt: 5 Sayı: 1 24 Nisan 2021
PDF İndir
EN TR

Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı

Öz

Deksametazon supresyon testleri (DST) endojen hiperkortizolizmin değerlendirilmesinde kullanılan pratik, ucuz ve güvenli testlerdir. Suprafizyolojik dozda ekzojen verilen sentetik glukokortikoidlerin, santral glukokortikoid reseptörlerine bağlanarak CRH, ACTH ve kortizol üretimini baskılaması ilkesine dayanır. Kortizol üretiminin baskılanmaması endojen hiperkortizolizmi düşündürür. Ayrıca DST, glukokortikoid yanıtlı hiperaldosteronizm tanısında da kullanılır. Güçlü glukokortikoid aktivitesinin olması, mineralokortikoid aktivitesinin olmaması ve kortizol ölçümlerine girmemesi sebebiyle deksametazon tercih edilir. Endojen hiperkortizolizm “tarama testi” olarak gecelik “1 mg DST” kullanılır. Tarama testi negatif çıkarsa (<1.8 mcg/dL) hiperkortizolizm dışlanır. Pozitif çıkarsa, yani kortizol düzeylerinde baskılanma olmazsa ≥1.8 mcg/dL) endojen hiperkortizolemiyi doğrulamak için “düşük doz deksametazon süpresyon testi” - 2 gün 2 mg DST- yapılır. Serum kortizol düzeylerinde baskılanma olmaz (≥1.8 mcg/dL) ve Cushin g Sendromu tanısı doğrulanırsa hiperkortizoleminin kaynağını saptamak için plazma ACTH ölçülür. Plazma ACTH ölçülemeyecek seviyedeyse ACTH bağımsız Cushing sendromu, plazma ACTH düzeyi uygunsuz olarak normal veya yüksek ise ACTH bağımlı Cushing sendromu düşünülür. ACTH bağımlı Cushing sendromu düşünülen hastalarda hipofizer veya hipofiz dışı bir patoloji ayırımı için yüksek doz DST (gecelik 8 mg veya 2 gün 8 mg) kullanılır. Hipofizer Cushing varlığında glukokortikoid negatif geri besleme kısmen korunduğundan yüksek doz deksametazon ile ACTH suprese olabilir. Ektopik ACTH salınımında ise glukokortikoid negatif geri besleme yanıtı kaybolduğundan yüksek doz deksametazon ile baskılanma olmaz. İstisna olarak, bazı nöroendokrin tümörlerdeki ektopik ACTH üretimi yüksek doz deksametazon ile baskılanabilirken, bazı hipofizer Cushing vakalarında baskılanma izlenmez. DST uygulanırken, sağlıklı sonuç alabilmek için, serum ve plazma örneklerinin uygun bir şekilde alındığından, doğru tüplerde ve saklama koşullarında taşındığından emin olunmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Liddle GW. Tests of pituitary-adrenal suppressibility in the diagnosis of Cushing’s syndrome. J Clin Endocrinol Metab. 1960;20:1539-1560.
  2. 2. T.E.M.D. Adrenal ve Gonadal Hastalıklar Çalışma Grubu. Adrenal ve Gonadal Hastalıklar Kılavuzu. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği, 2019.
  3. 3. Cronin C, Igoe D, Duffy MJ, Cunningham SK, McKenna TJ. The overnight dexamethasone test is a worthwhile screening procedure. Clin Endocrinol (Oxf). 1990;33:27-33.
  4. 4. Invitti C, Pecori Giraldi F, de Martin M, Cavagnini F. Diagnosis and management of Cushing’s syndrome: Results of an Italian multicentre study. Study Group of the Italian Society of Endocrinology on the Pathophysiology of the Hypothalamic-Pituitary-Adrenal Axis. J Clin Endocrinol Metab. 1999;84(2):440-448.
  5. 5. Van Cauter E, Refetoff S. Evidence for two subtypes of Cushing’s disease based on the analysis of episodic cortisol secretion. N Engl J Med. 1985;312:1343-1349.
  6. 6. Montwill J, Igoe D, McKenna TJ. The overnight dexamethasone test is the procedure of choice in screening for Cushing’s syndrome. Steroids. 1994;59:296-298.
  7. 7. Zeiger MA, Thompson GB, Duh QY, The American Association of Clinical Endocrinologists and American Association of Endocrine Surgeons medical guidelines for the management of adrenal incidentalomas. Endocrine Practice. 2009;15:1-20.
  8. 8. Nieman LK, Biller BM, Findling JW, Newell-Price J, Savage MO, Stewart PM, Montori VM. The diagnosis of Cushing’s syndrome: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2008;93:1526-1540.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

24 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

3 Mart 2021

Kabul Tarihi

23 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bayraktaroğlu, T., Tekin, S., & Topaloğlu, Ö. (2021). Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, 5(1), 101-110. https://doi.org/10.25048/tudod.889268
AMA
1.Bayraktaroğlu T, Tekin S, Topaloğlu Ö. Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı. Turk J Diab Obes. 2021;5(1):101-110. doi:10.25048/tudod.889268
Chicago
Bayraktaroğlu, Taner, Sakin Tekin, ve Ömercan Topaloğlu. 2021. “Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 5 (1): 101-10. https://doi.org/10.25048/tudod.889268.
EndNote
Bayraktaroğlu T, Tekin S, Topaloğlu Ö (01 Nisan 2021) Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 5 1 101–110.
IEEE
[1]T. Bayraktaroğlu, S. Tekin, ve Ö. Topaloğlu, “Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı”, Turk J Diab Obes, c. 5, sy 1, ss. 101–110, Nis. 2021, doi: 10.25048/tudod.889268.
ISNAD
Bayraktaroğlu, Taner - Tekin, Sakin - Topaloğlu, Ömercan. “Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 5/1 (01 Nisan 2021): 101-110. https://doi.org/10.25048/tudod.889268.
JAMA
1.Bayraktaroğlu T, Tekin S, Topaloğlu Ö. Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı. Turk J Diab Obes. 2021;5:101–110.
MLA
Bayraktaroğlu, Taner, vd. “Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, c. 5, sy 1, Nisan 2021, ss. 101-10, doi:10.25048/tudod.889268.
Vancouver
1.Taner Bayraktaroğlu, Sakin Tekin, Ömercan Topaloğlu. Deksametazon Süpresyon Testlerinin Hiperkortizolizm Ayırıcı Tanısında Kullanımı. Turk J Diab Obes. 01 Nisan 2021;5(1):101-10. doi:10.25048/tudod.889268

Cited By

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Obezite ve Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin bilimsel yayım organıdır.

Web: https://obdm.beun.edu.tr/  Twitter: https://twitter.com/obezite_diyabet     Instagram: https://www.instagram.com/zbeuobezitediyabet/