TİKA’nın Afrika’daki Balıkçılık Projelerinde Üretken Sosyal Politika ve İlişkisel Kamu Diplomasisi: Cibuti Örneği
Öz
Bu makale, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının (TİKA) 2020-2025 döneminde Afrika’da yürüttüğü balıkçılık projelerini üretken sosyal politika ve ilişkisel kamu diplomasisi kavramları üzerinden incelemektedir. Nitel vaka çalışması deseninde kurumsal belgeler doküman analiziyle, iki TİKA yöneticisi ve Cibuti’deki iki balıkçı örgütünün beş temsilcisiyle yapılan yazılı görüşmeler ise melez tematik analizle çözümlenmiştir. Sekiz ülkede belirlenen on iki proje ağırlıkla ekipman, soğuk zincir ve akuakültür altyapısı sağlamaktadır. Bu müdahaleler sosyal korumanın geliştirici işlevine, soğuk zincir yatırımları ise ek olarak önleyici işlevine karşılık gelmektedir. Projelerin ulusal sosyal koruma sistemleriyle bağının belgelerde görünmemesi ve eğitimin nadiren ayrı bir bileşen olarak planlanması etkiyi sınırlamaktadır. Yararlanıcı temsilcileri ihtiyaçların kendileriyle birlikte belirlendiğini aktarmış, eşitlik ve güven vurgusu taşıyan ifadeler kullanmıştır. Teslim sonrasındaki temas değerlendirilemediği için bu beyanlar ilişkisel boyuta dair erken ve kısmi göstergeler niteliğindedir. Temsilcilerin kurumu çoğunlukla Türkiye adıyla anması, çeviri ve gündelik dil etkileri de göz önünde tutulduğunda, güvenin ulusal düzeyde algılanmış olabileceğine dair sınırlı bir ipucu sunmaktadır. Bu ihtimal, Somali’de Aralık 2025’te imzalanan ve Türk balıkçılık sektörüne erişim sağlayan devlet düzeyindeki anlaşmayı ilişkinin olası bağlamına dâhil etmektedir. Bulgular, geçim ve ilişki düzeyindeki sonuçların aynı uygulama tercihlerinden birlikte etkilenebildiğini düşündürmektedir. Bakım kapasitesinin bütçelenmesi ve teslim sonrası izleme başlıca politika çıkarımları olarak öne çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adesina, J. O. (2011). Beyond the social protection paradigm: Social policy in Africa’s development. Canadian Journal of Development Studies / Revue Canadienne d’études Du Développement, 32(4), 454–470. https://doi.org/10.1080/02255189.2011.647441
- Akpınar, P. (2013). Turkey’s peacebuilding in Somalia: The limits of humanitarian diplomacy. Turkish Studies, 14(4), 735–757. https://doi.org/10.1080/14683849.2013.863448
- Allison, E. H. ve Ellis, F. (2001). The livelihoods approach and management of small-scale fisheries. Marine Policy, 25(5), 377–388. https://doi.org/10.1016/S0308-597X(01)00023-9
- Amoussou, T. O., Dessouassi, C. E., Yong, D. N., Fagnon, S. M., Houngbe, L., Millogo, V., Toko, I. I. ve Frimpong, E. A. (2022). The multifactorial aquaculture-related COVID-19 shock in Benin, West Africa: A socio-economic perspective of mitigating the disruptive impacts on the small-scale and subsistence producers. Aquaculture, Fish and Fisheries, 2(6), 507–521. https://doi.org/10.1002/aff2.78
- Aparı Bayram, S. F. (2025, 23 Aralık). TİKA, Cibuti’de balıkçılar için tekne üretim atölyesi kurdu. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/tika-cibuti-de-balikcilar-icin-tekne-uretim-atolyesi-kurdu/3778271 Erişim Tarihi: 14/03/2026
- Apaydın, F. (2012). Overseas development aid across the Global South: Lessons from the Turkish experience in Sub-Saharan Africa and Central Asia. The European Journal of Development Research, 24, 261–282. https://doi.org/10.1057/ejdr.2012.5
- Atkins, M., McDougall, C. ve Cohen, P. J. (2021). COVID-19 impacts on women fish processors and traders in sub-Saharan Africa: Insights and recommendations for building forward better (Program Report FISH-2021-12). CGIAR Research Program on Fish Agri-Food Systems. https://hdl.handle.net/20.500.12348/4945
- Aura, C. M., Nyamweya, C. S., Odoli, C. O., Owiti, H., Njiru, J. M., Otuo, P. W., Waithaka, E. ve Malala, J. (2020). Consequences of calamities and their management: The case of COVID-19 pandemic and flooding on inland capture fisheries in Kenya. Journal of Great Lakes Research, 46(6), 1767–1775. https://doi.org/10.1016/j.jglr.2020.09.007
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Afrika Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mehmet Baydemir
*
0000-0001-6375-9549
Senegal
Erken Görünüm Tarihi
30 Ekim 2026
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
5 Ağustos 2026
Kabul Tarihi
25 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 3 Sayı: 2
