Investigation of the Auditory Strategies Preschool Teachers Use in Classroom Activity Transitions

Öz

The aim of the research is; to reveal the auditory strategies used by preschool teachers in classroom activity transitions. The research is qualitative research using the situation design. Among the purposeful sampling types, easily accessible status sampling and criterion sampling were used and 21 preschool teachers participated in the study. Qualitative data were collected through a semi-structured interview form prepared for teachers, with face-to-face interviews lasting approximately 10-15 minutes. The descriptive analysis technique was used in the analysis of the data collected through interviews. The responses given by each teacher in the interviews were coded according to the themes created. The data obtained under the themes were arranged in percentage frequency tables and the opinions of the teachers were given by making direct quotations. As a result of the study, it was seen that preschool teachers mostly used songs, finger games, and rhymes among auditory strategies in classroom activity transitions. Teachers stated that while using these strategies, they include body movements and can use rhythm instruments; they stated that these strategies enable children to concentrate their attention and participate in activities, and thus their development is supported.

Anahtar Kelimeler

• Pre-school education
• classroom activity transitions
• auditory transition strategies.

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Sınıf İçi Etkinlik Geçişlerinde Kullandıkları İşitsel Stratejilerin İncelenmesi

Öz

Okul öncesi öğretmenleri sınıflarında başta işitsel stratejiler olmak üzere çeşitli geçiş stratejilerinden yararlanmaktadırlar. Öğretmenlerin kullandığı bu geçiş stratejilerinin ortaya konulması etkili sınıf yönetiminin sağlanabilmesi açısından önemlidir. Bu bağlamda araştırmanın amacı; okul öncesi öğretmenlerinin sınıf içi etkinlik geçişlerinde kullandıkları işitsel stratejilerin ortaya konulmasıdır. Araştırma, durum desenin kullanıldığı nitel bir araştırmadır. Amaçlı örneklem türlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemi ve ölçüt örneklem kullanılmıştır. Kolay ulaşılabilir durum örneklemine göre Eskişehir ili merkez ilçelerindeki 2 bağımsız anaokulu, ölçüt örnekleme göre de öğretmenlerin en az 10 yıl mesleki kıdeme sahip olması ölçüt olarak belirlenmiş ve 21 okul öncesi öğretmeni araştırmaya katılmıştır. Nitel veriler öğretmenlere hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla, yaklaşık 10-15 dakika süren yüz yüze görüşmelerle toplanmıştır. Görüşme yoluyla toplanan verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Görüşmelerde öğretmenlerin verdiği cevaplar temalara göre kodlanmıştır. Temalar üzerinde elde edilen veriler yüzde frekans tabloları halinde düzenlenmiş ve doğrudan alıntılar yapılarak öğretmenlerin görüşlerine yer verilmiştir. Araştırmanın sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin sınıf içi etkinlik geçişlerinde işitsel stratejilerden en çok şarkı, parmak oyunu ve tekerlemeleri kullandıkları görülmüştür. Öğretmenler bu stratejileri kullanırken beden hareketlerine yer verdiklerini ve ritim aletleri kullanabildiklerini belirtmiş; bu stratejilerin çocukların dikkatlerini toplamalarını, etkinliklere katılımlarını sağladığını ve bu sayede gelişimlerinin desteklendiğini ifade etmişlerdir. Ayrıca kullanılan işitsel stratejilere ek olarak görsel içerikli resim kartlarının kullanılabileceği öğretmenler tarafından önerilmiştir. Araştırmanın sonuçları ilgili alan yazın ile tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Okul öncesi eğitim
• sınıf içi geçişler
• işitsel geçiş stratejileri.

Kaynakça

1. Acay, S., Çamlıbel, S., & Çakmak, Ö. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin müzik etkinlikleri hakkındaki görüşleri. Sosyal Bilimler Dergisi, 3(6),367-378.
2. Ağaoğlu, E. (2002). Sınıf yönetimiyle ilgili genel olgular. İçinde Z. Kaya (Ed.), Sınıf yönetimi (7-14). Ankara: Pegem.
3. Akgün, E., Yarar, M., & Dinçer, Ç. (2011).Okul öncesi öğrencilerin sınıf içi etkinliklerde kullandıkları sınıf yönetimi stratejilerinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi,1(3), 1-9.
4. Aras, S. (2012). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi için öğretim düzenlemesine yönelik algı ve uygulamalarının incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
5. Arastaman, G., Fidan, Ö. İ., & Fidan, T. (2018). Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik kuramsal bir inceleme. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 37-75.
6. Arnas, Y.A, Erden, Ş., & Cömertpay, D.B. (2003). Okul öncesi öğretmenlerinin günlük programda yer verdikleri etkinlikler ve bu etkinliklerde kullandıkları yöntemler. OMEP Dünya Konsey Toplantısı ve Konferansı Bildiri Kitabı, (3), 435-550.
7. Ayan, B. E. & Kaya, S. (2016). Okul öncesinde müzik ve hareketin öğrenme üzerindeki etkisi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1),463-480.
8. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231- 274.

9. Banerjee, R. & Horn, E. (2013). Supporting classroom transitions between daily routines: Strategy sand tips. Young Exceptional Children, 16(2), 3-14.
10. Bartan, M. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin etkinliklerde kullandıkları dikkat çekme ve dikkati sürdürme şekillerinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(1), 227-244.
11. Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1),23-28.
12. Bay, D., N. & Dikmen Ada, B. (2019).Classroom management in preschool education. İçinde F. Alisinanoğlu, V. Bayraktar & A. İ.C. Gözüm ( Ed.), New Horizons İn Early Childhood Education, (111-130). Turkey: Strategic Researches Academy (SRA).
13. Bolat, Y. E. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin müzik etkinlikleri konusundaki görüşlerinin belirlenmesi. İdil Dergisi, 6(35), 2073-2096.
14. Bulut, D. & Aktaş, A. (2014).Okul öncesi öğretmenlerinin müzik etkinliklerini uygulama durumları (Niğde ili örneği). International Journal of Social Science, 25(1), 21-34.
15. Cihangir, Y. (2013). Tekerlemeli ve sözlü oyunların KKTC’deki okul öncesi çocukların Türkçe dil bilgisi kazanımları. Motif Akademi Halk Bilimleri Dergisi, 6(12), 175-183.
16. Çubukçu, Z. & Girmen, P. (2008).Öğretmenlerin sınıf becerilerine ilişkin görüşleri. Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanlığı,(44), 123-142.
17. Dalkıran, E. (2011). 5-6 yaş grubu anaokulu öğrencilerinin ritmik bellek, ritmik algılama ve uygulama becerilerinin ölçülmesi. E-Journal of New World Sciences Academy, 6(2), 279-289.
18. Ekici, F.Y. , Günhan, G.,& Anılan, Ş. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 2(1), 48-58.
19. Erbaş, E. & Ergenekon, Y. (2020). İlköğretim kaynaştırma uygulamalarında sınıf içi geçişleri kolaylaştıran stratejiler. Anadolu Journal Of Educational Sciences İnternational, 10(1), 790-826.
20. Ergin, E. (2016), Kaynaştırma uygulamaları yürütülen sınıflarda sınıf içi geçişlerin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
21. Ergin, E. & Bakkaloğlu, H. (2015). Kaynaştırma uygulamaları yürütülen okul öncesi sınıflarda sınıf içi geçişlerin kolaylaştırılması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 16(2), 173-193.
22. Gillespie, C. W. & Glider, K. R. (2010). Preschool teachers’ use of music to scaffold children’s learning and behavior. Early Child Development and Care, 180(6), 799–808.
23. Göktaş, G. (2006). Oyun tekerlemelerinin araştırılması ve incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.
24. Gönen, M., Ünüvar, P., Bıçakcı, M., Koçyiğit, S., Yazıcı, Z., Orçan, M., Aslan, D., Güven, G., & Özyürek, A. (2010). Okul öncesi öğretmenlerinin dil etkinliklerini uygulama biçimlerinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 23-40.
25. Gözalan, E. (2013). Oyun temelli dikkat eğitim programının 5-6 yaş çocuklarının dikkat ve dil becerilerine etkisinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. Güler, A., Halıcıoğlu, M. B., & Taşğın, S. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
26. Güler, N. (2006). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Müzik etkinliklerini gerçekleştirme durumları ve eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
27. Güven, E.D. & Cevher, F. (2005). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(18), 71-92.
28. Kabataş, M. (2017). Okul öncesi dönemde müzik eğitiminin önemi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1-16.
29. Karabay, Ş.O. & Ası, D.Ş. (2019). Okul öncesi öğretmenleri sınıftaki farklı durumlarla nasıl başa çıkıyorlar? Öğretmen bildirilerine dayalı bir çalışma. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 87-108.
30. Koca, Ş. (2019). Çocukların gözüyle müzik ve müzik etkinlikleri. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(66), 845-852.
31. Korkmaz, A., Çoban, A.E.,& Şahin, M.K. (2018,Nisan). Okul öncesi öğretmen adaylarının gözüyle sınıf içi geçişleri değerlendirmesi. İçinde M. Şişman ve Ö. Demirel (Başkan), 27. Uluslararası Eğitim Bilimleri Kongresi, Ankara,18-22 Nisan 2018.
32. Kuşcu, Ö. (2010). Orff- schulwerk yaklaşımı ile yapılan müzik etkinliklerinin okulöncesi dönemdeki çocuklarının dikkat becerilerine etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
33. Malkoç, T. & Ceylan, F. (2011). Okul öncesi dönem işitme engelli çocukların müzik eğitimi etkinliklerinde dikkat eksikliğini geliştirme becerisine ait inceleme. Dünya’daki Eğitim ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 1(1), 2146-7463.
34. Millî Eğitim Bakanlığı, MEB. (2013). Okul öncesi eğitimi programı. Ankara: MEB.
35. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (2015). Nitel veri analizi. S. Akbaba Altun, & A. Ersoy (Çev. Ed.), Ankara: Pegem.
36. Ogelman, H.G. & Ersan, C. (2014). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi stratejilerinin çocukların akran ilişkileri üzerindeki etkisi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 63-84.
37. Oğul, H. (2006). Okul öncesi öğretmen adaylarının temel ritim algılama ve şarkı söyleme becerilerinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
38. Okumuş, M. & Karadağ, E. (2014). Popüler müziklerin okul öncesi dönem çocukları üzerindeki etkisi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(4), 289-297.
39. Öner, A.K. (2006). Müziğin öğrenme güçlüğü çeken çocukların duyarlılıklarına etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Güzel Sanatlar Anabilim Dalı, Konya.
40. Özgül, İ. (2017). Temel eğitim bölümü okul öncesi öğretmenliği lisans programına ilişkin müzik derslerinin çözümlenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(64), 1496-1509.
41. Öztürk, Y., Gangal, M., & Ergişi, M.B. (2014). Okul öncesi öğretmen adaylarının eğitimlerinin sınıf yönetimi ve stratejileri üzerindeki etkisine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 224-238.
42. Rajan, R. S. (2017). I’ve got rhythm! Fostering child-centered musical activities for preschoolers. General Music Today, 26(2), 9-13.
43. Register, D. & Humpal, M. (2007). Using musical transitions in early childhood classrooms: Three case examples. Music Therapy Perspectives, 25(1), 25-31.
44. Sığırtmaç, A. (2005).Okul öncesi dönemde müzik eğitimi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(9),30-39.
45. Şen, Y. (2006). Okul öncesi dönemde çocuğun gelişiminde müziğin önemi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 337- 343.
46. Şentürk, H. &Oral, B. (2008). Türkiye’de sınıf yönetimi ile ilgili yapılan bazı araştırmaların değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(26), 1-13.
47. Turla, A., Yükselen, A.İ., Güleç, H.Ç., Avcı, N., Güner, N.K., Tuncer, N., Dilek, A., Benli, K., Ersoy, Ö.A., Soysal, Ö.K., Bayraktar, V. (2017). Okul öncesi dönemde çocuk edebiyatı. Ankara: Hedef.
48. Türnüklü, A. (2000). Eğitimbilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 6(4), 543-557.
49. Uluğbay, S. (2013). Müzik eğitiminin çocuk zekasına olan etkileri. Kastamonu Education Journal, 21(3), 2015-1034.
50. Ungan, S. (2009). Dil gelişim aracı olarak tekerlemeler. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (3), 217-225.
51. Ünver, Ş. & Genç, A. (2013). Görselliğin gücü: Almanca ders kitaplarındaki görselliğe ilişkin öğretmen görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1), 393-404.
52. Wurtele, S.K. & Drabman, R.S. (1984). “Be at the buzzer” for classroom, dawdling, A one year trial. Behavior Therapy, 15, 403-409.
53. Yener, A.Y. (2011). Müziğin çocuklar ve yaşlılar üzerindeki etkileri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,29, 119-124.
54. Yıldırım, A. & Şimşek H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
55. Zeybek, Ş.N. (2015,Aralık). Dini içerikli çocuk şarkı sözleri üzerine bir inceleme. İçinde T. Şimşek ve V. Yıldız (Başkan), 2. Uluslararası Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu, KBN Dijital Baskı Tesisleri, İstanbul.