DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKI MAHİYETİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARLA İLGİLİ AÇIKLAMALI BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ
Öz
Türk Dil Kurumu, 1932 yılında kurulduktan hemen sonra 1933-1959 yılları arasında -iki farklı dönemde- Türkiye Türkçesi ağızlarının söz varlığıyla ilgili yurt genelinde kapsamlı derleme faaliyetleri yürütmüştür. Bu derlemelerin sonucunda 1962-1982 yılları arasında 230.000 civarında söz varlığı ögesini içeren 12 ciltlik Derleme Sözlüğü yayımlanmıştır. Türk Dil Kurumu haricinde bireysel gayretlerle de önemli derleme çalışmaları yapılmıştır. Ancak hiçbiri Derleme Sözlüğü’nün büyüklüğüne erişememiştir. Derleme Sözlüğü, tamamlandığı tarihten bu yana Türkiye Türkçesi ağızlarının söz varlığı hususunda ana kaynak olma özelliğini hâlâ korumaktadır. Bu sebeple yapılan derlemelerde genelde Derleme Sözlüğü’yle karşılaştırılma yoluna gidilmiştir. Söz konusu karşılaştırmalar sonucunda Derleme Sözlüğü’ne katkı mahiyetinde yeni bir çalışma türü ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada söz konusu katkı çalışmalarıyla ilgili açıklamalı bir bibliyografya hazırlamak amaçlanmıştır. Tespit edilebildiği kadarıyla 1994 yılından 2022 yılına kadar 108 yayın bulunmaktadır. İlgili yayınlardaki derlemeler Türkiye sınırları içinde 50 farklı ilden, Türkiye dışında Gümülcine ve Ahıska bölgesinden yapılmıştır. Yayınların toplamında Derleme Sözlüğü’nde daha önce yer almayan 12.641, Derleme Sözlüğü’nde bulunmasına rağmen anlam açısından farklılık arz eden 4.091 söz varlığı ögesi olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Demir, N. (1999). Ağız sözlükçülüğü. Kebikeç, S 7-8: 67-75.
- Erdoğan, S. (2022). Türkiye’de “derleme sözlüğü” ile ilgili yapılan çalışmalar üzerine bir bibliyografya denemesi (1990-2021). RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (27), 211-226.
- Gülensoy, T.- Alkaya, E. (2003). Türkiye Türkçesi ağızları bibliyografyası. Ankara: Akçağ Yayınları.
- Korkmaz, Z. (2000). Türkiye’de ağız sözlükleri. Türk Dili, (583), 7-14.
- Türk Dil Kurumu (1939). Türkiye’de halk ağzından söz derleme dergisi. C I. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Türk Dil Kurumu (2009). Türkiye’de halk ağzından derleme sözlüğü C I-II-III-IV-V-VI. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dil Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
26 Ekim 2022
Kabul Tarihi
16 Aralık 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 3
APA
Küçükballı, F. N., & Baş, S. (2022). DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKI MAHİYETİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARLA İLGİLİ AÇIKLAMALI BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ. The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS), 7(3), 382-407. https://doi.org/10.30568/tullis.1194701
AMA
1.Küçükballı FN, Baş S. DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKI MAHİYETİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARLA İLGİLİ AÇIKLAMALI BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ. The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS). 2022;7(3):382-407. doi:10.30568/tullis.1194701
Chicago
Küçükballı, Fatih Numan, ve Sümeyye Baş. 2022. “DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKI MAHİYETİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARLA İLGİLİ AÇIKLAMALI BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ”. The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS) 7 (3): 382-407. https://doi.org/10.30568/tullis.1194701.
EndNote
Küçükballı FN, Baş S (01 Aralık 2022) DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKI MAHİYETİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARLA İLGİLİ AÇIKLAMALI BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ. The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS) 7 3 382–407.
IEEE
[1]F. N. Küçükballı ve S. Baş, “DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKI MAHİYETİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARLA İLGİLİ AÇIKLAMALI BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ”, The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS), c. 7, sy 3, ss. 382–407, Ara. 2022, doi: 10.30568/tullis.1194701.
ISNAD
Küçükballı, Fatih Numan - Baş, Sümeyye. “DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKI MAHİYETİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARLA İLGİLİ AÇIKLAMALI BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ”. The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS) 7/3 (01 Aralık 2022): 382-407. https://doi.org/10.30568/tullis.1194701.
JAMA
1.Küçükballı FN, Baş S. DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKI MAHİYETİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARLA İLGİLİ AÇIKLAMALI BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ. The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS). 2022;7:382–407.
MLA
Küçükballı, Fatih Numan, ve Sümeyye Baş. “DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKI MAHİYETİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARLA İLGİLİ AÇIKLAMALI BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ”. The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS), c. 7, sy 3, Aralık 2022, ss. 382-07, doi:10.30568/tullis.1194701.
Vancouver
1.Fatih Numan Küçükballı, Sümeyye Baş. DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKI MAHİYETİNDE YAPILAN ÇALIŞMALARLA İLGİLİ AÇIKLAMALI BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ. The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS). 01 Aralık 2022;7(3):382-407. doi:10.30568/tullis.1194701
Cited By
Hüyük (Konya) Ağzından Derleme Sözlüğü’ne Katkılar
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.47948/efad.1402585ANTALYA AĞIZLARI ÜZERİNE BİR BİBLİYOGRAFYA DENEMESİ
The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS)
https://doi.org/10.30568/tullis.1380518TAHİR KARAUĞUZ’DAN DERLEME SÖZLÜĞÜ’NE KATKILAR
International Journal Of Turkish Literature Culture Education
https://doi.org/10.7884/teke.1607387