YEL DEĞİRMENLERİNE KARŞI SAVAŞMAK: KARAMAN’DAKİ GELENEKSEL MESLEKLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Küresel çağın getirdiği yeni ticari ilişkilerle birlikte, gündelik ihtiyaçların karşılanması noktasında büyük görevler üstlenmiş ve bir zamanlar dükkânı dolup taşan geleneksel meslek zanaatkârının hayatı büyük ölçüde değişir. Sanayileşmenin -el emeği dışında- her ürünü makine yardımıyla üretmeye yönlendirmesi, söz konusu meslek icracılarının kendilerini zamanın gerisinde kalmış bulmasına neden olur. Çağa uyum sağlamak için farklı bir tutum geliştirmek zorunda kalan bu kişiler, zaman zaman yeni yöntemler deneseler de kendi mesleki varlıklarının temel şartı olan geleneği de bir tarafa bırakamaz. Pierre Bourdieu, bu ayak uyduramamaya bağlı krizi, kendi sosyoloji yaklaşımının merkezindeki habitus kavramına bağlı olarak yorumladığı histerisis etkisiyle açıklar. Fransız sosyolog, vaka bağlamında bu kavramları imge hâlinde örneklemek için aynı zamanda Don Kişot etkisi terimine başvurur. Bu incelemede, daha önce saha çalışması yapmış olduğumuz Karaman il merkezinde işlerini sürdüren geleneksel meslek ustalarının çevrelerindeki değişime karşı yönelimleri Bourdieu’nün habitus histeris kavramı çerçevesinde ele alınacak ve mesleğin sürdürülmesi için icracılar tarafından dile getirilen çözüm önerileri “koruma” bağlamında tartışılacaktır.