GÜFTÂ, Hüseyin (2011). Divan Şiirinde Cehalet. Ankara: Akçağ Yayınları. 487 s.

Yıl 2026, Cilt: 11 Sayı: 1, 41 - 45, 28.02.2026

Bircan Cenk

https://doi.org/10.30568/tullis.1834668

https://izlik.org/JA95NH25FZ

Öz

Hüseyin Güftâ tarafından kaleme alınan Divan Şiirinde Cehalet adlı kitap 2011 yılında okurlarla buluştu. 16x24 cm boyutlarında olan eser, toplam 487 sayfadan oluşmaktadır. Ön kapağın üst kısmında yazarın adı, onun altında kitabın ismi yer almaktadır. Kapağın ortasında kuş tüyünden bir kalem görseli bulunmaktadır. Kitabın arka kapağında ise divan şiirinde cehaletin yansımalarından bahsedilmiş, kitabın 8 bölümden oluştuğundan söz edilmiş, bibliyografyanın nasıl düzenlendiğiyle ilgili bilgiler verilmiştir. Kitabın kapağını açtığınızda jenerik sayfasından sonra “İçindekiler” kısmı (s. 5-9) yer almakta olup burası sekiz bölüm halinde kategorize edilmiştir. “Ön Söz”de (s. 11-13) insanoğlunun akıl ve ilimle donatılarak yaratıldığından, bu özellikleriyle de diğer bütün varlıklardan üstün tutulduğundan bahsedilmiştir. İnsanın cehaletten kurtulmak için güzel ahlakla bütünleşmiş bir ilme sahip olması gerektiğinden söz açıldıktan sonra, kitapta divan şiirinde “cehalet” temasının incelendiği ve kitabın alanında bunu yapan ilk eser olduğu vurgulanmıştır. Yazar, eseri yazma sürecinde kendisine maddi ve manevi katkıları olan kişilere teşekkürle ön sözü bitirmiştir. Kitabın “Cehalet ve Cahil” adlı birinci bölümünde (s. 19-39) cehaletin tanımı yapılmış ve sonrasında cehaletin zıddından söz edilmiştir. Divan şiirinde cehaletin doğrudan yapılmış bir tanımına rastlanılmadığından, benzetme ve nitelemelerden ne olduğunun anlaşıldığından söz edilerek devam edilmiştir. Cehaletin; karanlık, gölge, perde, küfür, tuzak, fitne, yük, fakirlik, bela, hastalık, ölüm, cehennem, azap, ateş, cellat, kılıç, neşter, çevgan, toprak, ağaç, ot, azık, sanat, dev, vadi, zincir, kadeh, şişe, tava, matkap, kir, kilise, kuyu, kumaş, hırka, keçe, bayrak, deniz, tufan, kemik gibi somut ve soyut birçok unsurla ilişkilendirildiğinden bahsedilmiş ve bu unsurlarla ilgili beyit örnekleri verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Divan şiiri , Cehalet kavramı , Şiir incelemesi