ATLAS MİTİ’NDEN TULPAR MİTİ’NE KADINLARIN KENDİ OLMA MÜCADELESİ BAĞLAMINDA MERİDYENİN MERYEMLERİ
Öz
Sacide Fikret Çobanoğlu tarafından kaleme alınan Meridyenin Meryemleri, kadınlık ve kadınlığa dair meseleleri odağa almasıyla, Bursa’nın mistik, kültürel yaşantısını gözler önüne sermesiyle ve başkahraman Handan’ın geliştirdiği paralel evrenler teorisiyle çok boyutlu bir romandır. Bu çok boyutluluk beraberinde roman tekniklerinin de çeşitlenmesini getirmiş, ele alınan meseleler, kullanılan tekniklerle belirgin kılınmıştır. Eserin iki mitle bağıntılı olarak bölümlenmesi yine aynı doğrultudadır. Başkahraman Nimet Handan Altay ve onun çevresindeki kadınların özelinde ataerkil sistemin kıskacında debelenen kadınların omuzlarındaki yükler, Atlas ile bağdaştırılırken kendi olarak var olma savaşı veren kadınlar tulpar ile özdeşleştirilmiştir. Başkahramanın ölüm ve hayat kıyısında durup yaptığı sorgulamalar, onu bir devir daim fikrine götürmüş ve paralel evrenler teorisini geliştirmesini sağlamıştır. Bu teoriye göre Handan, insanın tekâmülü tamamlayana kadar aynı beden ve aynı bilinçle değişik formlarda (katı-sıvı-gaz) başka evrenlerde yaşamını devam ettirdiğini ileri sürer. Handan’ın paralel evrenler teorisinin altyapısını destekleyen ise Bursa’nın uhrevi havası ve sık sık dinlediği veli menkıbeleridir. Başkahramanın hayatına teklifsizce dahil olan ikiz kardeş ruhu ise geride bıraktığı bir defterde Handan’dan önce deneyimlediklerini ve bir teori olarak geliştiremese de paralel evrenlere dair aynı fikirleri kaydeder. Bu durum iki kadının ruhunun buluştuğu ortak noktaları gözler önüne serer. Nitekim iki kadın da ataerkil sistemin yaşam savaşına aynı reaksiyonu göstererek katılmıştır.
Ataerkil sistemde Atlas olmak yerine tulpar gibi kanatlanan kadınların ruhunu özgür bir evrene kanatlanabileceğini vurgulayan Meridyenin Meryemleri adlı eser, yukarıdaki izlenimler doğrultusunda ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ADIVAR, Halide Edip (2016), Handan, Can Yay., İstanbul.
- BEAUVİOUR, Simone (1993), Kadın “İkinci Cins III”, (Çev. Bertan Onaran), Payel Yay., İstanbul.
- BERKTAY, Fatmagül (1995), Tektanrılı Dinler Karşısında Kadın, Metis Yay., İstanbul.
- BUTTLER, Judith (2014), Cinsiyet Belası, (Çev. Başak Ertürk), Metis Yay., İstanbul.
- ÇOBANOĞLU, Sacide Fikret (2021), Meridyenin Meryemleri, Akçağ Yay., Ankara.
- DERVİŞ, Suat (2016), Fosforlu Cevriye, İthaki Yay., İstanbul.
- GÜNTEKİN, Reşat Nuri (2007), Çalıkuşu, İnkılap Kitabevi, İstanbul.
- GÜRÇAY, Serdar (2019), “Mitolojilerde Uçan At Motifi Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma”, Aydın Türklük Bilgisi Dergisi, S. 8, s.(37-54).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Edebi Çalışmalar
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
29 Eylül 2021
Kabul Tarihi
7 Ekim 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 2 Sayı: 3
APA
Karaca, N., & Keskin, K. (2021). ATLAS MİTİ’NDEN TULPAR MİTİ’NE KADINLARIN KENDİ OLMA MÜCADELESİ BAĞLAMINDA MERİDYENİN MERYEMLERİ. Turkish Academic Studies - TURAS, 2(3), 82-106. https://doi.org/10.54566/turas.1000986
AMA
1.Karaca N, Keskin K. ATLAS MİTİ’NDEN TULPAR MİTİ’NE KADINLARIN KENDİ OLMA MÜCADELESİ BAĞLAMINDA MERİDYENİN MERYEMLERİ. TURAS. 2021;2(3):82-106. doi:10.54566/turas.1000986
Chicago
Karaca, Nesrin, ve Kadriye Keskin. 2021. “ATLAS MİTİ’NDEN TULPAR MİTİ’NE KADINLARIN KENDİ OLMA MÜCADELESİ BAĞLAMINDA MERİDYENİN MERYEMLERİ”. Turkish Academic Studies - TURAS 2 (3): 82-106. https://doi.org/10.54566/turas.1000986.
EndNote
Karaca N, Keskin K (01 Aralık 2021) ATLAS MİTİ’NDEN TULPAR MİTİ’NE KADINLARIN KENDİ OLMA MÜCADELESİ BAĞLAMINDA MERİDYENİN MERYEMLERİ. Turkish Academic Studies - TURAS 2 3 82–106.
IEEE
[1]N. Karaca ve K. Keskin, “ATLAS MİTİ’NDEN TULPAR MİTİ’NE KADINLARIN KENDİ OLMA MÜCADELESİ BAĞLAMINDA MERİDYENİN MERYEMLERİ”, TURAS, c. 2, sy 3, ss. 82–106, Ara. 2021, doi: 10.54566/turas.1000986.
ISNAD
Karaca, Nesrin - Keskin, Kadriye. “ATLAS MİTİ’NDEN TULPAR MİTİ’NE KADINLARIN KENDİ OLMA MÜCADELESİ BAĞLAMINDA MERİDYENİN MERYEMLERİ”. Turkish Academic Studies - TURAS 2/3 (01 Aralık 2021): 82-106. https://doi.org/10.54566/turas.1000986.
JAMA
1.Karaca N, Keskin K. ATLAS MİTİ’NDEN TULPAR MİTİ’NE KADINLARIN KENDİ OLMA MÜCADELESİ BAĞLAMINDA MERİDYENİN MERYEMLERİ. TURAS. 2021;2:82–106.
MLA
Karaca, Nesrin, ve Kadriye Keskin. “ATLAS MİTİ’NDEN TULPAR MİTİ’NE KADINLARIN KENDİ OLMA MÜCADELESİ BAĞLAMINDA MERİDYENİN MERYEMLERİ”. Turkish Academic Studies - TURAS, c. 2, sy 3, Aralık 2021, ss. 82-106, doi:10.54566/turas.1000986.
Vancouver
1.Nesrin Karaca, Kadriye Keskin. ATLAS MİTİ’NDEN TULPAR MİTİ’NE KADINLARIN KENDİ OLMA MÜCADELESİ BAĞLAMINDA MERİDYENİN MERYEMLERİ. TURAS. 01 Aralık 2021;2(3):82-106. doi:10.54566/turas.1000986