CEMİL KAVUKÇU’NUN “KOVAN” ÖYKÜSÜNDE FREUDYEN TEKİNSİZLİK UNSURLARI

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 220 - 239, 31.12.2025

Nesrin Mengi , Kudret Yaren Yiğitalp

https://doi.org/10.54566/turas.1804089

Öz

Modern Türk öykücülüğünde gündelik hayatın sıradanlığını psikolojik çözümlemelerle buluşturan yazarlar arasında Cemil Kavukçu (1951) özel bir yere sahiptir. Kavukçu, bireyin modern yaşamın tekdüzeliği içinde yaşadığı sıkışmışlık, yabancılaşma ve içsel çözülme deneyimlerini yalın ama yoğun bir dille işler. Bu çalışma, çağdaş Türk edebiyatının önemli yazarlarından Cemil Kavukçu’nun Bilinen Bir Sokakta Kaybolmak (2009) adlı kitabında yer alan “Kovan” öyküsünü, Sigmund Freud’un “tekinsizlik” (das Unheimliche) kuramı temelinde incelemektedir.
Çalışmada, tekinsizlik kavramının tarihsel ve felsefi arka planı ele alınmış, Schelling ve Heidegger gibi düşünürlerin kavramı varoluşsal ve ontolojik boyutlarıyla yorumlayışları tartışılmış, Freud’un psikanalitik yaklaşımıyla kurduğu kavramsal süreklilik ve ayrışma noktaları ortaya konulmuştur. Freud’un “Das Unheimliche” (1919) metninden hareketle, tekinsizliğin temel göstergeleri olan bastırılmış olanın geri dönüşü, benzerlik ile fark arasındaki belirsizlik ve tanıdık olanın yabancılaşması gibi unsurlar belirlenmiş, bu unsurlar “Kovan” öyküsüne uygulanarak çözümlenmiştir.
Kavukçu’nun “Kovan” öyküsünün gündelik yaşamın sıradanlığı içinde bastırılmış duyguları, gizli korkuları ve içsel çatışmaları açığa çıkardığı görülmüştür. Öykü, Freudyen anlamda tekinsizlik estetiğini biçim ve tematik düzeyde yeniden üreten bir anlatı olarak değerlendirilmekte ve Türk edebiyatında tekinsizlik temelli anlatı biçimlerinin özgün örneklerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Freud , Tekinsizlik , Psikanaliz , Cemil Kavukçu , Türk Öyküsü.

Kaynakça

• Kalkan Yağcı, Nihal (2021), “Julio Cortázar’ın ‘Ele Geçirilmiş Ev’ Öyküsünde Bastırılanın Geri Dönüşü ve Tekinsizlik”, RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 25, 1161–1163.
• Kavukçu, Cemil (2009), Bilinen Bir Sokakta Kaybolmak, Can Yayınları, İstanbul.
• Kristeva, Julia (1982), Powers of Horror: An Essay on Abjection, Columbia University Press, New York NY.