SPACE IN YAŞAR KEMAL’S NOVEL THE POMEGRANATE TREE IN MOUND

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 105 - 118, 31.12.2025

Mehmet Gül

https://doi.org/10.54566/turas.1832266

Öz

This study examines the impact of the mechanization process in agriculture on the spatial perception of agricultural workers in Yaşar Kemal's novel The Pomegranate Tree in the Mound.
In the novel, space is not merely a physical setting where events unfold; it is constructed as a multilayered element that reflects the characters' psy-chological worlds and determines their fates. Mechanization's minimiza-tion of job opportunities in Çukurova exacerbates the economic, social, and existential squeeze felt by agricultural villagers. Thus, despite its vast geog-raphy, Çukurova becomes a perceptually narrow space for the characters. Drought, unemployment, the devaluation of labor by technology, and the resulting commodification of social relations leave the villagers feeling marginalized and helpless. In contrast, the orchard near Anavarza and the pomegranate tree on the hilltop stand out in the novel as "expansive" and "affirmative" spaces representing hope, serenity, and a place to seek ref-uge. In this study, both the physical and perceptual dimensions of space are evaluated through the characters' experiences.

Anahtar Kelimeler

Yasar Kemal , Cukurova , Space , Agriculture , Mechanization

YAŞAR KEMAL’İN HÜYÜKTEKİ NAR AĞACI ROMANINDA MEKÂN

Öz

Bu çalışma, Yaşar Kemal’in Hüyükteki Nar Ağacı romanında tarımda maki-neleşme sürecinin tarım işçilerinin mekân algısı üzerindeki etkisini incele-mektedir. Romanda mekân, yalnızca olayların geçtiği fiziki bir zemin ol-maktan öte, karakterlerin psikolojik dünyalarını yansıtan, onların kaderini belirleyen çok katmanlı bir unsur olarak kurgulanır. Makineleşmenin Çu-kurova’daki iş olanaklarını asgari düzeye indirmesi, tarım işçiliği yapan köylülerin ekonomik, sosyal ve varoluşsal sıkışmışlığını arttırır. Böylelikle geniş coğrafyaya rağmen Çukurova, karakterler için algısal olarak “dar mekân”a dönüşür. Kuraklık, işsizlik, teknolojinin emeği değersizleştirmesi ve bunun sonucunda toplumsal ilişkilerin metalaşması, köylülerin kendile-rini dışlanmış ve çaresiz hissetmelerine yol açar. Buna karşılık, romanda Anavarza yakınlarındaki bostan ile hüyükteki nar ağacı, umudu, dinginliği ve sığınılacak bir alanı temsil eden “geniş” ve “olumlanan” mekânlar ola-rak öne çıkar. Bu çalışmada, mekânın hem fiziksel hem de algısal boyutları, karakterlerin deneyimleri üzerinden değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yaşar Kemal , Çukurova , Mekân , Tarım , Makineleşme

Kaynakça

• Alpay, İmge (Ekim 2018), “Yaşar Kemal “Hüyükteki Nar Ağacı” ile Cengiz Aytmatov ‘Beyaz Gemi’ Üzerine Bir Ekoeleştiri Denemesi”, Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi 1(2), s. 147-57.
• Çetişli, İsmail (2004), Metin Tahlillerine Giriş 2, Akçağ Yay., Ankara.