Araştırma Makalesi

MATERYALİST OKUMADA DEVRİM VE DİRENİŞİN İMGESİ OLARAK EL METAFORU: II. YENİ ÖRNEKLEMESİ

Cilt: 7 6 Kasım 2026
PDF İndir
EN TR

MATERYALİST OKUMADA DEVRİM VE DİRENİŞİN İMGESİ OLARAK EL METAFORU: II. YENİ ÖRNEKLEMESİ

Öz

Çalışma, II. Yeni şiirinde el metaforunun materyalist düzlemde ve devrimci sembolizm bağlamında nasıl kurulduğunu ve hangi anlam katmanlarıyla işlev kazandığını incelemektedir. İncelenen şiirlerde el, biyolojik bir uzuv olmanın sınırlarını aşarak üretimin, emeğin, iktidarın, sınıfsal bilincin, direnişin ve ideolojik yönelimlerin sembolik taşıyıcısı hâline gelmektedir. Böylece el, toplumsal gerçekliğin ve tarihsel deneyimin poetik söylem içerisindeki görünür biçimlerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Gerek üretimin aracı gerek emeğin görünür yüzü gerekse meşru gücün simgesi olarak el; üretim–tüketim dengelerinin, emek–sermaye çatışmalarının ve sınıfsal ayrışmaların şekillenmesinde belirleyici bir rol üstlenmiştir. Bu yönüyle el, maddi dünyanın kurulmasında olduğu kadar toplumsal ilişkilerin örgütlenmesinde de etkin bir sembolik değer taşımaktadır. II. Yeni şiirinin sıklıkla bireysel ve kapalı bir estetik anlayışla ilişkilendirilmesine karşın, el metaforu üzerinden kurulan söylem örtük bir toplumcu duyarlılığı da görünür hâle getirmektedir. El, şiir içerisinde materyalist düşüncenin, emek merkezli bakışın ve toplumsal farkındalığın taşıyıcısı olarak işlev görmekte; bireysel deneyimi kolektif hafızayla buluşturmaktadır. Devrimci sembolizm bağlamında ise el, kolektif bilincin, örgütlü mücadelenin ve tarihsel dönüşüm arzusunun da temsilcisi olarak anlam kazanmaktadır. Makineyi yöneten, ateşi tutan, kanla yüzleşen, üreten, yaratan ya da bileğine vurulan kelepçeyle baskıyı deneyimleyen el; şiirlerde ideolojik çatışmaların ve toplumsal gerilimlerin somut bir göstergesine dönüşmektedir. Bu nedenle el, tarihsel süreçlerin, sınıfsal mücadelelerin ve toplumsal dönüşümlerin şiirsel hafızasını taşıyan güçlü bir metafordur. El, şiirsel söylem içerisinde materyalist düşünceyi, sınıfsal bilinci, emek eksenli duyarlılığı ve devrimci sembolik dili taşıyan temel poetik unsurlardan biridir. Bu yönüyle el metaforu, II. Yeni şiirinin imgesel dünyasında düşünceyi, direnişi ve toplumsal dönüşüm fikrini görünür kılan çok katmanlı bir söylem alanı oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ayhan, E. (1993). Şiirin bir altın çağı. İstanbul: Yapı ve Kredi Yayınları.
  2. Ayhan, E. (2022). Bütün Yort Savul’lar. İstanbul: Yapı ve Kredi Yayınları.
  3. Berk, İ. (2021). Eşik. İstanbul: Yapı ve Kredi Yayınları.
  4. Berk, İ. (2023a). Akşama doğru. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  5. Berk, İ. (2023b). Aşk tahtı. İstanbul: Yapı ve Kredi Yayınları.
  6. Cansever, E. (2009). Şiiri şiir/e ölçmek. İstanbul: Yapı ve Kredi Yayınları.
  7. Cansever, E. (2022). Sonrası kalır I. İstanbul: Yapı ve Kredi Yayınları.
  8. Demir, A. (2012). İlhan Berk’in şiirlerinde toplumcu gerçekçiliğin izdüşümü. Bilig, 60, 57–86.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

6 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

27 Haziran 2026

Kabul Tarihi

30 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7

Kaynak Göster

APA
Gökçe Yiğit, G., & Arslan, F. (2026). MATERYALİST OKUMADA DEVRİM VE DİRENİŞİN İMGESİ OLARAK EL METAFORU: II. YENİ ÖRNEKLEMESİ. Turkish Academic Studies - TURAS, 7, 266-290. https://doi.org/10.54566/turas.1978388
AMA
1.Gökçe Yiğit G, Arslan F. MATERYALİST OKUMADA DEVRİM VE DİRENİŞİN İMGESİ OLARAK EL METAFORU: II. YENİ ÖRNEKLEMESİ. TURAS. 2026;7:266-290. doi:10.54566/turas.1978388
Chicago
Gökçe Yiğit, Görkem, ve Fatih Arslan. 2026. “MATERYALİST OKUMADA DEVRİM VE DİRENİŞİN İMGESİ OLARAK EL METAFORU: II. YENİ ÖRNEKLEMESİ”. Turkish Academic Studies - TURAS 7 (Kasım): 266-90. https://doi.org/10.54566/turas.1978388.
EndNote
Gökçe Yiğit G, Arslan F (06 Kasım 2026) MATERYALİST OKUMADA DEVRİM VE DİRENİŞİN İMGESİ OLARAK EL METAFORU: II. YENİ ÖRNEKLEMESİ. Turkish Academic Studies - TURAS 7 266–290.
IEEE
[1]G. Gökçe Yiğit ve F. Arslan, “MATERYALİST OKUMADA DEVRİM VE DİRENİŞİN İMGESİ OLARAK EL METAFORU: II. YENİ ÖRNEKLEMESİ”, TURAS, c. 7, ss. 266–290, Kas. 2026, doi: 10.54566/turas.1978388.
ISNAD
Gökçe Yiğit, Görkem - Arslan, Fatih. “MATERYALİST OKUMADA DEVRİM VE DİRENİŞİN İMGESİ OLARAK EL METAFORU: II. YENİ ÖRNEKLEMESİ”. Turkish Academic Studies - TURAS 7 (06 Kasım 2026): 266-290. https://doi.org/10.54566/turas.1978388.
JAMA
1.Gökçe Yiğit G, Arslan F. MATERYALİST OKUMADA DEVRİM VE DİRENİŞİN İMGESİ OLARAK EL METAFORU: II. YENİ ÖRNEKLEMESİ. TURAS. 2026;7:266–290.
MLA
Gökçe Yiğit, Görkem, ve Fatih Arslan. “MATERYALİST OKUMADA DEVRİM VE DİRENİŞİN İMGESİ OLARAK EL METAFORU: II. YENİ ÖRNEKLEMESİ”. Turkish Academic Studies - TURAS, c. 7, Kasım 2026, ss. 266-90, doi:10.54566/turas.1978388.
Vancouver
1.Görkem Gökçe Yiğit, Fatih Arslan. MATERYALİST OKUMADA DEVRİM VE DİRENİŞİN İMGESİ OLARAK EL METAFORU: II. YENİ ÖRNEKLEMESİ. TURAS. 06 Kasım 2026;7:266-90. doi:10.54566/turas.1978388

Turkish Academic Studies -TURAS bilimsel nitelikli, özgün dil ve edebiyat alanındaki akademik çalışmalara yer veren bir dergidir. 

 

Tarandığımız Dizinler:

 

Google Scholar, İndex, Sobiad Acarındex, Citefactor Academic Scientific Journals, İsam, WorldCat, Crossref, Asos, İnternational Scientific İndexing, IAD- Index of Academic Documents…