SERVET-İ FÜNUN VE TİYATRO

Türk edebiyatının ilk edebî topluluğu olan Servet-i Fünun hareketi (1896-1901), edebiyatın hemen bütün dallarında eser vermesine karşılık tiyatrodan uzak durmuştur. Bununla birlikte grup üyelerinin kişisel hayatlarında tiyatroya ilgisi vardır. Onlar, çocukluk ve gençlik yıllarından başlayarak iyi birer tiyatro, opera izleyicisi olmuşlardır. Tiyatro 19.yüzyılda edebiyatımızın yenileşme döneminin başlarında çekici bir tür iken sonraları duraklama, daha doğrusu popülerleşme sürecine girmiştir. Anılan yüzyılın son çeyreğinde geleneksel oyunlardan beslenen Tulûat tiyatrosu çok canlıdır ve türü neredeyse tek başına ayakta tutar. Dolayısıyla, elit bir edebiyat anlayışına sahip olan Servet-i Fünuncular, hareketin 1896-1901 yılları arasındaki etkinlik sürecinde de tiyatro türünde hemen hiç eser vermemişlerdir. Onların bu türe ilgileri, hareket bittikten yaklaşık yedi yıl sonra gerçekleşen İkinci Meşrutiyet sonrasında başlar. Bu ilgi öncelikle piyes yazıcılığından çok tiyatronun kurumsal yönünde üstlenilen üyelikler bağlamında yoğunlaşır. Söz konusu dönemin hemen başlangıcından itibaren çok sayıda tiyatro kurulur ve oyun sahneler. Bunların arasında geleneksel oyunlara yaslanan popüler nitelikli olanlar yine çoğunluktadır ama Sahne-i Osmaniyye, Darülbedayi gibi ciddi, kurumsal ağırlıkta olanlar da bulunmaktadır. Daha çok Celal Sahir’in ve Mehmet Rauf’un kaleminden tiyatro eleştirisi türünde makaleler de kaleme alınır bu süreçte. Anılan tiyatro kuruluşlarının edebî kurullarında etkin görevler üstlenen eski Edebiyat-ı Cedideciler, aynı zamanda piyes yazmaya da girişirler. Başta Hüseyin Suad ve Ali Ekrem olmak üzere Mehmet Rauf, Cenap Şahabettin, Safveti Ziya, Halit Ziya gibi isimlerin oyunları vardır. Servet-i Fünuncuların tiyatro ile bu mesafeli ilişkileri literatüre de yansımıştır. Özellikle Cumhuriyet döneminde yoğunlaşan akademik çalışmalar başta olmak üzere, araştırma/incelemeye dayalı edebiyat tarihi, eleştiri alanlarında kaleme alınan eserlerin pek çoğunda Servet-i Fünun tiyatrosundan hemen hiç söz edilmemiştir.