Kitle İletişim Araçlarının Çocukların Algısına Etkisi: 15 Temmuz Örneği

Öz

Çocuklar gerek kitle iletişim araçları gerekse sosyal çevrelerinden çeşitli mesajlara maruz kalmaktadır.

Çocukların dünyayı algılayış şekilleri de aldıkları bu mesajlarla belirlenmektedir. Bu çalışmada, çocukların

15 Temmuz 2016’da yaşanan darbe girişiminden gerek kitle iletişim araçları gerekse sosyal çevreleri

aracılığıyla zihinlerinde nasıl bir algı oluştuğunu tespit etmek adına İstanbul ve Trabzon illerinde

yaşayan, 3. ve 4. sınıfta okuyan 351 öğrenciye 15 Temmuz konulu resimler çizdirilmiştir. Yapılan resimler

incelenerek “çatışmaya karşı koyan halk”, “saldırıya uğrayan halk”, “milli birlik ve beraberlik”, “simge

noktaları”, “kutlama, zafer” ve “dini öğeler” şeklinde altı başlık altında kategorilendirilmiştir. Elde edilen

resimler sonucunda çocukların kitle iletişim araçları ve sosyal çevrelerinden algıladıklarını çizdikleri

resimlerle açığa çıkardıkları tespit edilirken, çocukların 15 Temmuz’u milli birlik ve beraberlik, bayrak,

tank, kahramanlık gibi temalarla resmettiği tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• kitle iletişim araçları,çocuk,resim,mesaj,15 temmuz darbe girişimi,alımlama

The Effect of the Mass Media on the Perception of Children: 15 July Case

Öz

Children are exposed to a variety of messages from both the mass media and their social environments.

The way they perceive the world is determined by the messages they receive. In this study, in order to find

out what kind of perception has occurred in the minds of the children both by the effect of mass media and

their social circles after the coup attempt, 351 students studying in the third and forth grade of the primary

school and living in the provinces of Istanbul and Trabzon were asked to draw with the theme of the July

15th. The drawings have been categorized under six headings: “People fighting against armed conflict”,

people who are attacked”, “National unity and togetherness”, “Symbol points”, “Celebration, victory” and

“Religious items”. As a result of the paintings, it was determined that children were exposed to the images

they perceived from the mass media and their social circles, and that the children depicted July 15th with

themes such as national unity and solidarity, flag, tank, heroism.

Anahtar Kelimeler

• Mass media,child,picture,message,15th July Coup Attempt,Reception

Kaynakça

1. Balcı, F., & Gergin, N. (2008). Medya ve çocuk: medyadaki şiddetin çocuklara etkisi. Y. Giritli İnceoğlu, N.Akıner (Ed). Medya ve Çocuk Rehberi içinde (ss.145-170), Konya: Eğitim Kitabevi.
2. Bektaş, A. (2000). Kamuoyu, iletişim ve demokrasi. İstanbul: Bağlam.
3. Berelson, B. (2007). Communications and public opinion, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, Sayı: 24, 201-214.
4. Chan, K. (2006). Exploring children's perceptions of material possessions: a drawing study, Qualitative Market Research: An International Journal 9(4), ss. 352-366.
5. Çamlıbel İrkin, A. (2012). Çocukların Gelişim Süreci ve Televizyonun Etkileri. Uzmanlık Tezi. Ankara
6. Erdoğan, İ. & Alemdar, K. (1990). İletişim ve toplum: kitle iletişim kuramları tutucu ve değişimci yaklaşımlar, Ankara: Bilgi.
7. Erdoğan, İ. & Alemdar, K. (2005). Öteki kuram: kitle iletişim kuram ve araştırmalarının tarihsel ve eleştirel bir değerlendirmesi. Ankara: Erk.
8. Gülerarslan, A. (2014). Reklamın çocukça anlamlandırılması. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 8(2), 132-148.

9. Halifeoğlu, M. (2015). Stuart Hall: Yapı, İdeoloji, Kültür. Onur-İnce Hilal (Ed).Günümüzde Yeni Siyasal Yaklaşımlar III. Eleştiriler-Farklılıklar-Çözüm Arayışlarıiçinde (ss. 231-257), Ankara: Doğu Batı.
10. Hall, S. (2005). Kodlama, kodaçımlama. Ş.Yavuz (Ed.), Medya ve izleyici bitmeyen tartışma (Y. Yavuz, Çev) içinde (85-98). Ankara: Vadi.
11. http://scitechconnect.elsevier.com/media-childrens-social-moral-development/ adresinden 09.08.2018 tarihinde elde edilmiştir.
12. http://www.yeniasya.com.tr/aile-saglik/darbe-cocuklarin-ruh-sagligini-etkiledi_405172. adresinden 16.08.2018 tarihinde elde edilmiştir.
13. http://www.milliyet.com.tr/15-temmuz-darbe-girisiminde-bir-gozunu-trabzon-yerelhaber-2157431/ adresinden 16.08.2018 tarihinde elde edilmiştir.
14. https://www.yenisafak.com/yazarlar/hasanozturk/15-temmuz-gecesi-sela-ve-ezan-fikri-kimindi-2034098, adresinden 17.08.2018 tarihinde elde edilmiştir.
15. https://www.artigercek.com/15-temmuz-okul-duvarinda adresinden17.08.2018 tarihinde elde edilmiştir.
16. Işık, M. (2017). İletişim bilimine giriş. Konya: Eğitim.
17. İnal, M. A. (1996). Haberi okumak, İstanbul: Temuçin.
18. Katz, E., & Lazarsfeld, P. (2007). Personal Influence, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, Sayı: 24, 271-280.
19. Katz, E. (1987). Communications Research Since Lazarsfeld, Public Opinion Quarterly, 51 (4 Part 2), 25-45.
20. Kellner, D. (2016). Kültürel Marksizm ve kültürel çalışmalar, Fatih Tezcan (Çev.), ETHOS: Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar, 9 (2),132-151.
21. Lazarsfeld, P.& Merton, R.K. (2007). Mass communication, popular taste, and organized social action, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, Sayı: 24, 229-250.
22. McNeal, J. U. & Mindy, F. J. (2003). Children’s visual memory of packaging, Journal of Consumer Marketing 20(5), ss. 400-427.
23. Özbek, M. (1994). Popüler kültür ve Orhan Gencebay arabeski, İstanbul: İletişim.
24. Sezgin, A. A. (2017). Çevrimiçi gazetelerin okur yorumlarında nefret söylemi: Reina saldırısı örneği, AJIT-e: Online Academic Journal of Information Technology, 8(30), 107-130.
25. Stevenson, N. (2008). Medya kültürleri: sosyal teori ve kitle iletişimi. Ankara: Ütopya.
26. Şakı Aydın, O. (2007). Alımlama araştırmaları ve kültürel çalışmalar geleneğinin katkısı, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (11), 119-131.
27. Şeker, T., & Sine, R. (2012). Çocuk zihnindeki haber resmi. Global Media Journal, Spring, 118-137.
28. Şeker, N. T., & Balcı, V. E. (2013). Yeni Türk dizi fenomeni “Pepee” çizgi dizinin alımlama analizi. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 33, 243-263.
29. Şimşek İşliyen, F., & İşliyen, M. (2015). Çocukların medya algısının resimler üzerinden analizi. Global Media Journal: Turkish Edition, 5 (10), 271-287.
30. Taş, Y., & Aslan, D. & Sayek, İ. (2006). Doktorluk mesleğini çocuklar resimlerine nasıl yansıtıyorlar? 7-12 yaş grubu çocuklar arasında yapılmış bir örnek, STED, 15(11), 184-191.
31. Taylan, H. H. (2011). Televizyonla yetişmek: televizyon şiddetinin etkileri üzerine bir araştırma, Konya: Çizgi.
32. Tekinalp, Ş., &Uzun, R. (2013).İletişim araştırmaları ve kuramları. İstanbul: Beta.
33. Tombul, I. (2018). Rethinking E-Learning and Digital Natives. Gülşah Sarı (Ed.). Handbook of research on children’s consumption of digital media içinde (ss.114-124). ABD: Igi Global.
34. Türkoğlu, N. (2010). İletişim bilimlerinden kültürel çalışmalara toplumsal iletişim: tanımlar, kavramlar, tartışmalar. İstanbul: Urban.
35. Tuncel, G., & Gürsoylar, G. (2017). Sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin gözüyle medya: sanat temelli bir araştırma, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5 (44), 655-674.
36. Yetim, N., & Yetim, Ü. (2008). Medya temsillerinde özne ve nesne olarak çocuk. Y. Giritli İnceoğlu, N.Akıner (Ed). Medya ve Çocuk Rehberi içinde (ss.89-114), Konya: Eğitim Kitabevi.
37. Yıldız, S. (2017). Medya ve Hukuk. İstanbul:Nobel.
38. Yurtal, F., & Artut, K. Çocukların şiddeti algılama biçimlerinin çizdikleri resimlerine yansımaları. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 2008, 15(3), 149-155.