Güney Avrupa Ülkelerinde Turist Rehberliği Mesleği Eğitimi ve Mesleğe Kabul Sürecinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç ve Önem: Bu çalışmada ülkelere göre nitelikli turist rehberlerinin yetiştirilmesinde önemli olan turist rehberliği eğitiminin ve mesleğe kabul sürecinin nasıl yürütüldüğünün incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın temel amacı ülkeler arasında turist rehberi eğitimi ve mesleğe kabul sürecinin benzer ve farklı yönlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırma turist rehberliği mesleğinin öneminin anlaşılması ve ülkeler arasındaki benzer ve farklı yönlerin ortaya çıkarılmasıyla olumlu ve olumsuz uygulamaların kıyaslanabilmesi açısından önemlidir. Yöntem: Araştırmanın amacı doğrultusunda elde edilen belgeler doküman analizi ile derinlemesine incelenmiştir. Bu kapsamda ülkelerin kanunları, yönetmelikleri, meslek örgütlerinden elde edilen dokümanlar ve akademik araştırmalar derlenmiş ve detaylı olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma kapsamında incelenen ülkeler kapsamında turist rehberliği eğitimi ve mesleğe kabul süreci farklılık göstermektedir. Ülkelere göre iki farklı süreç ortaya çıkmıştır. Birincisi mesleğe kabul ve eğitim sürecinin bir kanunla yürütüldüğü ülkeler (Türkiye, İtalya, Hırvatistan ve Kıbrıs), ikincisi ise belirli bir kanunu bulunmayan ama mesleki örgütlerce sürecin yürütüldüğü ülkelerdir (Portekiz, Yunanistan ve Malta). İspanya ise yönetim şekline bağlı olarak sahip olduğu özerk bölgelere göre kanun ve/veya meslek örgütleri ile bu süreci değerlendirmektir. Ülkelerin bu süreci nasıl yürüttüğünden bağımsız olarak tüm ülkelerde turist rehberlerinin belirli bir müfredat dahilinde eğitime tabi tutulduğu gözlemlenmiştir. Özgünlük/Bilimsel Katkı: Araştırma konusu özelinde yapılan literatür taramasında yapılan çalışmaların oldukça sınırlı ve eski tarihli olduğu gözlemlenmiştir. Yapılan çalışmaların farklı konu başlıkları içinde sınırlı bilgilerle özet halinde sunulduğu görülmüştür. Süreç içerisinde ülkelerin mesleğe bakış açısı ve meslekle ilgili düzenlemeleri değişim gösterebilmektedir. Turist rehberliği mesleğine bakış açısının dünya ülkelerinde nasıl olduğu anlamak mesleki eğitim, kabul süreci ve yasa oluşturma sürecinde oldukça önemlidir. Araştırmanın bu açıdan önemli bir kaynak teşkil ettiği düşünülmektedir. Sınırlılıklar: Araştırma zaman ve yayın koşulları (makale sayfa, kelime vb. sınırı) nedeniyle Güney Avrupa Ülkeleri ile sınırlandırılmıştır. Tüm dünya ülkelerini ele alan kapsamlı bir çalışma yapılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Turist rehberliği
• turist rehberliği eğitimi
• Güney Avrupa ülkeleri

Evaluation of Tourist Guide Education and Accepting into Profession Processes in Southern European Countries

Öz

Purpose and Importance: This study aims to examine how the education of qualified tourist guides and the process of entering the profession are conducted across different countries. The primary objective is to reveal the similarities and differences in the training and acceptance processes for tourist guides among various nations. Understanding these aspects is crucial for recognizing the significance of the tourist guiding profession and comparing positive and negative practices across countries. Methodology: In line with the study's objective, the documents obtained were subjected to in-depth document analysis. This scope, compiles and thoroughly analyses laws, regulations, records obtained from professional organizations, and academic studies from different countries. Findings: The study reveals that the education and acceptance process for tourist guides varies among the countries examined. In this scope, two distinct processes have emerged: the first involves countries where the profession is regulated by law (Turkey, Italy, Croatia, and Cyprus), and the second includes countries without specific laws but where the process is overseen by professional organizations (Portugal, Greece, and Malta). Spain has been managing this process based on autonomous regions, either through laws or professional organizations. Regardless of how the process is managed, observed that all countries require tourist guides to undergo training within a specific curriculum. Originality/Value: A review of the literature specific to the research topic revealed that existing studies are quite limited and outdated. The available studies provide only summary information within different subject headings. The perspective on the profession and related regulations may change over time. Understanding how the tourist guiding profession is viewed worldwide is essential for the processes of professional education, acceptance, and law formation. This study is considered an important resource in this regard. Research Limitations/Implications: Due to time and publication constraints (e.g., article page and word limits), the study is limited to Southern European countries. A comprehensive study covering all countries worldwide could be conducted.

Anahtar Kelimeler

• Tourist guiding
• tourist guide education
• Southern European countries

Kaynakça

1. AGIC (2024, Mart 14) Somos os Profissionais, Guıas-Intérpretes Certıfıcados. https://agicportugal.com/
2. Aire, R. (2019). The role of a tour guide in tourism experiences the case of a DMC in Bergen, Norway (Tez No. 29096570) [Yüksek lisans tezi, University of Algarve]. ProWuest Dissertations & Theses Global. https://www.proquest.com/docview/2675222670?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses
3. Akdu, S. (2022). Turist rehberlerinin uzmanlaşma sürecine lisansüstü eğitimin katkısı ve mevcut durumun tespiti. Turist Rehberliği Dergisi (TURED), 5(2), 100-116. https://doi.org/10.34090/tured.1178438
4. Akdu, U., Karakaş, D., Çelik, E., Zurnacı, J. & Tabu, Ö. (2018). Turizm rehberliğinde alan uzmanlığı önerisi: Sağlık turizmi rehberliği. Turist Rehberliği Dergisi (TURED), 1(2), 124-138. https://doi.org/10.34090/tured.491155
5. Aletta, A. A. (2024, Mayıs 21) Licensed Tourist Guides. Roman Journeys. https://romanjourneys.com/licensed-tourist-guides/
6. Ap, J. & Wong, K. K. F. (2001). Case study on tour guiding: professionalism, issues and problems. Tourism Management, 22(5), 551-563. Doi: 10.1016/S0261-5177(01)00013-9
7. Association of Licensed Tourist Guides (2023, Aralık 20). Welcome Association of Licensed Tourist Guides. https://www.tourist-guides.gr/
8. ANGT (2024, Mayıs 11). Benvenuto in A.N.G.T. Associazione Nazionale Guide Turistiche. https://www.angt.it/

9. Atay, L., Güvenç, A., & Bozdoğan, S. (2022). Turist rehberliği programlarındaki öğretim elemanlarına ve öğretim planlarına yönelik bir değerlendirme. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(1), 1-26. https://doi.org/10.37847/tdtad.1022630
10. Bayram Erkol, G., & Zengin, B. (2017). Turist rehberlerinin verimliliğini etkileyen psikolojik faktörler. İçinde Ö. Güzel, V. Altıntaş & İ. Şahin. (Eds). Turist rehberliği araştırmaları öngörüler ve uygulamalar (1. baskı, ss. 197-216). Detay Yayıncılık.
11. Boyle, A., & Arnott, A. (2004). What tour guide stories can tell us about learning, education and training: A case study in the top end of the northern territory. İçinde Cooper, C. (Ed.). CAUTHE 2004: Creating Tourism Knowledge (ss. 86-94). Common Ground Publishing.
12. Brito, L. M. (2020). The consequences of guiding profession deregulation for the status and training of tourist guides: a Portuguese overview. International Journal of Tour Guiding Research, 1(1), 7. https://doi.org/10.21427/7138-ec33
13. Carvalho, I. (2021). Portuguese tourist guides and the digital age. International Journal of Tour Guiding Research, 2(1), 6, 45-62. https://doi.org/10.21427/eyyg-kf02
14. CAST (2024, Mayıs 16). Tourismo and Training. http://www.cast-turismo.it/en/training/
15. CEFAPIT (2024, Mayıs 17) What is CEFAPIT? https://www.cefapit.com/sobre-cefapit/
16. Chilembwe, J. M. & Mweiwa, V. (2014). Tour guides: are they tourism promoters and developers? case study of Malawi”, International Journal of Research in Business Management, 2(9), 29-46.
17. Çokişler, N. (2017). Turizm rehberliği eğitiminde çeyrek asırdır değişmeyen parçalanmış yapı sorunu. 3. Turizm Şurası Tebliğler Kitabı, 2, 325-335. Büyük Harf Yayıncılık.
18. Costa, J., Montenegro, M., and Gomes, J. (2023). An agenda for tourism: priorities for action. Worldwide Hospitality and Tourism Themes, 15(6), 687-693. https://doi.org/10.1108/WHATT-09-2023-0119
19. Dahles, H. (2002). The Politics of Tour Guiding Image Management in Indonesia, Annals of Tourism Research, 29(3), 783-800. https://doi.org/10.1016/S0160-7383(01)00083-4
20. Dioko, L.A.N. & Unakul, M. H. (2005, Nisan 11). The need for specialized training in heritage tour guiding at Asia’s world heritage sites- preliminary findings on the challenges and opportunities. [Konferans sunumu]. 2005 PATA Educator’s Forum. Macao
21. Disciplina Della Professione Di Guida Turistica, (R.G. 16.12.2023/ 293) (2023). LAW 13 December 2023, n. 190 Regulation of the profession of tourist guide. (23G00205). https://www.gazzettaufficiale.it/eli/id/2023/12/16/23G00205/sg
22. Doğancılı, O. S. & Karaçar, E. (2018). Turizm rehberliği bölümünde bulunan akademisyenlerin YÖK akademik profillerinin incelenmesi. İçinde Y. Çobanoğlu (Ed.), Sosyal, beşeri ve idari bilimler alanında akademik çalışmalar (Cilt I) (ss. 83-94). Gece Kitaplığı.
23. D’Urso S. (2023). Law 190 of 13 December 2023 on Tourist Guides, International Journal of Tourism, Travel and Hospitality Law, Carlos Tores, ESHTE (Portugal). ISSN 2184-8793, ISSNe 2975-9056. https://files.tourismlaw.pt/Law-190-of-13-December-2023-on-Tourist-Guides--by-Sara-dUrso/#zoom=true
24. Eker, N. (2015). Profesyonel turist rehberleri bakış açısıyla turizm rehberliği eğitim müfredatlarının uygulama yeterliliği. (Tez No. 393710) [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
25. Eker, N., Kaya, C., & Zengin, B. (2019). Turist rehberliği eğitimi. İçinde B. Zengin, G. E, Bayram, & O. Batman, (Eds.). Turist Rehberliği Mesleği (Dünü-Bugünü-Yarını). (1. baskı, ss. 59-83). Detay yayıncılık.
26. Eker, N. & Zengin, B. (2016). Turist rehberliği eğitiminin değerlendirilmesi: profesyonel turist rehberliği üzerine bir uygulama. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(4), 65-74.
27. El-Sharkawy, O. K., (2007). Knowledge and skills for tourist guides: evidence from Egypt. Tourismos An International Multidisciplinary Journal of Tourism, 2(2), 77-94. https://doi.org/10.26215/tourismos.v2i2.48
28. Eren, A. (2018). Turist rehberliği eğitimi, İçinde N. Albuz, T. F. Çakmak, A. Eren, Ö. Tekin & G. N. Güven Yeşildağ (Eds.), Turist Rehberliğine Giriş (1. Baskı, ss. 83-100). Detay Yayıncılık.
29. ESHTE (2024, Mart 26). Tourism Information. https://www.eshte.pt/en/articles/1st-cycle-degrees/tourism-information
30. EU Porto (2021). Portekiz Hakkında Genel Bilgiler. https://euporto.com/blog/portekiz-hakkinda-genel-bilgiler.html
31. ETOA (European Tourism Association) (Şubat, 2024). Operator briefing: guiding in Italy, february 2024. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.etoa.org/wp-content/uploads/2024/02/ETOA-Operator-Briefing_Guiding-in-Italy.202402-1.1.pdf
32. FEG/ Cyprus (2024, Nisan 28). Cyprus Tourism Guides Association, 10 things to know about the CTGA. https://feg-touristguides.com/ctga.php
33. FEG/Malta (2024, Nisan 24). Malta Union of Tourist Guides, 10 things to know about Malta Union of Tourist Guides (MUTG) Erişim adresi https://feg-touristguides.com/mtug.php
34. FEG/Spain (2024, Nisan 24). Spanish Confederation of Associations of Tourist Guides, 10 Things To Know About the Spanish Confederation of Associations of Tourist Guides, https://feg-touristguides.com/cefapit.php.
35. Gorenak, M. & Gorenak, I. (2012). Challenges in education of tour guides and tour managers. Informatologia, 45(4), 287-296.
36. Güzel, Ö., Altıntaş, V. & Şahin, İ. (Eds.) (2017). Turist rehberliği araştırmaları öngörüler ve uygulamalar. (1. baskı). Detay Yayıncılık.
37. Hosany, S., Prayag, G., Van, D. V., R., Huang, S., & Deesilatham, S. (2017). Mediating effects of place attachment and satisfaction on the relationship between tourists’ emotions and ıntention to recommend. Journal of Travel Research, 56(8), 1079-1093. https://doi.org/10.1177/0047287516678088
38. How to Become a Tour Guide in Spain (2024, Mart 7). https://beoriginaltours.com/how-to-become-a-tour-guide-in-spain/
39. INE/ Instituto Nacional De Estatistica (2023). Estatisticas Turismo Portugal Institute of Tourism, Porto, Portugal. https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_destaques&&DESTAQUEStema=55581
40. ISLA/ Instituto Politécnico de Gestão e Tecnologia (2024, Mart 2). Turismo, Línguas e Tradução. https://www.islagaia.pt/pt/
41. Kıbrıs Türk Rehberler Birliği Yasası (2008, 8 Ocak). Resmi Gazete (01) http://www.mahkemeler.net/birlestirilmis/1-2008.doc
42. Kıbrıs Türk Rehberler Birliği Denetim ve Çalışma Tüzüğü (2008, 26 Kasım). Resmi gazete (207) chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.mahkemeler.net/tuzuk/20090515090727255.pdf
43. Kılıç Uçmuş, P. (2021). G-20 ülkelerinde turist rehberliği eğitimi. Turist Rehberliği Nitel Araştırmalar Dergisi, 2 (1): 23-43.
44. Köroğlu, Ö. (2013). Turist rehberlerinin iş yaşamındaki rolleri üzerine kavramsal bir değerlendirme. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (16), 91-112.
45. Kronenberg M. & Szczecinska J. (2013) The project of “T-GUIDE tourist guides for people with ıntellectual disability and/or learning difficulties in Europe”, https://www.t-guide.eu/?i=t-guide.en.t-guide-publications.1595
46. Leclerc, D., & Martin, J. N. (2004). Tour guide communication competence: French, German and American tourists’ perceptions. International Journal of Intercultural Relations, 28(3-4), 181-200. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2004.06.006
47. Lee, Y. K., Lee, C. K., Choi, J., Yoon, S. M., & Hart, R. J. (2014). Tourism’s role in urban regeneration: examining the ımpact of environmental cues on emotion, satisfaction, loyalty, and support for Seoul’s revitalized cheonggyecheon stream district. Journal of Sustainable Tourism, 22(5): 726-749. https://doi.org/10.1080/09669582.2013.871018
48. Lovrentjev, S. (2015). Education of tourist guides: Case of Croatia. Procedia Economics and Finance, 23, 555-562. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)00538-9
49. Malta Tourist Guides Subsidiary Regulations (Turist Rehberliği Yönetmeliği-Ek Mevzuat) (2010, 14 Mayıs). Resmi Gazete (Sayı: 409.12) Legistation Malta, https://legislation.mt/eli/sl/409.12/eng
50. Ministero Del Turismo/Repubblica Italiana (2024, Mayıs 20). Tourist guide. https://www.ministeroturismo.gov.it/dati-e-statistiche/studi-e-pubblicazioni/
51. MTA (2024, Nisan 5). Tourist Guide Licence-Q&A. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.mta.com.mt/en/file.aspx?f=34488
52. Pravılnık O Stručnom Ispıtu Za Turıstıčke Vodıče I Ispıtnom Programu Za Turıstıčke Pratıtelje (2008, 30 Nisan).
53. Resmi Gazete (Sayı: NN 50/2008). https://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2008_04_50_1686.html
54. Rabotić, B. (2010, Mart 4-5). Tourist guides in contemporary tourism. In International conference on tourism and environment. 353-364. Philip Noel-Baker University, Sarajevo, Bosnia & Herzegovina.
55. Republic of Crotia Ministry of Tourism and Sport. (2023, Aralık 29) Economy in 2023: Good results in tourism, reforms and new law. https://mint.gov.hr/news-11455/economy-in-2023-good-results-in-tourism-reforms-and-new-law/23694
56. Ribalta-Roca, G. (2012). In quest of tourist guides’ work improvements. Comparative study between tourist guides in Catalonia (Spain) and Norway [Yüksek lisans tezi, University of Stavanger, Norway]. https://uis.brage.unit.no/uis-xmlui/handle/11250/185169
57. Saltık, I.A. & Dönmez, F.G. (2018). Turist rehberleri ve kişilik, İçinde Eser, S., Şahin, S. Ş. & Çakıcı, A. C. (Eds.) Turist Rehberliği (2. baskı, ss.75-96), Detay Yayıncılık.
58. Sarıbaş, Ö. & Öter, Z. (2019). Kültür-sanat rehberliği alanında uzmanlaşma, İçinde Ö. Güzel ve Ö. Köroğlu (Eds.) Turist Rehberliğinde Uzmanlaşma Özel İlgi Turlarından Özel Konulara. (1. baskı, ss. 37-64). Nobel Akademi Yayıncılık.
59. Şengel, Ü., Çevrimkaya, M. & Zengin, B. (2021). The effect of professional expectations of tour guiding students on their professional motivation. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 29, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.jhlste.2020.100293
60. Şengel, Ü., & Karamanlıoğlu, N. (2023). Turizm rehberliği mesleği için bir uzmanlaşma önerisi: engelli turist rehberliği. Turist Rehberliği Dergisi (TURED), 6(1), 12-28. https://doi.org/10.34090/tured.1276580
61. Temizkan, S. P., & Ergün, B. (2020). Turist rehberliği öğretimi kalite ölçeği geliştirilmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(4), 3720-3739. DOI: 10.26677/TR1010.2020.587
62. The Cyprus Tourist Guides Association (2024, Nisan 10). About us. https://www.cytouristguides.com/index.php?id= The Panhellenic Federation of Tourist Guides (2023, Aralık 23). Degradation of tourist guide training in Greece. https://touristguides.gr/en/poxen-en/news/129-degradation-of-tourist-guide-training-in-greece
63. Touloupa, S. (2010). Casting identity in the cultural tourism industry: Greek tourist guides in a’Mission’of heritage interpretation. Public Archaeology, 9(1), 4-33. https://doi.org/10.1179/175355310X12657988535506
64. TUREB (2024a). Rehber istatistik. http://tureb.org.tr/tr/RehberIstatistik/ (Erişim Tarihi: 11.05.2024).
65. TUREB (2024b). Rehberlikte uzmanlaşma eğitimi uygulama usul ve esasları (2015) TUREB (Turist Rehberleri Birliği), http://www.tureb.org.tr/tr/Page/Detail/78, (Erişim Tarihi: 13.05.2024).
66. Turismo De Portugal (2023, Nisan 2). Prémios e distinções. https://www.turismodeportugal.pt/pt/quem_somos/Organizacao/Premios_Distincoes/Paginas/default.aspx.
67. Turismo De Portugal Escolas (2024, Mart 15). Escolas, Cursos. https://escolas.turismodeportugal.pt/#escolas
68. Turist Rehberliği Meslek Kanunu (2012, 22 Haziran). Resmi Gazete (Sayı: 28331). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6326.pdf, (Erişim Tarihi: 09.04.2024)
69. Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği (2014, 26 Aralık). Resmi Gazete (Sayı: 29217) T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Teftiş Kurulu Başkanlığı, https://teftis.ktb.gov.tr/TR-120445/turist-rehberligi-meslek-yonetmeligi.html, (Erişim Tarihi: 13.05.2024)
70. Türker, A., Güzel, F.Ö. & Özaltın Türker, G. (2012, Ekim 17-19). Turizm aktörü olarak profesyonel turist rehberlerinin Türkiye’deki rehberlik eğitim sistemine bakış açılarını belirlemeye yönelik bir odak grup çalışması. [Konferans Sunumu]. Turizm Eğitim Konferansı/Workshop, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara, Türkiye.
71. WFTGA (World Federation of Tourist Guide Associations) (2023, Aralık 12) Qualification. https://wftga.org/about/education-of-tourist-guides-worldwide/#:~:text=Therefore%2C%20the%20tourist%20guide%20training,additional%20and%20uncommon%20foreign%20languages.
72. WFTGA (World Federation of Tourist Guide Associations) (2024, Nisan 10). What is a tourist guide?. https://wftga.org/about-us/what-is-a-tourist-guide.
73. Universidade LUSOFONA (2024, Mart, 16). Cursos. https://www.ulusofona.pt/en/lisboa/post-graduation/tour-guiding
74. Yarcan, Ş. (2007). Profesyonel turist rehberliğinde mesleki etik üzerine kavramsal bir değerlendirme. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 18(1), 33-44. https://dergipark.org.tr/en/pub/atad/issue/16793/174455
75. Yenipınar, U. & Zorkirişci, A. (2013). Türkiye ve avrupa birliği ülkelerinde turist rehberliği eğitimi, Çağ University Journal of Social Sciences, 10(2), 111-136. https://dergipark.org.tr/en/pub/cagsbd/issue/44626/554370