Turist Rehberliğinde Mesleki Sorunlar: Afyonkarahisar Örneği

Öz

Amaç ve Önem: Bu araştırmanın amacı, turizm faaliyetleri kapsamında bilinirliği son yıllarda giderek artan Afyonkarahisar ilinde gerçekleştirilen turist rehberliği faaliyetlerine ilişkin sorunları farklı paydaşların (turist rehberleri, Seyahat acentalarının yetkilileri, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yetkilileri) görüşleri bağlamında incelemek ve bu sorunların çözümlenmesine yönelik bulguları ortaya koymaktır. Yöntem: Bu araştırmada, Afyonkarahisar ilinde turist rehberliği faaliyetlerinde yaşanan mesleki sorunları belirlemek için nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile 8 turist rehberi, 5 seyahat acentası temsilcisi ve Afyonkarahisar İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yetkilisi (Md. Yrd.) görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Kartopu örnekleme yöntemi ile seçilen katılımcılardan elde edilen veriler, Maxqda programında açık ve gizli içerik analizi yapılarak incelenmiştir. Bulgular, turist rehberleri, seyahat acentaları ve yerel yönetimler bağlamında değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırma sonucunda turist rehberlerinin ücretlendirme, çalışma saatleri, sosyal haklar ve mesleki saygınlık gibi konularda sorunlar yaşadığı, rehberler ile seyahat acentaları ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü arasında iletişim sorunlarının var olduğu saptanmıştır. Özgünlük/Bilimsel Katkı: Turist rehberliği faaliyetlerinde yaşanan mesleki sorunlar ile ilgili çalışmalar olduğu görülse de Afyonkarahisar ve çevresindeki turist rehberlerinin sorunlarını ele alan bu çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Sınırlılıklar: Araştırma, Afyonkarahisar ilinde faaliyet gösteren turist rehberleri, seyahat acentaları ve yerel yönetimler ile sınırlıdır. Zaman kısıtı nedeniyle yüz yüze görüşmeler yerine internet ortamında yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen turist rehberlerinin ikametgahlarının Afyonkarahisar'da bulunması gerekliliği, örneklem büyüklüğünü 8 rehber ile sınırlandırmıştır. Bazı katılımcıların soruları eksik veya içtenlikle yanıtlamaması da çalışmanın sınırlılıkları arasında yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Afyonkarahisar
• turist rehberliği
• mesleki sorunlar

Professional Problems in Tourist Guidance: Afyonkarahisar Case

Öz

Purpose and Importance: The aim of this research is to examine the problems related to tourist guiding activities carried out in Afyonkarahisar province, which has become increasingly popular in recent years within the scope of tourism activities, in the context of the opinions of different stakeholders (tourist guides, travel agency officials, Provincial Directorate of Culture and Tourism officials) and to present findings for the solution of these problems. Methodology: In this study, a qualitative research method was used to determine the professional problems experienced in tourist guiding activities in Afyonkarahisar province. Semi-structured interviews were conducted with 8 tourist guides, 5 travel agency representatives, and official of Afyonkarahisar Provincial Directorate of Culture and Tourism (Asst. Mgr.). The data obtained from the participants selected by the snowball sampling method were analysed by explicit and implicit content analysis in Maxqda software. The findings were evaluated in the context of tourist guides, travel agencies, and local administrations. Findings: As a result of the research, it was determined that tourist guides had problems with issues such as remuneration, working hours, social rights, and professional reputation, and that there were communication problems between the guides and travel agencies and the Provincial Directorate of Culture and Tourism. Originality/Value: Although there are studies on the professional problems experienced in tourist guide activities, it is thought that this study, which addresses the problems of tourist guides in Afyonkarahisar and its surroundings, will contribute to the literature. Limitations: The research is limited to tourist guides, travel agencies and local administrations operating in Afyonkarahisar province. Due to time constraints, semi-structured interviews were conducted online instead of face-to-face interviews. In addition, the requirement that the residence of the tourist guides selected using the snowball sampling method should be in Afyonkarahisar limited the sample size to 8 guides. The fact that some participants did not answer the questions incompletely or sincerely is also among the limitations of the study.

Anahtar Kelimeler

• Afyonkarahisar
• tourist guidance
• professional problems

Kaynakça

1. Ahipaşaoğlu, S. (2006). Turizmde rehberlik. Gazi Kitabevi.
2. Akkuş, G. & Güllüce, A. Ç. (2016). Turist rehberlerinin iş-yaşam dengesi, tükenmişlik ve işten ayrılma niyetlerinin incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(1), 917-933.
3. Ap, J. & Wong, K. K. (2001). Case study on tour guiding: Professionalism, issues and problems. Tourism Management, 22(5), 551-563.
4. Batman, O. (2003). Türkiye’deki profesyonel turist rehberlerinin mesleki sorunlarına yönelik bir araştırma. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 117-134.
5. Black, R. & Weiler, B. (2005). Quality assurance and regulatory mechanisms in the tour guiding industry: A systematic review. Journal of Tourism Studies, 16(1), 24-37.
6. Buzcu, Z. & Oğuz, S. (2015). Adana’daki A grubu seyahat acentalarının sorunlarını belirlemeye yönelik bir çalışma. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 3(2), 78-85.
7. Büyüktepe, H. S., Gökdemir, S. & Korkmaz, H. (2019). Turist rehberlerinin sorunları üzerine nitel bir araştırma: Çanakkale örneği. Journal of Travel and Tourism Research, 14, 94-117.
8. Çetin, G. & Yarcan, Ş. (2017). The professional relationship between tour guides and tour operators. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 17(4), 345-357.

9. Değirmencioğlu, A. Ö. (2001). Türkiye'de turizm rehberliği eğitimi üzerine bir araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 12(2), 189-196.
10. Ercenk, G. (1992). Turist rehberliği mesleğinin sorunları ve çözüm önerileri. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 14-16.
11. Eser, S. & Şahin, S. (2020). Turist rehberliği mesleğinde yaşanan güncel sorunlar üzerine bir inceleme. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi. 2020, 4(2): 1344-1355.
12. Gökdemir, S. & Hacıoğlu, N. (2018). Turist rehberlerinde tükenmişlik ve meslekten ayrılma niyeti. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(39), 511-541.
13. Güzel, F. Ö., Türker, A. & Şahin, İ. (2014). Profesyonel turist rehberlerinin algıladıkları mesleki engelleri belirlemeye yönelik bir araştırma. Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 2, 173-190.
14. Huang, S., Hsu, C. H. & Chan, A. (2010). Tour guide performance and tourist satisfaction: A study of the package tours in Shanghai. Journal of Hospitality & Tourism Research, 34(1), 3-33.
15. İlhan, Y. & Soybalı, H. H. (2018). Turist rehberlerinin mesleki sorunları üzerine bir araştırma. Turist Rehberliği Dergisi, 1(1), 13-23.
16. Karacaoğlu, S. & Sert, A. N. (2018). Turist rehberlerinin mesleki sorunları üzerine bir araştırma: Kapadokya örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 6(3), 81-99.
17. Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62-80.
18. Kervankıran, İ. (2014). The sustainable usage of geothermal sources and their importance in tourism in Afyonkarahisar. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks, 6(1), 201-212.
19. Köroğlu, Ö. (2013). Turist rehberlerinin iş yaşamındaki rolleri üzerine kavramsal bir değerlendirme. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 91-112.
20. Mason, M. (2010). Sample size and saturation in PhD studies using qualitative interviews. In Forum qualitative Sozialforschung/Forum: Qualitative social research 11(3), 1-19.
21. Pelit, E. & Katırcıoğlu, E. (2018). Turist rehberliği mesleğinde taraflar açısından yaşanan sorunlar üzerine bir değerlendirme. Turist Rehberliği Dergisi, 1(2), 74-94.
22. Sandıkçı, M. & Özgen, Ü. (2013). Afyonkarahisar ilinin termal turizm açısından SWOT analizi ile değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(3), 51-79.
23. Tsaur, S. H. & Teng, H. Y. (2017). Exploring tour guiding styles: The perspective of tour leader role. Tourism Management, 59, 438-448.
24. Weiler, B. & Kim, A. K. (2011). Tour guides as agents of sustainability: Rhetoric, reality and implications for research. Tourism Recreation Research, 36(2), 113-125.
25. WTFGA, (2022). “What is Tourist Guide”, http://www.wftga.org/tourist-guiding/what-tourist-guide (Erişim Tarihi: 19.03.2022).
26. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (5. baskı). Seçkin Yayıncılık.
27. Zengin, B., Eker, N. ve Erkol, G. (2017). Turist rehberliği mesleğinde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(2), 168-183.
28. UNESCO (2025). Afyonkarahisar. https://www.unesco.org/en/creative-cities/afyonkarahisar?hub=80094
29. UNESCO (2025). Wooden hypostyle mosques of medieval Anatoliahttps://whc.unesco.org/en/list/1694/