Araştırma Makalesi

Turizm ve lojistik odaklı verilere göre Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin çok kriterli karar verme yöntemiyle sıralaması ve k-ortalamalar algoritmasıyla kümelemesi

Cilt: 5 Sayı: 1 30 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Turizm ve lojistik odaklı verilere göre Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin çok kriterli karar verme yöntemiyle sıralaması ve k-ortalamalar algoritmasıyla kümelemesi

Öz

Turizm ve lojistik sektörü ülkelerin ekonomik gelişimleri açısından önemli bir yere sahiptir. Bilhassa henüz sanayileşmemiş ülkeler döviz kaynağı olarak turizmi görmektedirler. Aynı şekilde bir ülkenin ekonomik ilerlemesi açısından lojistik sektörünün de önemi büyüktür. Her iki sektörün öneminden dolayı çalışmada Avrupa Birliği ülkeleri turizm ve lojistik performanslarına göre sıralanmışlar ve kümelenmişlerdir. Sıralamada Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri arasında olan PROMETHEE ve kümeleme yaklaşımlarından k-ortalamalar yöntemleri kullanılmıştır. Sıralama sonucunda; Almanya, Avusturya, Belçika, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hollanda, Lüksemburg, Portekiz, İspanya, İsveç, İtalya ilk 12 sırada yer almaktadır. Aynı zamanda bahsi geçen ülkeler kümeleme analizinde de topluca küme 0 içerisindedirler. Hem ÇKKV hem de kümeleme sonuçlarına göre bu ülkeler turizm ve lojistik performansları açısından diğer ülkelerin önündedirler. Bu çıktıyı üreten çalışma, AB ülkeleri ve Türkiye’nin turizm ve lojistik performansı açısından durumunu göstermesi açısından önem taşımaktadır. Araştırmayla turizm ve lojistik performansa odaklanılarak bu alandaki literatüre katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Turizm, Lojistik, Kümeleme, Çok Kriterli Karar Verme

Kaynakça

  1. Abonyi J, Czvetkó T, Kosztyán ZT, Héberger K (2022, February 25). Factor analysis, sparse PCA, and Sum of Ranking Differences-based improvements of the Promethee-GAIA multicriteria decision support technique. Plos One, 17(2), e0264277. DOI: 10.1371/journal.pone.0264277.
  2. Agustin, E.S.A.S., Martini R. & Setiyono B. (2022, March 23). Evaluating rural tourism competitiveness: Application of PROMETHEE-GAIA method. Cogent Economics & Finance, 10, 1- 16, DOI: 10.1080/23322039.2022.2054526.
  3. Aljabbouli, H., Albizri, A., & Harfouche, A. (2020, September 22). Tree-Based Algorithm for Stable and Efficient Data Clustering. Informatics, 7(4), 38. DOI: 10.3390/informatics7040038.
  4. Anggraeni, W., Supian, S., Sukono, & Halim, N. A. (2023, January 20). Single Earthquake Bond Pricing Framework with Double Trigger Parameters Based on Multi Regional Seismic Information. Mathematics, 11(3), 689. DOI: 10.3390/math11030689.
  5. Atalay, M. (2019, 31 Aralık). Kümeleme Analizi ile Türkiye’deki İllerin Turizm Verileri Açısından İncelenmesi. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi, 2 (2), 103-115.
  6. Aydınbaş, G. (2023, 15 Mayıs). Akıllı Turizm (Turizm 4.0). Teknolojileri Üzerine İktisadi Bir Yaklaşım: Türkiye Örneği. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 6 (1), 26-44. DOI: 10.58636/jtis.1244836.
  7. Aydoğdu Ulukan, E. & Peker, S. (2022, 30 Kasım). Türkiye'ye yönelik dış turizm talebi açısından ülkelerin kümeleme analizi ile sınıflandırılması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (41), 384-392. DOI: 10.31590/ejosat.1183700.
  8. Bucher, S. (2017). Competitiveness of the Russian Federation in the Global Tourism Market. Ekonomika Regiona-Economy of Region, 12(1), 240-250. DOI: 10.17059/2016-1-18.
  9. Butowski, L. (2018, July). an integrated AHP and PROMETHEE approach to the evaluation of the attractiveness of European maritime areas for sailing tourism. Moravian Geographical Reports, 26(2), 135-148. DOI: 10.2478/mgr-2018-0011.
  10. Chaipetch, P., Amprayn, C., Ratanavaraha, V. and Pawan, P. (2022, February). Analytical Of Multi-Criteria Approach for Identifying the Weight and Factor of Rural Road Maintenance Prioritization. International Journal of Geomate, 22(91), 70-79, DOI: 10.21660/2022.91.gxi334.

Kaynak Göster

APA
Haseki, M. İ., & Avşar, İ. İ. (2023). Turizm ve lojistik odaklı verilere göre Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin çok kriterli karar verme yöntemiyle sıralaması ve k-ortalamalar algoritmasıyla kümelemesi. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(1), 75-88. https://izlik.org/JA42YD55JY
AMA
1.Haseki Mİ, Avşar İİ. Turizm ve lojistik odaklı verilere göre Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin çok kriterli karar verme yöntemiyle sıralaması ve k-ortalamalar algoritmasıyla kümelemesi. TUREK. 2023;5(1):75-88. https://izlik.org/JA42YD55JY
Chicago
Haseki, Murat İsmet, ve İlker İbrahim Avşar. 2023. “Turizm ve lojistik odaklı verilere göre Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin çok kriterli karar verme yöntemiyle sıralaması ve k-ortalamalar algoritmasıyla kümelemesi”. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi 5 (1): 75-88. https://izlik.org/JA42YD55JY.
EndNote
Haseki Mİ, Avşar İİ (01 Haziran 2023) Turizm ve lojistik odaklı verilere göre Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin çok kriterli karar verme yöntemiyle sıralaması ve k-ortalamalar algoritmasıyla kümelemesi. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi 5 1 75–88.
IEEE
[1]M. İ. Haseki ve İ. İ. Avşar, “Turizm ve lojistik odaklı verilere göre Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin çok kriterli karar verme yöntemiyle sıralaması ve k-ortalamalar algoritmasıyla kümelemesi”, TUREK, c. 5, sy 1, ss. 75–88, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42YD55JY
ISNAD
Haseki, Murat İsmet - Avşar, İlker İbrahim. “Turizm ve lojistik odaklı verilere göre Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin çok kriterli karar verme yöntemiyle sıralaması ve k-ortalamalar algoritmasıyla kümelemesi”. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi 5/1 (01 Haziran 2023): 75-88. https://izlik.org/JA42YD55JY.
JAMA
1.Haseki Mİ, Avşar İİ. Turizm ve lojistik odaklı verilere göre Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin çok kriterli karar verme yöntemiyle sıralaması ve k-ortalamalar algoritmasıyla kümelemesi. TUREK. 2023;5:75–88.
MLA
Haseki, Murat İsmet, ve İlker İbrahim Avşar. “Turizm ve lojistik odaklı verilere göre Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin çok kriterli karar verme yöntemiyle sıralaması ve k-ortalamalar algoritmasıyla kümelemesi”. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 1, Haziran 2023, ss. 75-88, https://izlik.org/JA42YD55JY.
Vancouver
1.Murat İsmet Haseki, İlker İbrahim Avşar. Turizm ve lojistik odaklı verilere göre Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinin çok kriterli karar verme yöntemiyle sıralaması ve k-ortalamalar algoritmasıyla kümelemesi. TUREK [Internet]. 01 Haziran 2023;5(1):75-88. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42YD55JY